PROJE GERÇEKÇİ DEĞİL: The Economist’in, “Avrupa’da Güveni Yeniden Tesis Etmek: Kıbrıs’ı Yeniden Keşfetmek” başlıklı konferansında konuşan Noble Energy Kıbrıs Genel Müdürü John Tomich, Rum Hükümeti’nin sıvılaştırma tesisinin şu aşamada gerçekçi bir proje olmadığı ilk kez kesin bir şekilde dile getirdi
“YETERLİ GAZ YOK”: Noble Energy Kıbrıs Genel Müdürü John Tomich: Kıbrıs’ta şu anda bir sıvılaştırılmış doğal gaz tesisi inşa etmek için yeterli gaz yok. Üstelik bu en pahalı seçenektir. Şu an için bölgesel boru hatları en mantıklı ve çekici seçenektir
ALTERNATİF MISIR TESİSLERİ: Konferansı izleyen enerji uzmanlarına göre en mantıklı alternatif Kıbrıs gazının boru hattı vasıtasıyla İsrail’e gitmesi ve İsrail gazı ile birlikte, Mısır’daki LNG tesislerine aktarılması. Bu alternatife göre sıvılaştırılan gazın pazara ulaştırılmasında ise tankerler kullanılacak
“ÇÖZÜM OLMADAN OLMAZ”: Kıbrıs Rum siyasetine yön veren partilerin liderleri çözüm öncesi Türkiye üzerinden geçecek bir boru hattına kapıları kapattı. DISY Başkanı Neofitu, AKEL Genel Sekreteri Kiprianu ve DIKO Başkanı Papadopulos, Türkiye alternatifinin Kıbrıs sorununun devam ettiği şartlarda imkansız olduğu fikrinde birleşti
Esra AYGIN
Kıbrıs’ın Münhasır Ekonomik Bölgesi’ndeki 12. parselde doğal gaz arama çalışmaları yapan Amerikan Noble Energy şirketi, Rum Hükümeti’nin “stratejik öncelik” olarak tanımladığı sıvılaştırma tesisinin şu an için gerçekçi bir proje olmadığını açıklayarak, Kıbrıs doğal gazının pazarlanabilmesi için en mantıklı yöntemin bölgesel boru hatları olduğunu söyledi.
The Economist’in Lefkoşa’da düzenlediği “Avrupa’da Güveni Yeniden Tesis Etmek: Kıbrıs’ı Yeniden Keşfetmek” başlıklı konferansta konuşan Noble Energy Kıbrıs Genel Müdürü John Tomich, Kıbrıs’ta şu anda bir sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesisi inşa etmek için yeterli gaz olmadığını vurgulayarak, bölgesel boru hatları seçeneğinin en mantıklı ve çekici seçenek olduğunu söyledi.
Kıbrıs Türk basınından sadece Havadis’in takip ettiği konferansta, Kıbrıslı Rum yetkililer tarafından “stratejik öncelik” olarak ortaya konana LNG Projesi’nin şu aşamada gerçekçi bir proje olmadığı ilk kez bu kadar açık bir şekilde dile getirildi.
Konferansın “Doğu Akdeniz’in Enerji Haritası’nı Yeniden Tasarlamak” başlıklı bölümünde konuşan Tomich, LNG tesisinin inşasını karlı kılmak için büyük miktarlarda doğal gaz gerektiğinin altını çizdi. Tomich “LNG için çok fazla doğal gaza ihtiyaç var ve çok pahalı bir proje. Belki de en pahalı seçenek. Şu anda böylesi bir proje için yeterli doğal gaz bulunduğunu düşünmüyoruz, dolayısıyla başka seçeneklere bakıyoruz ve şu anda en çekici seçenek bölgesel boru hatlarıdır” diye konuştu.
Noble Energy, 2013 yılının Ekim ayında Afrodit adı verilen 12. parselde bulunduğu tahmin edilen doğal gaz miktarını 5 ila 8 trilyon ayak küpten, ortalama 5 trilyon ayak küpe düşürmüştü. Doğal gaz endüstrisinin genel kabul görmüş kuralına göre, LNG tesisi inşası, ekonomik olarak mantıklı olması için, en az 6 trilyon ayak küplük doğal gaz gerektiriyor.
Boru hatları dışındaki seçeneklere de kısaca değinen Tomich, yüzer bir LNG tesisinin mühendislik açısından sorunlu olduğunu, sıvılaştırılmış doğal gaz seçeneğini ise henüz çok yeni bir teknoloji olmasından dolayı tercih etmediklerini belirtti ve “Bu işe ilk giren şirket biz olmak istemiyoruz” dedi.
Tomich, Noble Energy’nin 2015 yılında ek sondaj çalışmaları yapmayı planladığını da açıkladı. Noble’ın araştırma yaptığı 12. parselin yanı sıra,
2, 3 ve 9. parsellerde hidrokarbon arama ruhsatını alan İtalyan/Kore konsorsiyumu ENI-Kogas şu anda 9. parselde araştırma yapıyor. 10 ve 11. parsellerde araştırma ruhsatını alan Fransız TOTAL’in ise çalışmalarına 2015 yılı başında başlaması planlanıyor. Tomich, bu araştırmalar sonucunda Kıbrıs’ta daha fazla doğal gaz bulunması ihtimalinin bulunduğuna da dikkat çekti.
Konferansı izleyen enerji uzmanlarına göre, bölgesel boru hattı seçenekleri arasında şu anda Noble için en mantıklı olanı, Kıbrıs gazının boru hattı vasıtasıyla İsrail’e gitmesi ve burada İsrail gazı ile birleştirilerek, Mısır’daki LNG tesislerine aktarılması. İsrail’in Tamar Havzası’ndaki doğal gaz çalışmalarını da yürütmekte olan Noble Energy, çıkarılan doğal gazı Mısır’daki LNG tesislerine göndererek sıvılaştırmak için halihazırda 15 yıllık bir ön-anlaşma imzalamış bulunuyor. Uzmanlar, Kıbrıs doğal gazının boru hatları vasıtası ile Türkiye üzerinden Avrupa’ya gönderilmesi seçeneğinin ise hem Kıbrıs sorunu hem de Kıbrıs ile Türkiye arasındaki denizin jeolojik şartların yarattığı zorluklar dolayısıyla şu anda gerçekleşmesi ihtimali çok düşük bir yöntem olduğunu vurguladı. Uzmanlara göre, Kıbrıs, seçilen yöntem ne olursa olsun Kıbrıs’ın doğal gazdan ilk geliri en iyi ihtimalle 10 yıl sonra elde edeceğinin altını çizdi.
Tomich’in konuşmasının ardından “Kıbrıs Konusuna Bakış: Umut Işığı Var Mı?” konulu bir panelde bir araya gelen DISY Başkanı Averof Neofitu, AKEL Genel Sekreteri Andros Kiprianu ve DIKO Başkanı Nikolas Papadopulos, ekonomik olarak en mantıklı yöntem olarak değerlendirilen Kıbrıs gazının boru hatları vasıtası ile Türkiye’ye götürülmesi seçeneğinin Kıbrıs sorununun devam ettiği şartlarda imkansız olduğu fikrinde birleşti.
