Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde Sosyo-Ekonomik eşitsizlik çok önemli bir meseledir. Bu bağlamda bireylerin eşitsizlik tartışmaları hiç bitmez. Ücret tartışmaları, varlık tartışmaları, yaşam biçimi tartışmaları gündemdeki yerini hep korur.
Dünya’da ki tartışmaların seyri ve derinliğiyle orantılı olmasa da Kuzey Kıbrıs’ta da gelir dağılımında eşitsizliğin yüksek olduğu görülüyor. Kuzey Kıbrıs Avrupa Birliği ülkeleri içerisinde gelir dağılımı eşitsizliğinde maalesef çok aşağılarda kalmaktadır. Her ne kadar veri eksikliğimiz olsa da ülkemizde gelir ve varlığın belli gruplar içerisinde yoğunlaştığı bir gerçektir. İstatistik Kurumunun ölçütlerine göre 2014-2015 yıllarında Gini katsayısı 0.34 2021-2022 anketinde bu rakam 0.37 olarak hesaplanmıştır. Bu rakamlar gelir dağılımının düzeyini gösterirken yaşantılar sokak eşitsizliği gözler önüne sermektedir. Kaldı ki ülkemizde istatistikleri için kullanılan nüfus gerçeği yansıtan nüfus değildir. Lorenz eğrisine göre hane halkının toplam gelirden aldığı pay çok düşük kalmaktadır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde ekonomide yaşanan dalgalanmalar gelir eşitsizliğine de yansıtmaktadır. Kuzey Kıbrıs’ın Gini katkısıyla eşitsizlik düzeyini korumaktadır. Nüfus %20’lik gelir gruplarına bölündüğü zaman görülüyor ki toplam gelirden beşinci %20’lik grup toplam gelirin neredeyse %50’lik kısmını alıyor ki bunun 2024 yılı içinde %70 olduğu tahmin ediliyor. Bu da KKTC de gelir grupları arasında ki farkın görülmesinde en büyük veri.
Kuzey Kıbrıs’ta gelir türlerinin değişimine baktığımızda maaş ve ücretlerin toplam gelirler içindeki payının yüksekliği görülüyor. Bireysel gelir dağılımıyla fonksiyonel gelir dağılımı toplam gelir dağılımını belirler fakat bizde üretim çok düşük olduğu için fonksiyonel gelir dağılımı fazla dikkate alınmaz.
Servetin dağılımında eşitsizlikler daha fazla göze çarpar. Servetin, gelirin bir kaynağı olması yapısal olarak eşitsizliğin devamının önemli bir koşuludur. Kuzey Kıbrıs’ta özellikle son yıllarda emeğin gelirden aldığı pay düşerken sermayenin aldığı pay artmıştır. Bu artışın zaman içinde artmasıyla birlikte servet gittikçe daha üst grupların elinde yoğunlaştı.
Burda ortaya koymaya çalışan Sosyo-Ekonomik Eşitsizliklerin maaş üretim ve emek politikalarının düzenlemesi hane halkının toplam gelir düzeyinin artırılması ve emeğin toplam gelirden aldığı payın artırılması ile mümkün olacakken ayrıca vergi politikalarının da bu yönde düzenlemesi elzemdir.
