Dolar endeksi en son mart ayı ortalarında 100 bin değerini görmüştü. Sonra biraz gevşedi ve tekrar 100 bin değerine geldi. Bu değeri aşamadı. Çünkü ABD’den gelen perakende satış verileri beklentileri karşılamadı. Doların artışından ABD’de rahatsızdır. Rekabet gücünü olumsuz etkiliyor. Dolar endeksi nedir? Doların kendinden sonra gelen gelişmiş 6 ülke para birimine karşı değerini ölçer. Bu endeksin yarıdan fazlası Euro’dan oluşuyor. Çünkü dolar endeksinin içinde olan 4 para birimi ülkesi Euro bölgesinde.
Euro-Dolar paritesi 13 Mart’ta 1.0460’a kadar inmiş ve son 12 yılın en dip seviyesini görmüştü. Tepki yükselişiyle 1.1035’e kadar çıktı ve oradan başlayan düşüşle 1,0519’a kadar indi. Euro da ki düşüş %5,00’lere kadar geldi.
Türk Lirası’nın durumu Euro’ya çok benziyor. Dolar Euro’ya karşı %4,67 Türk Lirası’na karşı %4,69 yükseldi. Euro neden değer kaybetti? Avrupa Merkez Bankası’nın agresif bir parasal genişlemeye gitmesi 5 yıl vadeyle bankalara kredi açması, faiz oranlarını sıfır düzeyine indirmesi, yüksek borçluluk oranı, büyüyemeyen ekonomi ve deflasyon riski. Türk Lirası neden en çok değer kaybeden para birimi? Bunlardan ilki haziran genel seçimlerinin sonuç belirsizliği. Seçime bağlı olarak ekonomi yönetiminin değişebilirliğinin yarattığı belirsizliğin tedirginliği, piyasaların alıştığı yönetim tarzının değişmesi ihtimali yüksek. Bu büyük bir tedirginlik olup özellikle yabancıları büyük ölçüde etkilemekte. Diğer neden ise global risk almanın motivasyonunun düşmesi bunun sonucu sermaye akımlarının zayıflaması. En önemli faktör bu. Çünkü Türkiye her ne kadar cari açığını azaltsa da finansman ihtiyacı hala yüksek. Çünkü büyümek için dış finansmana ihtiyaç var. Türkiye’nin finansman açığı her yıl büyüyor. 2015 yılında 203 milyar dolar finansman ihtiyacı olduğu Merkez Bankası raporlarından görülüyor. Türkiye seçime giriyor. Türkiye AB üyesi değil. Seçim sonrası bir takım olumsuz etkiler ortadan kalkabilir. Fakat yüksek finansman ihtiyacı ortadan kalkmaz. Kalıcıdır. Bu durumda ekonominiz ne kadar güçlü olursa olsun yüksek finansman ihtiyacından ötürü Türkiye’yi zayıf ekonomiler kategorisine koyuyor. Ne yazık ki Türkiye Merkez Bankası ne yaparsa yapsın Türk Lirası’nın değer yitirmesini etkileyecek güce sahip değil.
