Köşe Yazarları

Kamu Yönetiminde Dejenerasyon!








Kamu-İş’in açtığı haklı olarak ‘ Kamuda Taşeron İşçiler’ le ilgili olarak şirketler kanalıyla devlette çalıştırılanlar hakkında çıkan mahkeme kararıyla,  usulsüz ve hatta yasalara aykırı olarak çalıştırılan kamu çalışanlarının,  en azından Hükümetle sendikalar arasında kamuda çalışanlar hakkında yapılan Toplu Sözleşmeye tabi oldukları sonucuna gelindi.




Kamuda 34 yıl yöneticilik yapmış birisi olarak ‘taşeron İşçiler’ tabir edilerek devlete Şirketler kanalıyla tam mesai memur ve işçi istihdam yapılmasına çok hayret ettim ve inanamadım.. Esasen kanunları atlayarak devlette Hükümetin veya Hükümetlerin her bakanlıkta bu yolla istihdam yapması kanaatimce yasalara aykırıdır.



Kamu Görevlileri yasası ve ilgili yasalar Bütçe yasası vardır ve atamaların buna göre yapılması gerekir. Ehliyeti aranmadan yapılan partizanlıkların yanında, ‘Hizmet Alımı’ kisvesi altında Şirketler kanalıyla devlette işçi statüsünde, hem işçi olarak hem de işçi statüsünde alınarak dairelerde memur olarak tam mesai görevlendirilen özel Şirketlerin personelinin, Kamu’ya bu usulle istihdam edilmesi yasalara uymamak ve bertaraf etmektir.

Üstelik bu tür istihdamın devlette yaygın olması devlet yönetiminin ne kadar dejenere edildiğini, kamu Görevlileri yasalarının ve Bütçe Yasası’nın ilgili hükümlerinin çiğnenmesi için bir nevi hileli yollara başvurulması demektir ki İdare’nin bu uygulamasına mani olması gereken makamların da gerekli denetim ve araştırma ve soruşturma yapmadığını göstermektedir.

Her şeyin mübah olduğu dönemlerden geçmekteyiz. Bu konu hakkında bir araştırma yapayım dedim meğerse bu son dönemlerde uygulanan bir ‘istihdam yöntemi’ olmuş!

Acaba bu atama usulleri uygulanırken ihaleye mi gidilmektedir?  yoksa her bakanlık Yetkilisi bu şirketleri kendisi mi seçmektedir? Bu şirketler devlette Kaç kişi çalıştırmakta ve bu şirketlere aylık devlet tarafından ne ödenmektedir? Yani şirketin verdiği ile aldığı para karşılığında her bir şirketin kâr payları nelerdir? Devlette daimi çalıştıklarına göre Niye araya şirket konmaktadır. Şirketin bu elemanları tam mesai mi yapmaktadır? Yoksa devlette kısmi mesai yaparak geriye kalan zamanlarını da şirketin diğer hizmetlerinde mi kullanmakta ve devletten tam mesai parası mı almaktadır? Tam mesai işçi veya memura ihtiyaç varsa niçin direk kamu yasaları uygulanmamaktadır ki bir çoğunun devamlı çalıştığı aynı dairede çalışanlar tarafından söylenmektedir. Bu durumda tam mesai yapanlardan aynı işi yapan memurlar arasında maaş farklılıkları da doğmaktadır. Bir kanunsuzluk arkasından bir dizi kanunsuzlukları getirdiği gibi..

Kısmi mesai yapanların ki bir kısmı temizlik gibi örneğin hastanelerde çalışanlar sabahları birkaç saat temizlik yapıp ayrıldığında akşama kadar hijyen açısından her an temizlik gerektiren hastaneler gibi Sağlık merkezlerinin hijyen durumunun hiç de iç açıcı olmadığı herkes tarafından bilinmektedir. Özellikle her an hastaların kullandığı tuvaletler, banyolar ve ziyaretçilerle müşterek alanların temizlik durumu gibi ki ciğerler acısıdır. Çünkü bu gibi yerlerde devamlı temizliğe ihtiyaç vardır.

Bu alınan hizmetler ‘Hizmet Alımları’ ödeneklerinden karşılanmakta imiş. Hizmet Alımları ödeneklerinin nasıl kullanılacağı hususunda Bütçe Yasası’nda açıklaması vardır.  Ve bu ödeneklerden ödemeler dıştan devlete proje hazırlama, ekspertiz, ,danışmanlık ve uzmanlık gerektiren alanlarda Hizmet Alımları ile diğer alanlarda hangi hallerde kullanılabileceği öngörülmektedir; Bunlar  1- Etüt-Proje Bilirkişi’lere, 2- Araştırma ve Geliştirme,(ki bu da etüt ve proje giderleri için öngörülmektedir), 3- Bilgisayar Hizmet alımları ki bu da İşletme Sözleşmesi gereğince yapılabilir, 4- Müteahhitlik Hizmetleri ki bu inşaat , kamu binalarının inşaat , bakım onarım,  ve bu madde altında tedavi hizmetlerinde temizlik hizmetleri de dahildir. 5- Harita yapım ve Alım Giderleri, 6- Enformasyon ve raporlama giderleri ki orda sayılan projelerdir, ayrıca devletin anket yaptırma çalışmalarında hizmet alma, Dış temsilciliklere danışma ve bina yönetim,  7- Müşavir Firmalara ödemeler ki,  bunlar daimi değil geçici ekspertiz ve uzmanlık gerektiren i,şlerde dıştan hizmet almak içindir.

Diğer hizmet alımları da abonelikler, aidatlar, sigorta bedelleri, devletin yaptırdığı taşımacılık gibi giderlerdir.

Yani yukarıdaki istihdam şekillerine göre daimi işçi veya memur istihdamının şirketler kanalıyla yapılması Özel yasaları olan konuda hukukun temel ilkeleri olan ilgili yasa altında gereğinin yapılmasıdır, aksi halde araya devletin aracıları koyması kanunları hiçe saymadır.      İstihdam yapılacaksa Kamu görevlileri Yasasına göre geçici veya daimi kadrolara atamalarla istihdam yapılabilir. Kıt kaynakların vergi ile sağlanan gelirlerin kanunlara göre titizlikle harcanması esastır.

Şirketler kanalıyla istihdamlar inceleme konusu olmalı ve devletin kaynakları heba edilmemelidir.

16.1.2022                                           Onur Borman





Başa dön tuşu