Aynı para birimini kullandığımız ve de para politikasının belirlendiği ülke Türkiye Cumhuriyeti’nin 2025 yılı enflasyon hedeflemesi tutmayacak. Bizim Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti olarak enflasyon hedefimiz yok. Olması da mümkün değil zaten. Sadece Türkiye’de ki hedeflere bakarak bizde bazı tahminlerle bütçemizi yapıyoruz. Biz Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti olarak TCMB’nın politika faizlerinden etkilenir ve enflasyonu da Türk Lirası kullanımımızdan dolayı ithal ederiz. Biz ise ithal enflasyona %1-2 aylık resmi enflasyon üretiyoruz. Gayri resmi hissedilen ve sahada olan enflasyon aylık bizde %3-4. Aşağıda ki tabloyu bir inceleyelim;
Yıllar Türkiye Cumhuriyeti Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Fark
% Enflasyon % Enflasyon %
2021 36,08 46,09 10,01
2022 64,27 94,51 30,24
2023 64,77 83,63 18,86
2024 44,38 53,29 8,91
2024 yılı enflasyon gerçekleşmesinde dünya 3. Sü olmuş bir ülke olan KKTC, 2025 yılında 18 milyar Türk Lirası bütçe açığı verecek.
Biz her yıl ortalama % 69,38 fakirleşiyoruz. Bu fakirleşmenin ortalama %17,05’i bizim ürettiğimiz enflasyondan kaynaklanıyor. Kaldı ki paylaşmış olduğum rakamlar resmi rakamlardır, yani gerçeği yansıtmayan verilerle birlikte 2015 yılından berli güncellenemeyen enflasyon sepeti verileridir. Resmi veri bizim ürettiğimiz enflasyonu ortalama %17,05 olduğunu gösteriyor. Fakat sahada ki enflasyon bu değil. Hissedilen enflasyon en az ilan edilen enflasyona %20-25 ek olarak bizim ürettiğimiz enflasyondur.
Bu aşama da sormamız gereken soru şudur, Güney Kıbrıs yıllık % 0, İngiltere % 3, Malta %2-3 enflasyonla nasıl yönetiliyorlar da KKTC % 20-25 le yönetiliyor. Kaldı ki KKTC’de ilan edilen enflasyon HP’na fazla yansımasın, kamu görevlileri asgari ücretliler ve en önemlisi SSD emeklilerinin maaşlarına konsolide edilecek ve kendilerinin satın alma gücünü en azından koruyacak miktara ulaşılmasın diye istatistik kurumu bu verilerde ciddi manipülasyon yapıyor.
Yarattığımız enflasyonda maliye politikalarının enflasyonun düşmesine herhangi bir destek sağladığını söylemek mümkün değildir. Enflasyonumuzla ilgili herhangi bir önlemimizin olmadığı gerçeği ile insanlar açıklanan enflasyon oranlarına inanmıyorlar ve geleceğe yönelik enflasyon beklentilerinin kırılmasını engelliyorlar. Kamu israfı ve para arzından dolayı enflasyonun düşeceğine yabancı para fiyatlarının kırılacağına inanmıyorlar. Bu da insanların talep davranışlarını etkiliyor. Biz KKTC olarak Türk Lirasını kullandığımız günden berli enflasyon konusuyla hiç ilgilenmedik. Enflasyonun düşürülmesi ile ilgili doğru politikaları uygulamadık.
