Manisa'nın Soma ilçesinde 301 madencinin yaşamını yitirdiği faciayla ilgili olarak açılan ve 8'i tutuklu 45 kişinin yargılandığı davanın ilk duruşması Akhisar'da görülmeye başladı. Reşatbey Mahallesi'ndeki duruşma salonuna dönüştürülen Bülent Ciğeroğlu Kültür Merkezi'de görülecek duruşma öncesi bazı sokaklar trafiğe kapatıldı. HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş, Türkiye Barolar Birliği (TBB) Başkanı Metin Feyzioğlu ve HDP İzmir Milletvekili adayı Ertuğrul Kürkçü, CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, İstanbul Milletvekili Mahmut Tanal, CHP İzmir Milletvekili Mustafa Moroğlu ve Musa Çam, CHP Manisa Milletvekili Özgür Özel, DİSK Başkanı Kani Bako ve çok sayıda basın mensubunun takip ettiği duruşmanın görüldüğü salonun çevresinde yoğun güvenlik önlemi alındı.
TUTUKLU SANIKLARIN GÖRÜNTÜSÜ SALONDA
Türkiye’nin yaşadığı en büyük maden faciasının davası için Akhisar'da özel salon yapıldı. 487 mağdurun yer aldığı 45 sanıklı duruşmaya Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan; maden mühendisleri Yasin Kurnaz, Hilmi Kazık, Ertan Ersoy; Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Genel Müdürü Ramazan Doğru, Maden Mühendisi, İşletme Müdür Yardımcısı İsmail Adalı, İşletme Müdürü Akın Çelik, emniyet teknikeri Mehmet Ali Günay Çelik, mahkemenin kararıyla, SEGBİS (Ses ve görüntü bilişim sistemi) ile ifade vermeleri için tutuklu bulundukları Aliağa Şakran Cezaevi'nde özel odaya alındı. Duruşma salonuna bu sanıkların görüntüler yansıtıldı. Diğer tutuksuz 37 sanıktan 33'ü de duruşmaya katıldı.
SALON KARIŞTI, POLİS GİRDİ
Duruşmada mahkeme başkanı duruşmaya katılan tutuksuz sanıklar, avukatlar, ölenlerin yakınlarının isimlerini tek tek tutanağa geçirdi. Bu işlem bittikten sonra mahkeme başkanı "İsmini yazdırmayan var mı?" diye sorunca, ölen işçilerin eşlerinden biri ayağa kalkıp "Adil yargılama istiyoruz" diyerek, tutuklu sekiz sanığın duruşmaya getirilmemesini protesto etti. Bazı izleyiciler de görüntüdeki tutuklu sanıklara tepki gösterdi, "Takım elbiseleri giyip karşımıza geçmişler, oturuyorlar. Burada değiller, gelip burada hesap versinler" dedi. Herkes bir anda bağırmaya başlayınca salon karıştı. Mahkeme başkanı tepkiler devam ederse ara vermek zorunda kalacağını söyledi. Bu arada madence eşlerinin yakınlarının tepkisi sanık avukatlarına yöneldi. Salon karıştı, avukatlar dışarıya güçlükle çıktı. Polis salona girerek düzeni sağlamaya çalıştı.
8 TUTUKLU SANIK DURUŞMAYA GETİRİLECEK
Duruşma yeniden başladı. Mahkeme Başkanı salonu sakinleştirip polislerin dışarı çıkmasını sağladı. Sanık avukatları salondan çıktı. Avukatlar adil Yargılama için sanıkların salona getirilmesi ve kamu görevlilerinin de yargılanmasıyla ilgili taleplerini dile getiriyor. Çağdaş Hukukçular Derneği Başkanı ve bazı mağdurların avukatı Selçuk Kozağaçlı söz aldı: "Sanıkların getirilmemesine itiraz ediyorum. Sanıkların buraya getirilmesini talep ediyoruz. Bakanlık yazısı yok hükmündedir. Sanıklar orada, baskı altında mı, tehdit mi alıyorlar, birbirleriyle mi konuşuyorlar… Hiçbir şey bilmiyoruz. Sanık müdafiilerinin de can güvenliği yok diye çıkmasını da kabul edemeyiz. Buradaki herkesin can güvenliği var. Ben cezaevinde o salonda bulunamıyorum. O zaman ben de sanıkların yanında orada olmak istiyorum" diye konuştu. Zeynel Balkız ise kamu görevlilerinin de yargılanması için talepte bulundu. Madenci Yakınları mahkeme Başkanı'na, "sinemaya gelmedik. Onları buraya getirin" sözlerini sürdürüyor. Mahkeme heyeti sanıkların mahkemeye getirlmesiyle ilgili savcının mütaalasını aldı. Savcı takdiri mahkemeye bıraktı. Heyet görüşmek için duruşmaya ara verdi. Ara sonrası mahkeme heyeti 8 tutuklu sanığın duruşmaya getirilmesine ve kamu görevlileriyle ilgili soruşturma konusunda bilgi alınmasına karar verip duruşmayı 15 Nisan'a erteledi.
Madenci aileleri, salona giriş yapmaya başladı. Bazı aileler, üzerinde vefat eden madencinin ismi yazılı kaskla ve çocuğuyla duruşmaya geldi.
301 İŞÇİ DE DURUŞMA SALONUNDA
Maden faciasında ölen 301 madencinin fotoğraflarının basılı olduğu tişörtlerle gelen eşleri duruşmayı bu şekile izledi. Tişörtlerin önünde işçilerin resimlerinin yanı sıra '301' ve 'Burada' arkasında ise, 'Unutma unutturma' yazısı yeraldı. Başlarında yine işçilerin isimlerinin yazılı olduğu siyah ve sarı baretler takan madenci eşleri, işçi aileleri adına Uğur Çolak'ın babası İsmail Çolak açıklama yaptı. İsmail Çolak, "Adil yargılama istiyoruz. Sanıkların duruşmaya getirilmemesini kabul edemiyoruz. Onlar da buraya gelip hesap vermeli. Biz sanıkların çocuklarımızın ölümünde kusuru bulunanların en ağır cezayı amalarını istiyoruz" dedi
SALONA ÜÇ GAZETECİ ALINACAKTI AMA…
Mahkeme Başkanı, ulusal, yerel ve dünya medyasından onlarca gazetecinin katıldığı duruşmaya sadece üç gazetecinin katılabileceğini duyurdu. Bir yerel, bir ulusal, bir de uluslararası kurumdan basın mensubunun salona alınacağı açıkladı. Tepkiler üzerine bütün gazeteciler salona alındı.
DAVA 10 GÜN ARALIKSIZ SÜRECEK
10 gün aralıksız sürecek duruşmada aralarında Can Gürkan’ın da olduğu 8 tutuklu sanık, bulundukları Aliağa Şakran Cezaevi’nden duruşmalar için özel hazırlanan salona SEGBİS (Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi) ile bağlanacak.
KİM İÇİN NE KADAR CEZA İSTENİYOR?
Tutuklu 8 şüpheli Can Gürkan, Ramazan Doğru, Akın Çelik, İsmail Adalı, Ertan Ersoy, Mehmet Ali Günay Çelik, Yasin Kurnaz ve Hilmi Kazık hakkında ‘olası kastla öldürme’ suçundan 301 kez 25 yıla kadar, ‘neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama’ suçundan ise 162 kez 6 yıla kadar hapis istendi. Tutuksuz 37 şüphelinin ise ‘taksirle birden fazla kişinin ölümü ile birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma’ suçundan 2 yıldan 15 yıla kadar hapisle cezalandırılmaları istendi. Bu sanıklardan 25’inin cezalarının, “bilinçli taksir” olduğu gerekçesiyle 3’te 1 oranında artırılması talep edildi.
Birleşik Haziran Hareketi Derneği ile Manisa Sosyal Hakları Derneği öncülünde yaklaşık 600 kişilik bir grup, sabah erken saatlerinde yürüyüş düzenledi. İstasyon Mevkii'nde bir araya gelen grup, 'Soma Katliamını unutmadık. Hukuk biterse Haziran başlar', 'Kaza değil katliam işçi cinayetlerine hayır' ve 'Davamızın takipçisi katliamının hesabını soracağız' pankartları taşıdı. 'Direne Direne kazanacağız' ve 'AK Parti'den hesabı emekçiler soracak' sloganları eşliğinde davanın görüleceği salonun önündeki polis noktasına kadar yürüdü.
İKRAM ÇARDAĞI GERGİNLİĞİ
Akhisar'da, duruşmanın yapılacağı salonun yanına şehir dışından gelenlere çay ve kahve ikramı yapılmak üzere Akhisar Demokrasi Platformu tarafından kurulan iki çardak, krize neden oldu. Çardaklar, polis tarafından sökülürken, HDP ve CHP milletvekillerinin araya girip, durumu Manisa Valisi Erdoğan Bektaş ile görüşmesinin ardından grup parktan uzaklaştı.
DAVANIN GEÇMİŞİ
Manisa'nın Soma İlçesi'nde geçen 13 Mayıs'ta, 301 işçi hayatını kaybetti. Faciadan sonra başlatılan adli süreçte. Aralarında Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan, Genel Müdür Ramazan Doğru ile İşletme Müdürü Akın Çelik'in de aralarında bulunduğu 8 kişi tutuklandı. Faciadan yaklaşık 6 ay sonra Soma Cumhuriyet Savcılığı 3 Kasım'da fezlekeyi hazırlayıp Ağır Ceza Mahkemesi mevcut bulunan en yakın Akhisar Cumhuriyet Savcılığı'na gönderdi. Akhisar Cumhuriyet Savcılığı ise fezlekeyi inceleyip, hazırlamış olduğu iddianameyi Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi'ne 10 Kasım'da sundu. İddianameyi inceleyen Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi de 25 Kasım'da 4 noksan madde sebebiyle savcılığa iade etti. Bunun üzerine Akhisar Cumhuriyet Savcılığı iddianamenin iadesine itiraz etti. İddianame bu defa Manisa Ağır Ceza Mahkemesi'ne gönderildi. Manisa Ağır Ceza Mahkemesi ise eksikleri iki maddeye indirdi. Bunun üzerine geçen Aralık'ta Soma Savcılığı'na dönen dosyada eksiklerin giderilmesi için yeniden çalışma yapıldı. Facianın yıldönümüne iki ay kala 2 mart tarihinde iddianame Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi'nce kabul edildi. İddianamede, tutuklu 8 kişi için, "olası kastla öldürmeö suçundan 301 kez 20 yıldan 25 yıla, "neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamaö suçundan 162 kez 2 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası istedi. Tutuksuz 37 zanlı için de, "Bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümü ile birlikte birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmaö suçundan 2 yıldan 15 yıla kadar hapisle cezalandırılmaları istendi. Ancak bu kişilerden, 25'inin cezalarının, kusur durumundan dolayı üçte bir oranında artırılması talep edildi.
SANIKLAR
Cezalandırılmaları istenen sanıklardan tutuklu olan ilk 8 kişi: Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan; maden mühendisleri Yasin Kurnaz, Hilmi Kazık, Ertan Ersoy; Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Genel Müdürü Ramazan Doğru, Maden Mühendisi, İşletme Müdür Yardımcısı İsmail Adalı, İşletme Müdürü Akın Çelik, emniyet teknikeri Mehmet Ali Günay Çelik.
Tutuksuz yargılanan 37 kişi ise şöyle:
Maden mühendisleri, Yalçın Erdoğan, Harun Güneş, Fuat Ünal Aydın, emniyet teknikerleri Ergün Yılmaz, Coşkun Derici, Necati Karadeniz ve Harun Yılmaz, Erdem Cambaz, Serkan Kocaman, Soner Günay, Ümit Şahin, Nazmicem Nesemioğulları, Hüseyin Alkan, Adem Ormanoğlu, Burhan Karabaş, Sertaç Büyükgüney, Nimetullah Uğurlu, Efkan Kurt, Mehmet Bayri, Sertan Günay, Batuhan Ünlüyol, Ozan Sezer, Erdoğan Cinoğlu, Halil Sarı, Serhat Dinç, Saltuk Alp Demir, Uğur Karabulut, Serdar Günay, Mehmet Uçgun, Ömer Değirmenci, Fahri Pançar, Olcay Erşin, Mehmet Avcı, Halil Burhan, Hüseyin Ergin, Hilmi Karakoç, Caner Uysal'dan oluştu.
