Başarılı birçok müzisyenle çalışma şansı bulması nedeniyle kendisini şanslı olarak gören Can Sözer, her çalıştığı müzisyenle de çıtasını daha da yükseğe taşıdı.
Konservatuvara gidemedim
İlkokul yıllarında okul korosuna katılıp, melodika da çalan Sözer, çok istemesine rağmen konservatuvara gidemedi. Sözer o yılları şu şekilde anlattı:
Müzik hayatına başlamam kulağımın iyi olduğunu fark etmemle oldu. Bunu kendi kendime keşfettim. İlkokul yıllarında korodaydım ve ayrıca melodika çalıyordum. Profesyonel olarak ise 14 yaşında başladım. Lefkoşa’da şu an Grup Rast’ın çalgıcıları vardı. Onların dedesi Salah İçgüzar müzik aletleri satardı. Ondan bir gitar edindim. Kendi kendime başladım. Daha sonra grupta başladım. Onların yanında asistanlık çıraklık derken sonra askeri müzik okulu münhali açıldı. Orta sonda konservatuara gitmek istemiştim. Ancak ailem izin vermemişti.
Askeri müzik okuluna gitti
Lise son sınıfken askeri müzik okulu konservatuvarı münhaline katılan Sözer, orada trompet dalını kazandı. Sözer askeri müzik okulunda başarılı eğitmenlerle çalışma şansı yakaladı. 8 yıl askeri bando da çalışan Sözer şu şekilde konuştu:
Lise sonda askeri münhal açılınca trompet dalında kazandım. Mezun oldum. Bandoda 8 yıl görev yaptım. Askeri Bando da daha çok disiplin vardı ve daha çok çalışma imkanı bulurduk. Zaman sınırı yoktur askerde. Mesai yoktur. Rütbede verdikleri için bize 8 saatten fazla da içerde kalıp çalışabiliyorduk. Benimde hobilerim olmadığı için kendimi hep alete verdim. Müzikte gelişmeye verdim. Trompeti bırakıp gitara gitarı bırakıp piyano çalmaya başlardım. Askerdeyken çalmamız gereken eserleri aldım çaldım. Her aleti denerdim çalayım. Çok imkan buldum ve kendimi geliştirdim. Bu şekilde dönemlerimin üstüne geçtim.
.jpg)
Şanslı olduğu görüşünde…
Birçok başarılı müzisyenle çalışma şansı yakalaması nedeniyle şanslı olduğunu düşünen Sözer, bu durum hem askeri bandoda hem de Lefkoşa Belediyesi Orkestrasında devam ettiğini belirtti. Sözer askeri bando da Ankara da konservatuar da şefliği kazanmış ancak kazanan iki kişiden biri olan bir eğitmenle çalışma şansı bulduğunu anlattı. Bu kişinin torpili olmaması nedeniyle Ankara’ya gönderilemediğini ifade eden Sözer, kendinsin de bu şekilde başarılı bir hocayla aylarca çalışma şansı bulunduğunu kaydetti.
“Şansım askerden sonra da devam etti”
Başarılı müzisyenlerle çalışma şansının askerden sonra da devam ettiğini söyleyen Sözer, İlkay İdris’le birlikte Lefkoşa Belediye orkestrasını kurduklarını anlattı. Kendisinin de başarılı bir trompetçi olmasına rağmen İlkay İdris’in yanında çömez kaldığını belirten Can Sözer, onun hem düzenleme ve hem de trompet dalında asistanlığını yapmaya başladı. Sözer, “Böyle hocaların yanında çalışmak beni yükselti” dedi.
***
Zor yıllar
Can Sözer Lefkoşa Belediye Orkestrası’nı kurarken büyük zorluklar yaşadıklarını anlattı. Orkestranın Mustafa Akıncı’nın belediye başkanlığını döneminde kurulduğunu ancak bazı kişilerin katılamaması nedeniyle yarım kaldığını söyledi. Sözer orkestranın 1990 yılında Burhan Yetkili’nin belediye başkanlık döneminde yeniden hayata geçirildiğini belirtti.
Hem orkestrada çalıştılar hem ayrı görevlerde
Lefkoşa Belediye Orkestrası kurucuları olan İlkay İdris, Can Sözen ve Hüseyin Kutruza, o dönemde günde 2 saat orkestrada çalışırken geri kalan saatlerde de belediyenin vezne, su gibi birimlerinde görev yaptı. Sözer o yılları şöyle anlattı:
Ben kurucular arasında yer aldım ancak esas yükü İlkay hocam çekiyordu. Ayrıca rahmetlik olan Hüseyin Kutruza (eski bandodaki bölük komutanımın abisinin şofördü) vardı. Hüseyin Kutruza’nın alet bilgisi çok iyiydi. Biz üçümüz kurduk. Burhan bey kuruluşta bize hiç zorluk çıkarmadı. Ancak o dönem ikiz görev yapıyorduk. Günde 2 saat orkestrada çalışıp geri kalan mesai belediyenin çeşitli yerlerinde geçiriyorduk. İlkay hoca evleri kontrol ederdi. Ben maliye ve su bölümüne verildim. Anlamadığımız bir sürü işe verildik. Tek bu işlerden anlayan Hüseyin Kurtrıza’ydı. Mesaimizi iki şekilde tamamlardık.
.JPG)
***
Yine de müzik sevdasından vazgeçmediler
Lefkoşa Belediye Orkestrası’nda çalışırken ikiz görev yapan 3 arkadaş kendilerine orkestra da görev yapması için verilen iki saati dinleme ve uyuma saatlerinden kısarak on iki on üç saate çıkararak çalıştı. Üç arkadaş belediye orkestrasında birçok öğrenci yetiştirdi, onlara yön gösterdi.
“Bize çok destek oldu”
Şemi Bora’nın belediye başkanlığı döneminde Lefkoşa Belediyesi Orkestrası’nda işe alma sisteminin değiştiğini kaydeden Sözer şu ifadeleri kullandı:
Ne zaman yetiştirdiğimiz çocuklar mezun olmaya başladı. O zaman değişti. LTB eski başkanlarından Şemi bize çok destek çıktı. O dönemde biz personeli sınavla almıyorduk. Deneme süreci ile alıyorduk. Uyum sağlayabiliyorsa ona göre kadroya alıyorduk. O dönemde öyle gitti. Kutlay Erk döneminde çöküntülü bir dönem geçirdik. Kendi kafasına uyan ya da asistanlarının söylediği gibi klasik orkestra kurmak istedi. Bir eksiklikti. Senfoniyi devlet desteklemiyordu. Haklı olarak klasikçiler mezun olmaya başladı ve çoğalıyordu. Birazda onların baskısı ile klasiği yarattı. Bir bu arada yasalar gereği bizde emekli olarak part time çalışan hepsini kaçırdık. Akıl almaz bir şekilde davrandı. Sorduk söylemedi.
3 yıl ara verdi ancak boş durmadı
Kutlay Erk’in belediye başkanlığı döneminde orkestradaki görevine bir süre ara veren Sözer bu süreci de master ve kitap yazarak değerlendirdi. Sözer şu ifadeleri kullandı:
Ben bu süreci master yaparak, kitap okuyarak ve Güney’de Türkçe dersleri vererek tamamladım. Ardında orkestraya geri döndüm. Geri döndüğümde klasik orkestrayı da kapatmadık. Oda orkestrası olarak devam ediyor. Şu anda Türkiye’den ya da KKTC’den gelecek her sanatçıya çalacak durumdayız.
Orkestranın kendine ait bir binası yok
Sözer en büyük eksikliğin Lefkoşa Belediye Orkestrası’nın kendine ait bir binası olmaması olduğunu kaydetti ve konser verilecek düzgün bir salon bulunmadığını söyledi. Müzisyenler için müzik aletlerini taşımanın da büyük bir sıkıntı olduğundan söz eden Sözer, “Çok ağır müzik aletleri var. Bunların bir yerde durması gerekiyor. Her çalışma da taşınamaz. Bu yüzden bir bina şart. Bunun araştırmaları yapılıyor” dedi.
.jpg)
