Üretimin gerçekleşebilmesi için gerekli temel bileşenlerden biri olarak EMEK faktörü her türlü bedensel ve zihinsel iş gücü çabasını ifade etmektedir. Emeğin ücret olarak adlandırılan karşılığı vardır ve bu işverene bırakılamaz. Bunu kamu otoritesi ortaya koyar ve asgari maaşı belirler. Bu taban ücret en basit işleri gerçekleştiren eğitimsiz ve vasıfsız bir işçiye ödenmesi gereken ücreti ifade eder.
Bugün tüm gelişmiş ülkeler karmaşık sistem asgari ücret modelini uygularlar: Güney Kıbrıs da karmaşık modeli uygularken Türkiye Cumhuriyeti bizim gibi basit sistemi uygulamaktadır. Karmaşık sistem asgari ücret uygulayan gelişmiş ülkeler meslek ve sektörel farklılıkları dikkate alır ve bu sistem sendikal yapı ile desteklenir. Komşumuz Güney Kıbrıs asgari ücretin uygulanması ilkelerinde dünya ülkeleri standartlarında bir başarı modeli olmuştur.
Asgari ücretin tespitinde dikkate alınan temel belirleyiciler;
a) Eğitim düzeyi
b) Deneyim
c) Risk
d) İşin Niteliğidir.
Önemli olan şudur, emek vasfa göre düzenlenir ve bir kişi emeğini sahip olduğu vasfa göre satar. Dolayısıyla asgari ücret de bir kişinin sahip olduğu vasfa göre olmalıdır. Yani vasıflı bir kişi ile vasıfsız bir kişinin alacağı ücret asgari düzeyleri ayni olmamalıdır.
Karmaşık asgari ücret uygulaması çağdaşlığın gereği olarak insan emeğinin sömürüsüne de son verir.
Kriterlere dayanan karmaşık sistemde ücret tabanı çeşitlendirilir. KKTC’de uyguladığımız basit sistem asgari ücret modelinde vasıflı işçiye hak ettiği ücret verilmez ve asgari ücret ortalama ücret halini aldı.
Bizim ölçek ekonomimize ve işgücü piyasamıza kolay adapte olacak karmaşık sektörel asgari ücret uygulaması çağdaşlığı yakalama bazında uygun bir uygulama olur. Çünkü bazı işler daha fazla bilgi, beceri ve tecrübe gerektirmektedir. Bu ise farklılıkları ortaya çıkarıp ücretin farklılaşmasını beraberinde getirmektedir.
Bizim ülkemizde bilgi, beceri, tecrübe dikkate alınmaksızın işçinin aldığı ücret aynıdır. Bu uygulamanın çağdaş ülkelerde ki uygulamalara geçilmesi bizim ülkemizin de çağdaşlığı bakımından önemlidir. Bu görevi sendikal hareketten beklemek 80 bini aşan asgari ücretli çalışanımızın temel arzusu olmalıdır.
