Fiyatlar genel seviyesinin sürekli olarak artması son bir yıl içinde insanların temel ve bir numaralı sorunu olmuş, olmaya da devam ediyor.
2024 yılının son günlerine geldiğimiz bu günler de Kıbrıs Türk insanı ve özellikle dar gelirli, üretilen mal ve hizmetten elde edilen gelirin %50 sini paylaşan nüfusun %80 ni 2024 yılındaki genel pahalılıktan muzdarip olurken 2025 yılından da pek umutkar değildir maalesef.
2025 yılı bütçesi 18 milyar lira açık verecekken hiç gerek olmayan bütçe kalemlerinde ki artışlar %80 leri bulurken kendi enflasyonumuzun azaltılabilmesi konusunda nasıl bir umut görülebilir ki. Fiyat istikrarının sağlanmadığı ülkemizde hızla artan enflasyonun ağırlığını omuzlarımızda hissettiğimiz alım gücümüzün 2025 yılında daha da eriyeceği konusu hepimizin kafasını meşgul eden bir soru olmaktadır. İhtiyari Maliye Politikası’nın görülemediği 2025 bütçesinde ve politikalarında maalesef enflasyon unutulmuştur.
Ülkemizdeki enflasyonun ana sebebi Türk Lirası olurken ithal yolla yaratılan enflasyon dışı kendimizin de ürettiğimiz enflasyona karşı hiçbir önlem göremediğimiz bakanlık ve Meclis çalışmalarında 2025 yılından ümitkar olmamız için bir gelişme olmamıştır. KKTC enflasyon konusunda kendisini soyutlamış bulunmaktadır.
Bizim enflasyonumuz ‘geçici arz şoklarından’ kaynaklı enflasyon değildir. Eğer ‘geçici arz şoklarından’ kaynaklı olmuş olsa o zaman kendi kendine düşme ihtimali olur. Fakat kendimizden kaynaklanan enflasyon değildir.
İthal ettiğimiz kontrolümüz dışındaki şokları bir kenara bırakırsak bugün yaşadığımız enflasyonun aslan payını bozulan enflasyon ve kur beklentileri yanında talep kaynaklı marjinal fiyat artışlarını oluşturuyor. Biz KKTC olarak Türk Lirası’na etki edemeyeceğimiz için faiz silahımız yoktur. Bunun için fiyat istikrarı sağlama misyonumuz yoktur. Bu durumda enflasyon kendi seyrine bırakıldı ve 2025 önümüzdeki yıl gerek maaş artışları gerek vergiler gerekse talep daralması yaratarak enflasyonun kendi kendini soğutmasına bırakılmış gibi bir görüntü mevcuttur. Bu sefer yüksek enflasyon hane halkı alım gücünü eritecek. Ekonomi yavaşlayacak, böyle olunca da eflasyon kalıcı olarak artacak.
Bizim KKTC olarak yüksek enflasyon’a çare üretmek gibi bir çabamızın olduğunu göremiyorum ve sanki kalkınma yüksek enflasyon ile olacakmış gibi bir görüş var. Unutmayalım ki Dünya da kalkınmasını %80-100 enflasyon ile sürdürebilmiş ve sonunda yumuşak iniş yapmış ülke yoktur.
Biz ithal enflasyonumuzu Türkiye Cumhuriyeti’nin enflasyonunu düşürmesini beklemekten başka çaremizin olmadığını düşünüyorum. Kendi enflasyonumuz bizde var olmaya devam edecek. Kendi enflasyonumuzu düşürmek gibi bir vizyonumuz yok maalesef.
