Tarih 1 Ocak 2002 Euro ilk kez dolaşıma girdi. 1 Ocak 2002 1,17 USD.=1 Euro 2008 yılının ilk çeyreğinde 1,57 USD=1 Euro ve 2022 yılının başına geldiğimizde 1,13 USD=1 Euro olurken bugün bu parite US Dolarının leyhine gelmiş durumda.
PARİTE NE DEMEK?
Parite kısaca ülkelerin para birimlerinin birbirlerine oranı olarak tanımlanıyor. Para birimi değerinin diğer para biriminin değerine bölünmesi ile elde ediliyor. Yani iki ülke parasının karşılıklı değerlerini gösteren bir sayıdır.
Paritenin bu değere gelmesinde Rusya Ukrayna Savaşı’nın neden olduğu enerji kriziyle mücadele eden Avrupa ülkeleri ekonomilerinin bir toparlanma göreceğine dair umutların olmaması ve Avrupa’nın bir durgunluğa girebilecek olmasının yanında yüksek enflasyon etkili oluyor. Diğer yandan ABD ekonomisine ve Merkez Bankasına duyulan güven ve FED’in doğru zamanda doğru kararlar alması fiyat istikrarının siyasete kurban etmemesi ve faiz artırımında geç kalmaması ve doğru politikalar uygulanması doların gücüne güç katmış bulunuyor. ABD ekonomisinin son dönemde daha güçlü görünmesi ve FED’in sıkılaştırmaya(sıkı para politikası) devam edeceğini ve Euro/Dolar paritesinin doların leyhine genişleyeceğini düşünüyorum.
Şimdi gelelim bizimde kullandığımız Türk lirasını etkileyecek parite değişikliğinin sonuçlarını biliyoruz ki Türk lirasının anayurdu Türkiye Cumhuriyeti’nin ihracatta Euro ve Dolar’ın ağırlığı eşit gibidir. Turizm gelirlerinin %70’e yakın Euro cinsindendir. Ödemeler bakımından da dolar ağırlıktadır. Doların Euro’yu parite de geçtiği bu günlerde Türkiye pariteden zararlı çıkıyor. Bu durum şirketler için de aynı. Dolayısıyla bu ilişki Türkiye’nin gerek ödemeler dengesinde gerekse dış ticaret dengesinde aleyhe sonuçlar çıkaracağına göre Türk lirasının da kıymetinde aleyhe sonuçlar üretilmesine sebep olacak dışsal faktörler olarak 2022 yıl sonu Türk lirası’nın dolar karşısında %10 civarında bir değer kaybının daha yaşanacağını varsayımlar arasında duruyor.
