Köşe YazarlarıSürmanşet

KIBRIS TARİHTE KİMSEYE YAR OLMADI







Geçmişi bilmeyen, doğru tahliller yapamaz.




Arada bir geçmişe gidip, özellikle Kıbrıs’ın tarihini okumakta fayda vardır.



Kıbrıs’ta insanların ilk yerleşiminin MÖ 10 Bin yılına kadar uzandığı yapılan kazılardaki buluntulardan tesbit edilmiştir.

Bu kadar eski bir uygarlığın, çevre ülkelerinin dikkatini çekmemesi düşünülemez.

Kıbrıs halkları MÖ 1500 yıllarına kadar bağımsız mahalli idareler halinde yaşadılar.

Kıbrıs’a ilk göz diken Mısır’lılar oldu.

Mö 1500-1450 yıllarında Kıbrıs Mısır İmparatorluğu egemenliğine girdi.

Hititler MÖ 1320-1200 yıllarında Kıbrıs’a egemen oldular.

Kıbrıs Mısır Firavunu Ramses döneminde yeniden Mısır egemenliğine geçti.

MÖ 1000 ile 709 yılları arasında Fenikeliler, daha sonra Asur’lular Kıbrıs’a egemen oldu.

Kıbrıs MÖ 570 yılında yeniden Mısır egemenliğine geçti.

Pers Kıralı Kambises MÖ 5252te Mısır’ı ele geçirince, Kıbrıs PERS hakimiyetine geçti.

Makedonyalı Büyük İskender, MÖ 333 de Perslere karşı kazandığı İssus savaşından sonra Kıbrıs’ya, Antik Yunan Medeniyeti başladı.

Büyük İskenderin ölümüyle ada Ptolemaıos Hanedanlığına geçti. Bu dönemde Kıbrıs yarı bağımsız halde Mısır’a bağlandı.

Kıbrıs MÖ 58 de Romalıların kontrolüne geçti.

MS 394 ‘tte Roma imparatorluğu bölünüp parçalandığında ada Bizanslılara kaldı.

Kıbrıs adası 688den868e kadar Arap-Bizans ortak idaresiyle yönetildi.

688 den sonra bidare Arap’ların eline geçti.Bu iktidar 10. Yüzyıla kadar sürdü.

Bizans İmparatoru II.Nikiforos Kıbrıs’ı tekrar ele geçirdi. 1191 yılına kadar ada Bizanslılarda kaldı.

 

Üçüncü  Haçlı   seferi sırasında İngiltere Kralı  I. Richard tarafından 1191 yılında Kıbrıs’ın alınmasından sonra Kıbrıs halkının bu yönetimi beğenmeyip ayaklanmaları üzerine ada  Tapınak Şövalyeleri’ne satıldı. Bu yönetimden de memnun olmayan Kıbrıs halkları 1192 tarihinde  isyan etmeleriyle ada üzerinde daha fazla kalamayacaklarını düşünen   Tapınak Şovalyeleri, adayı I. Richard’a geri verdi.

  1. Richard, Kudüs Kralı Guy de Lusignan’ı Kıbrıs Kırallığı’na getirdi. Guy de Lusignan, Filistin’den getirdiği adamları ile  Lüzinyan Hanedanlığı’nı kurarak yaklaşık 300 yıl Kıbrıs’ın bu hanedanlık tarafından yönetilmesini sağladı.

Kıbrıs Kırallığı 14. yüzyılda  Cenevizli tüccarların eline geçti.  1426 yılında  Memlüklüler adayı kendilerine bağladılar. 1489’da da son kraliçe Caterina Cornaro’nun adayı  Venediklilere satmasıyla Kıbrıs Krallığı son buldu.

Kıbrıs 1571 yılında Osmanlı İmparatorluğu  tarafından ele geçirildi.

Osmanlı İmparatorluğu, Ruslar tarafından sıkıştırılınca, yardım almak amacıyla 1878 de adayı İngilizlere kiraladı.

Osmanlı imparatorluğunun yıkılmasıyla kurulan Türkiye Cumhuriyeti Lozan Antlaşmasıyla adanın bir İngiliz adası olduğunu kabul etti.

Kıbrıs adasında 1820lerden itibaren Rumlar adayı Yunanistan’a bağlama hayaliyle çeşitli maceralara giriştiler. Türkler ise kendi varlıklarını korumaya çalıştılar.

Bu çatışmalar 1974 ‘tte 15 Temmuz Yunan darbesi ve ardından Türkiye’nin müdahalesiyle yeni bir evreye girdi.

Kıbrıs tarihine kısa bir bakıştan çıkan sonuç, adanın kimseye bırakılamayacak kadar önemli olduğudur. Kıbrıs halklarının uzlaşmayı ve beraber yönetmeyi öğrenmemeleri durumunda , bölünmenin ve acılarının devam edeceğidir.

 









Başa dön tuşu