Walla Walla Amerika’nın Washington eyaletinde, 30 bin nüfuslu küçük bir kasaba. En yakın büyük şehir olan Portland’a 241 mil uzaklıkta. Kasabanın ana caddesi üzerindeki binaları yıkılmaktan kurtarıp, hem ekonomik hem de sosyal hayata kattığı için “dönüştürme ve koruma” ödülü alan Walla Walla 2011 yılında USA Today tarafından en dostane küçük Amerikan kasabası seçilmiş.
* * *
Amerikan Şarap Ekonomistlerinin yıllık toplantısı geçtiğimiz hafta içinde Walla Walla’daki Whitman Koleji’nde oldu. Kaldığım hotelden konferansın olduğu Whitman’a yürüyerek giderken ana caddeden geçtim. Niye dönüştürme ve koruma ödülünün bu kasabaya verilmiş olduğunu birisinin açıklamasına gerek yoktu. Aynı şekilde, yürürken içten bir şekilde “günaydın” diyen insanlar ve girmek istediğimiz bir şarap tatma odasının kapalı olup olmadığını anlamaya bize yardımcı olan bir kasaba sakininin tavrı da niye en dostane kasaba seçildiğinin belirtileriydi.
* * *
Kıbrıs’ta Beşparmak dağları ile Gönyeli arasındaki ovaları andıran buğday tarlaları ile kaplı tarlalar arasında Walla Walla’nın son on yılda patlama yaşayan endüstrisi olan şarap endüstrisinin bağ ve tesisleri var. Tarım içinde buğdayın yeri hala önemli fakat giderek küçülüyor. Diğer önemli bir ürün ise tatlı soğan ve ziyaretim sırasında yıllık tatlı soğan festivali vardı.
* * *
Son otuz yılda, özellikle son on yılda hızla büyüyen şarap endüstrisi bölgenin en büyük ve en önemli endüstrisi. Kasabanın çevresinde irili ufaklı 150’den fazla şarap evi var ve şarap endüstrisinin kasaba ekonomisine yılda 100 milyon doların üzerinde katkı yaptığı tahmin ediliyor.
* * *
Walla Walla bölgesi özellikle Merlot ve Cabernet üzümlerinden yapılmış Bordo stili “büyük” şaraplarıyla biliniyor. Örneğin, Wine Spectator Dergisi’nin değerlendirmelerinde 100 üzerinden 95 ve üstü puan almış olan, “klasik şarapların” sıralamasını gösteren 2013 listesinin ilk sayfasındaki her iki Amerikan şarabı da Walla Walla’dan. Bölgedeki şarap evleri son yıllarda aynı tür başarıyı Shiraz üzümlerinden yapılmış şaraplarıyla da yakalamaya başlamış.
* * *
Anlayacağınız bölge için şarap tam anlamıyla bir “büyüme endüstrisi.” Peki, bu kendiliğinden mi olmuş? Kesinlikle değil. Konferans sonrasında yaptığım iki ziyaret Walla Walla’nın konuya ne kadar sistematik bir şekilde yaklaştığının güzel örnekleriydi.
* * *
Birinci ziyaretim yan yana konmuş beş küçük binayaydı. Endüstriye canlılık kazandırsın diye yeni şarap üreticilerine—çoğu genç, eğitimli, değişik fikirleri olan fakat parasız—altı yıl boyunca, başta çok az fakat her yıl artan bir kirayla bu tesisler verilmiş. Eğer üreticiler, altıncı yılın sonunda başarılı olmuşlarsa kendi tesislerini kurup çıkmak zorundalar. Bu iş geliştirme merkezindekiler (inkübatör) altı yıl boyunca finansal olarak fazla zorlanmadan şarap üretmeyi daha iyi bir şekilde yapmayı öğrenirken, hem birbirleriyle bilgi alışverişinde bulunuyorlar hem de bazı büyük araç ve gereçleri ortak kullanıp üretim maliyetlerini düşük tutuyorlar.
* * *
İkinci ziyaretim Walla Walla Community College’e idi. Community College, iki yıllık öğretim yapan bölge yüksekokulu demek. Walla Walla’daki bu bölge okulunun diğerlerinden farkı Amerika çapında ün kazanmış olan şarap yapma ve üzüm yetiştirme programları. Okul on yıl önce kurulan Enoloji ve Bağcılık Merkezinde hem şarap yapma hem de üzüm yetiştirme ön lisans derecesi veriyor. Bu programlardaki öğrenciler hem bölgedeki bağ ve şarap evlerinde hem de üniversiteye ait şarap evinde çalışarak deneyim kazanıyorlar. İş bulma diye bir sorunları yok.
* * *
Walla Walla buğday üretiminden şarap üretimine başarıyla geçen bir bölge. Dört yıllık bir üniversiteden daha sonra işlerine yaramayacak derecelerle mezun olmak yerine, iki yıllık bölge yüksekokulundan ön lisans derecesi alan gençler ve bu gençlere işlerini en iyi bir şekilde yapma fırsatı veren iş geliştirme merkezi. Walla Walla’nın güler yüzlü insanlarından öğrenilecek çok şey var.
* * *
Bugün itibariyle tatilim başladığı için bir süre yazılarıma ara vereceğim.
