Mali denge için denetim şart

AÇIK DENETİMLERLE KAPANACAK: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Aziz Gürpınar, iş yerlerine düzenlenen denetimlerin yeterli olmadığını ifade ederek “2015 yılı içerisinde daha etkin üst düzeyde bir performans göstereceğimize inanıyorum. Mali açığın kapanması denetimlerdeki artışla sağlanacak” dedi

ÇALIŞANLARIN ÜÇTE BİRİ YABANCI: Aktif sigortalıların uyruklarına göre dağılımında ise yabancı uyruklu vatandaşların yerlilerin üçte biri oranında olduğu görülüyor. Verilere göre 46 bin 458 çalışan KKTC uyruklu, 27 bin 657’si TC uyruklu ve 5 bin 663’ü de 3’üncü ülke vatandaşı

26 MİLYON ZARAR VAR: Gürpınar, Sosyal Sigortalar Dairesi’nin gerçek durumunu görebilmek için Sosyal Sigortalar Yasası ve Sosyal Güvelik Yasası’nın birlikte değerlendirilmesinin gerektiğini belirtti. Gürpınar, Sosyal Sigortalar Dairesi’nin zararının bu kapsamda 26 milyon TL olduğunu açıkladı

80 MİLYON TL BANKA BORCU VAR: Dairenin 2010 yılından itibaren dönem dönem ödemelerinde güçlük çıktığı için bankalardan aldığı kısa vadeli borçları da mevcut olduğunu belirten Gürpınar, “Borçlanmalar şu an itibarı ile 80 milyon TL. Kısa dönemli borçlanmaları önümüzdeki yıl için daha uygun zemine oturtmayı planlıyoruz” dedi

Bertuğ TOPAL
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Aziz Gürpınar, Sosyal Sigortalar Dairesi’nin maddi sıkıntıdan çıkabilmesi konusunda 2015 yılında yeni bir yol haritası izleyeceklerini açıkladı.
Gürpınar, 2015 yılı itibarı ile iş yerlerinde ciddi anlamda denetimlerin artacağını ifade ederek bu yönde personel ve kadro çalışması yapıldığını söyledi.
Sosyal Sigortalar Dairesi’nin maddi olarak sıkıntı çekmesinin en önemli nedenlerinin düşük performansta yapılan denetim ve özellikle özel sektörde çalışanların yatırımlarının asgari ücretten yapılması olduğunu ifade etti.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Aziz Gürpınar, genelde çalışma yaşamı ve Sosyal Sigortalar Dairesi’nin işleyişi ile ilgili bilgileri Havadis ile paylaştı.

“2008 sonrası tüm sigortalılar bir çatı altında”
Gürpınar, Sosyal Sigortalar Dairesi’nin ülkedeki çalışma hayatında yer alan tüm çalışanları kapsadığını ifade ederek 2008 yılından sonra kamu özel ayırımı yapmaksızın tüm çalışanların Sosyal Sigortalar çatısı altındaki emeklilik sisteminden yararlandığını belirtti. Gürpınar, 2008 öncesinde kamu görevlileri ile özel sektör çalışanları arasında bir fark olduğunu kaydederek kamu görevlilerinin Emeklilik Yasası’na, Sosyal sigortaların ise sadece özel sektör çalışanlarını kapsadığını belirtti. 2008 yılından sonra yeni geçen Sosyal Güvenlik Yasası ile birlikte kamu özel ayırımının ortadan kalktığını kaydeden Gürpınar, 2008 yılından sonra ilk kez çalışma yaşamına giren tüm kişilerin Sosyal Güvenlik Yasası altında işlem gördüğünü söyledi.

İki yasa da uygulamada
Her iki yasanın kapsamındaki sigortalıların hak ve menfaatleri ile prim ve yatırımlarının Sosyal Sigortalar Yasası ve Sosyal Güvenlik Yasası kapsamında ancak Sosyal Sigortalar Dairesi kurumsal yapısı içerisinde yürütülmekte olduğunu ifade eden Gürpınar, şu an itibarı ile Sosyal Sigortalar Dairesi’nin uyguladığı iki tane yasa olduğunu belirtti.

Gürpınar yasaları anlattı
Bakan Gürpınar, Sosyal Sigortalar Dairesi’nin uyguladığı iki yasayı da şu cümlelerle anlattı: Sosyal Sigortalar Yasası 1 Ocak 2008’den önce çalışma hayatında mevcut olan kişilere uygulanmaktadır. Bu kişiler içerisinde de özel sektörde çalışanlara uygulanıyor. Çünkü 1 Ocak 2008’den önce çalışma hayatında bulunup da kamu görevlisi olarak çalışan kişilere Sosyal Sigortalar Yasası değil de Emeklilik Yasası uygulanmaktaydı. Sosyal Sigortalar Dairesi’nin ikinci uyguladığı yasa ile Sosyal Güvenlik Yasası’dır. 1 Ocak 2008’den sonra ilk kez çalışma yaşamına giren tüm kişilere uygulanmaktadır. Kamu özel ayrımı gözetmeksizin. Dolayısıyla Sosyal Sigortalar Dairesi’ndeki bütün istatistikleri değerlendirirken gerek aktif çalışan sayıları gerek gelir gider tabloları, tahsilatları bütün bu kurumla ilgili bütün istatistiki değerleri irdelerken her iki yasanın da ayrı ayrı kapsamındaki istatistikleri göz önünde bulundurup ikisini birleştirip bir yoruma gitmek gerekiyor. Sadece Sosyal Sigortalar Yasası’nın gelir giderlerini değerlendirirseniz oradaki aktif sigortalı sayısı başkadır Sosyal Güvenlik Yasası’nı ayrı olarak el aldığımızda oradaki sigortalıların sayısı farklıdır. Ama Sosyal Sigortalar Dairesi’nin hizmet verdiği bütün sigortalılar açısından bakmak lazım olaya o zaman da her iki kapsamı bir arada getirip birlikte toplayarak değerlendirmek gerekiyor. Aktif sigortalılar ve pasif sigortalılar için de böyledir.”

İkinci yasa artıda
Sadece Sigortalar Yasası’nın incelendiğinde ilgili dönemde prim tahsilatları, gelirler ve giderler arasında eksi 191 milyon TL fark görüldüğünü kaydeden Gürpınar, bunun yalnız başına yanıltıcı olduğunu söyledi. Sosyal Sigortalar Yasası’nın 1 Ocak 2008’den sonra işe girenleri kapsadığını bu yüzden de Sosyal Sigortalar Yasası’nın sürekli olarak emekli veren ve giderleri artan bir kapsamı olduğunu söyledi. Gürpınar, “Geliri artmıyor ama sürekli emekliler olduğu için giderleri artıyor. Ama diğer taraftan Sosyal Güvenlik Yasası’na bakıldığında o da yeni bir yasadır. Yeni girenleri kapsamaktadır. Orada sürekli girişler vardır ama orada henüz emekli vermeye başlamamıştır. Sadece o kısmı değerlendirdiğinizde Sosyal Güvenlik Yasası’nın da artıda olduğu görülür. Sosyal Güvenlik Yasası’na ait tablolara baktığımız zaman Sosyal Güvenlik Yasası’nın da artı 164 milyon TL’de olduğu görülür” dedi.

İki yasa birlikte okunduğunda 26 milyon zarar var
Gürpınar, Sosyal Sigortalar Dairesi’nin gerçek durumunu görebilmek için her iki yasanın toplamını değerlendirmek gerektiğini belirterek, toplamın değerlendirildiğinde kurumun eksi 26 milyon TL’de olduğunu söyledi. Bakan Gürpınar, toplamda Sosyal Sigortalar Dairesi’nin genel bütçesinin 751 milyonluk TL’lik bir bütçedir olduğunu da ekledi.

“80 milyon TL banka borcu var”
Bu arada Sosyal Sigortalar Dairesi’nin 2010 yılından itibaren dönem dönem ödemelerinde güçlük çıktığı için bankalardan aldığı kısa vadeli borçlar olduğuna da dikkat çeken Gürpınar, borçlanmaların şu an itibarı ile 80 milyon TL olduğunu söyledi. Gürpınar, kısa dönemli borçlanmaları önümüzdeki yıl için daha uygun daha gerçekçi bir zemine oturtmayı planladıklarını söyleyerek, kısa dönemli borçlanmaların faizlerinin yüksek olduğunu belirtti. 

“Borçlanmaları geniş vadeye yaymayı planlıyoruz”
Bakan Gürpınar, önümüzdeki yıl için Sosyal Sigortalar Dairesi’nin toplam ihtiyacının belirleneceğini ve bu ihtiyacı bir defada ve uzun dönemli bir borçlanmayla karşılayacaklarını söyledi. Bu konuda hem Maliye Bakanlığı hem de Borç Yönetim Komitesi ile temaslarının olduğunu ifade eden Gürpınar, “uzun vadeli bir borçlanma gerçekleştirmek daha düşük faiz oranları ile bir borçlanma gerçekleştirmeyi planlıyoruz.” Şeklinde konuştu.

Aktif çalışan 79 bin, emekli sayısı ise 31 bin
Gürpınar, “Sosyal Sigortalar Dairemizin aktif pasif çalışan sayısına bakacak olursak 2014 yılı itibarı ile 79771 aktif sigortalımızın olduğu görülüyor. Her iki yasa kapsamında. Primleri ödenmekte olan çalışanlardan bahsediyoruz. Bunlardan bir kısmı başka bir işletmenin yanında çalışmaktadır ama bir kısmı da işveren olarak yatırımlarını yapmaktadır. Bu işveren veya kendi namına çalışanların sayısı 10 bin civarındadır. Geriye kalanlar da bir işletmenin yanında istihdam edilmiş kişilerdir. Pasiflere bakacak olursak sayısı 31708’dir. Bu rakamlar 2013 yılında aktif sigortalılar 77334, pasif sigortalılar ise 30826’dır. Emeklilerimiz istikrarlı bir şekilde bin olarak artmaktadır. Her yıl yaklaşık olarak bin kişi emekli olmaktadır” dedi.

Toplamın üçte biri kadar yabancı uyruklu çalışan var
Aktif sigortalıların uyruklarına göre dağılımında ise yabancı uyruklu vatandaşların yerlilerin üçte biri oranında olduğu görülüyor. Verilere göre 46458 kişi KKTC uyruklu, 27 bin 657’si TC uyruklu ve 5 bin 663’ü de 3. ülke vatandaşı olduğu görülüyor.

“Denetimler yetersiz”
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Aziz Gürpınar, işyerlerine düzenlenen denetimlerin yeterli olmadığını ifade ederek kadro yetersizliği nedeniyle denetimleri tam anlamıyla yapamadıklarından yakındı. Özellikle 2013-2014 yıllarında istedikleri ölçüde denetim gerçekleştiremediklerini belirten Gürpınar kadro sıkıntısının bu noktada önlerindeki en büyük engel olduğunu söyledi.

“2015 denetim yılı olacak”
“Biz 2015 yılı içerisinde bu istihdamları gerçekleştireceğimizi ve daha etkin üst düzeyde bir performans göstereceğimize inanıyorum. Mevcut imkanlar artmamış olmasına rağmen 2013 yılı ile 2014 yılının ilk on ayını karşılaştırdığımızda 2013 yılında toplamda 3814 denetim gerçekleştirildi” diye konuşan Gürpınar, 2014 yılında ayni dönemde 4661 denetim yaptıklarını belirtti. Bu artışla beraber denetim oranında %23’lük bir artış gerçekleştirdiklerini belirten Gürpınar, 2013 yılında 208 kaçak işçi tespiti yaptıklarını bu rakamın 2014’ün ilk on ayında 378’e çıktığını belirtti. Gürpınar, “önümüzdeki yıl çok daha ileri bir denetim sistemi geliştirmeyi ve denetimlerde bir performans artışı gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Öncelikli hedeflerimiz arasında kayıt dışı istihdamı önlemek vardır. Çünkü kayıt dışılığı önlediğimiz zaman hem haksız rekabeti önlemiş oluruz hem de yurttaşların daha çok istihdamını sağlamış oluruz” diye konuştu.

“Denetimler mali açığın kapanmasına yardımcı olacak”
Gürpınar, “mali açığın kapanması için en önemli girişimlerimiz denetimlerdeki artıştan dolayı kayıt dışı istihdamda yaratacağımız azalmadır. Dolayısıyla kayıt dışı istihdamla mücadelede daha iyi bir performans elde edebileceğimizi düşünüyorum. Kayıtlı istihdamı artıracağız. Kayıtlı istihdamın artması demek aktif sigortalıların sayısının artması demektir. Dolayısıyla sisteme daha çok sayıda sigortalının girmesi demektir.  Bunu yanı sıra Asgari Ücretler Yasası’nda yapmayı öngördüğümüz değişikliklerle özellikle kalifiye personelin yatırımlarının asgari ücret üzerinden yapılmasının önüne geçeceğiz. Ücret rejiminde bir kademelendirme sağlayacağız. Şu anda bizim Sosyal Sigorta yatırımlarımız değerlendirildiğinde asgari ücret üzerinden yapılan yatırımlar toplam yatırımlarına göre payı çok yüksektir. Dolayısıyla bunu ortadan kaldıracak veya azaltacak düzenlemelere gideceğiz. Bir yandan denetimleri artıracağız. Kayıt dışılığı azaltacağız öte yandan asgari ücret üzerinden yapılan yatırımların oranını düşüreceğiz. %47 gibi bir oran var” diyerek sözlerini tamamladı.