KKTC Meclisine sunulan Gelir Vergisi Yasa Tasarısıyla özel, kamu ve çalışan emeklilerin ödeyeceği gelir vergisi %100’ün üzerinde bir artışla tüm zamanların en yükseğine çıkacaktır.
Meclis gündemindeki tasarı ile kişisel indirimler budanacak matrah dilimleri ile vergi oranları yükseltilip ücretlinin vergi yükü artırılacaktır. Yapılmak istenen bu yanlış uygulama vergi gelirlerinde artışı sağlayıp bütçeyi dengelemek maksadıyladır. Vergi gelirlerindeki artışın kayıt dışı vergi kayıpları ve birtakım vergilendirilmeyen gelirlerin vergilendirilmesiyle sağlanması gerekiyor. Yani haksız yere kazançların vergilendirilmesi gerekiyor. Sabit gelirlinin gelirleri açlık sınırına yakınken aynı gelirlerin daha yüksek bir vergilendirmeye girmesi işin kolaycılığıdır. Aynı zamanda ekonomideki Mali Sürüklenmeye de yol açmaktadır.
MALİ SÜRÜKLEME
Bir ekonomide vergi gelirlerindeki otomatik artışın sağladığı ters etkiyle büyüme hızının düşmesine mali sürüklenme denir.
MALİ SÜRÜKLENME NE ZAMAN OLUR?
Gelirlerin nominal artmasına ve çalışanların artan matrah dilimlerine göre daha yüksek vergi oranlarına maruz kalmalarına ve daha çok vergi vermelerine sebep olan enflasyonist ortamlarda mali sürüklenme ortaya çıkar. Gelirler enflasyondan dolayı nominal artıyor. Reel gelir artışı mevcut değildir. Bu durumda gelirleri düşen kişilerin tüketim harcamaları da düşer. Bu gidişin sonucu talep azalması olur. Bu durum ise GSYH’nın düşmesine yol açar. Bu durumda ortaya çıkan enflasyonun ücretli kesimin üzerindeki etkisini azaltmak için vergi matrah dilimlerinin yükseltilmesi ve muafiyetlerin kaldırılması yerine tam tersi enflasyondan dolayı nominal olarak artan gelirleri vergilenmeyecek biçimde yeniden düzenlemeye gidilmesi gerekir.
2020 ve 2021 yıllarını inceleyelim. 2020 yılında Kuzey Kıbrıs’ta enflasyon %15,03 oldu. 2020 yılındaki vergi matrahları ile 2021 yılı gelirlerine uygulanacak Gelir Vergisi Matrahlarını ve birde 2022 yılı KKTC Meclisine sunulan Gelir Vergisi Matrahlarını inceleyelim.
2021 yılı gelirlerine uygulanan vergi dilimleri 2020 yılına uygulanan dilimlere göre aynı olduğunu görüyoruz.
Yani 2020 yılında 5,000.00 TL gelirle %10 vergi uygulanırken 2021 yılında da 5,000.00 TL’ye %10 vergi uygulanmaktadır. 2020 yılı ile 2021 yılı matrah vergi dilimlerinde fark olmamıştır.
Yani burada 2021 yılı gelirlerinin enflasyonda etkilenerek mali sürüklenmeye kapılmayı önlemek için vergi dilimlerinde bir değişiklik yapılmamıştır.
2020 yılında % 15,03 enflasyon olmuştur. Bu durumda 2021 yılı matrah dilimlerinde yüzde 15,03 kadar bir yumuşama yapılmış olmalıydı ki enflasyon oranında bir matrah yumuşatması olsun. Bir başka ifadeyle eğer 2021 yılında matrah yumuşatılması enflasyon oranı kadar %15,03 olsaydı ilk 5000,00 TL’lik matrah diliminin 5,751.00 TL olması gerekmekteydi. Bu durumda 2021 yılında enflasyon oranında bir mali sürükleme mevcuttur. Şimdi 2021 yılında %30 oranlarında bir enflasyon olacağını varsaymaktayız. 2022 yılı için meclise sunulan matrah dilimlerine baktığımızda 2021 yılı gerçekleşen enflasyon oranında bir matrah yumuşatılması yapılması gerekirken aksine matrah ağırlaşması yapılmak istendiğini görmekteyiz. Diğer bir anlatımla yıllık 6,500.00 TL’nin %10 vergi dilimine girmesi gerekiyor ki mali sürükleme yaşanmasın. Oysa yeni tasarı ile 7,000.00 TL’yi %20 vergi dilimine koyma kararlılığı görülüyor. Yani Vergi Dilim Oranı iki kat artırılmış durumda. 2022 yılında enflasyona göre yüksek oranda bir mali sürüklenme bizi beklemektedir.
