Toksik İlişki ve Manipülasyon Teknikleri - Havadis Gazetesi | Kıbrıs Haber
Köşe YazarlarıSağlıkYaşam

Toksik İlişki ve Manipülasyon Teknikleri

İlişkiler, insan hayatının vazgeçilmez birer parçasıdırlar. Ancak her ilişki sağlıklı ve destekleyici değildir. Sağlıklı bir ilişkinin temeli karşılıklı saygı, anlayış ve açık iletişime dayanmaktadır. Ve, sağlıklı bir ilişki, mutlaka her iki tarafın da kendini değerli ve güvende hissettiği bir bağ üzerine kurulmalıdır. Günümüzde artık hepimizin sıklıkla duymaya başladığı bir kavram ise ‘toksik ilişki’ kavramıdır. Toksik ilişkiler, en kaba tabirle kişilerin duygusal ve psikolojik anlamlarda sağlığını olumsuz şekilde etkileyen ilişki türleridir. Bu tür ilişkilerde, taraflardan biri veya her ikisi de zarar verici davranışlar sergileyebilmektedirler. İşte bu zarar verici davranısşların en sık karşılaşılan şekli  manipülasyonlardır. Bugün özellikle son zamanlarda, modern ilişkilerde sıkça karşılaşmaya başladığımız dört manipülasyon taktiğinden söz etmek istiyorum. Bunlar;

Gaslighting: Gerçekliğinizi Sorgulatmak

Bu tip taktiği uygulayan kişiler genellikle narsisistik kişilik özelliğine sahiptirler. Gaslighting, karşı tarafa kendi gerçekliğini ve algılarını sorgulamaya iten psikolojik bir manipülasyon taktiğidir. Bu taktikte, manipülatör kişi, partnerine sürekli olarak yanlış olduğunu hissettirecek, hatta partnerinin akıl sağlığını sorgulatacak şekilde davranır. Örneğin, “Sen her zaman böyle yapıyorsun, çok hassassın” , ‘Buna mı alındın?’, ‘Aşırı tepki gösteriyorsun’ gibi cümleler kullanarak, partnerinin hislerini ve düşüncelerini geçersiz kılmaya çalışır. Bu durum, kişinin özgüvenini zedeleyerek, manipülatörün kontrolü ele geçirmesine olanak tanır.


Love Bombing: Sevgi Bombardımanı

Love bombing, ilişkinin başında partneri aşırı ilgi, sevgi ve hediyelerle adeta bombardımana tutarak hızlı bir şekilde bağ kurmayı amaçlayan bir taktiktir. Bu yoğun sevgi gösterileri, partnerin kendisini özel ve değerli hissetmesini sağlar. Ancak, bu aşırı ilgi genellikle sürdürülemez ve manipülatör kişi bir süre sonra gerçek yüzünü göstermeye başlar. Love bombing, partnerin bağımlılık geliştirmesine ve manipülatörün kontrolüne girmesini sağlar.

Bu teknik ise narsistler kadar, bağımlı kişilik yapısında olan ya da kitleleri etkisi altına almak isteyen kült liderleri tarafından sıklıkla uygulanmaktadır.

Bread Crumbing: Umut Kırıntıları

Bread crumbing, karşı tarafa sürekli olarak küçük umut kırıntıları vererek onu ilişkide tutma taktiğidir. Bu kişiler, net bir bağlılık göstermeden, belirsiz mesajlar ve ilgilerle partnerini sürekli meşgul ederler. Örneğin, ara sıra mesaj atmak veya planlar yapmak ama hiçbir zaman somut bir ilişki adımı atmamak bu taktikte yaygındır. Bread crumbing, partnerin duygusal enerjisini tüketir ve sürekli olarak bir belirsizlik içinde yaşamasına neden olur. Bu teknik daha ziyade narsistler ve bağlanma sorunu yaşayan kişiler tarafından uygulanır.

Ghosting: Aniden Ortadan Kaybolmak

Ghosting, ilişkiyi herhangi bir açıklama yapmadan, ani ve tamamen keserek ortadan kaybolma taktiğidir. Bu, partnerin duygusal olarak yıkılmasına ve kafa karışıklığı yaşamasına neden olur. Ghosting, bir ilişkinin en acımasız sona erme şekillerinden biridir çünkü geride kalan kişi neyin yanlış gittiğini anlayamaz ve kapanış yapma fırsatı bulamaz. Bu belirsizlik ve bilinmezlik nedeni ile kişi ilişkinin bitişini tam olarak anlayıp kabullenemez ve uzun yıllar etkisi altında yaşamaya devam eder.

Ghosting yapan kişiler genellikle bağlanma sorunları olan, yakın ilişkiler kurmaktan tedirgin olan, kimlik gelişimi tam olmadığından en ufak yakınlaşmaları kendi alanlarını ele geçirecek bir tehdit olarak algılayan, empati açısından yetersiz, kendi odaklı yaşayan ve olası çatışmalardan kaçınan kişiler tarafından uygulanır.

Sonuç olarak; gaslighting, love bombing, bread crumbing ve ghosting gibi manipülasyon taktikleri, günümüz sağlıksız ilişkilerinin yaygın özellikleridir diyebiliriz. Bu davranışlar, karşı tarafın duygusal ve psikolojik sağlığını olumsuz bir şekilde etkilerler. Yani sürekli manipüle edilen kişilerde, manipülasyonun türüne ve süresine bağlı olarak çeşitli ruhsal sorunlar ortaya çıkar.

Bu tür kişilerde yaygın olarak görülen ruhsal sorunlardan bazıları ise aşağıda sıralanmıştır;

  1. Düşük Benlik Saygısı: Kendine olan güvenin azalması, değersizlik hissi.
  2. Anksiyete: Manipülasyon sürekli bir stres kaynağı olabilir ve bu da genel bir anksiyete bozukluğuna yol açabilir. Kişi sürekli olarak manipülatörün davranışlarını ve tepkilerini tahmin etmeye çalışırken kendini kaygılı hissedebilir.
  3. Depresyon: Sürekli manipülasyon, kişiyi çaresiz ve umutsuz hissettirebilir, bu da depresyona yol açabilir. Kişi, hayatının kontrolünü kaybettiğini hissedebilir.
  4. Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB): Özellikle uzun süreli veya şiddetli manipülasyon, kişinin TSSB geliştirmesine neden olabilir.
  5. Güven Sorunları: Manipüle edilen kişiler, başkalarına güvenmekte zorlanabilirler. Gelecekteki ilişkilerinde sürekli olarak niyetlerden şüphe duyabilirler.
  6. Kendilik Algısı ve Kimlik Sorunları: Manipülatörler, hedeflerinin kendi kimliklerini ve değerlerini sorgulamalarına neden olabilir. Bu da kişinin kendini tanımlamada zorluk yaşamasına yol açabilir.
  7. Kontrol Kaybı Hissi: Manipülatörler, hedeflerinin hayatlarının kontrolünü ellerinden alır, bu da kişinin kontrol hissini yitirmesine neden olur.
  8. Bağımlılık ve Ortak Bağımlılık: Manipülatörler, hedeflerinin kendilerine bağımlı olmasını sağlayabilir. Yani hedeflerinin kendi ihtiyaçlarını ihmal ederek manipülatörün ihtiyaçlarına aşırı bağımlı olmasına neden olabilir.
  9. Karar Verme Zorlukları: Manipülasyon, kişinin kendi kararlarını güvenle almasını engelleyebilir ve sürekli olarak dışarıdan onay aramasına neden olabilir.
  10. Özgüven Eksikliği: Manipülasyon, kişinin kendi yeteneklerine ve değerlere olan inancını sarsabilir, bu da öz güven eksikliğine yol açar.

Bu tür ruhsal sorunlar, manipüle edilen kişinin yaşam kalitesini önemli ölçüde düşürebilir ve uzun vadede kalıcı psikolojik etkiler yaratabilmeleri açısından; manipülasyonun farkına varmak ve bu tür davranışlardan korunmak için bilinçlenmek büyük önem taşımaktadır. Profesyonel destek almak, bu tür durumlarla başa çıkmada ve iyileşmede kritik bir rol oynamaktadır.

Web tasarım ve geliştirme : Baba Bilgisayar