Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde engelli bireylerin yaşadığı sıkıntıları anlatan Kıbrıs Türk Görmezler Derneği ve Kıbrıs Türk Engelliler Federasyonu Başkanı Derviş Yücetürk, “Devlet sağır sultan” diyerek devletin engelli bireylerin sorunlarına kulak tıkadığını öne sürdü.
KKTC’de engelli bireylerin yaşam standartlarının dünya standartlarının çok altında olduğunu iddia eden Yücetürk, “Bu ülkede engellilere yaşam hakkı tanınmıyor” dedi.
“KKTC çıkmaz sokak”
Kıbrıs Türk Engelliler Federasyonu Başkanı Derviş Yücetürk, KKTC’nin gerek ekonomik açıdan gerekse sosyal yaşam bakımından vatandaşların ihtiyaçlarına cevap veremez duruma geldiğini ileri sürdü.
“KKTC çıkmaz sokak” diyen Yücetürk, halkın yaşam standartlarının düştüğünü söyledi, bu durumun toplumu bunalıma sürüklediğini dile getirdi.
Yücetürk, “Sağlıklı bireylerin bile yaşamlarından bıktığı ülkemizde engelli bireylerin sıkıntıları 10 kat arttı. KKTC’de özellikle görme engelliler için bir altyapı olmadığını kaydeden Derviş Yücetürk, ulaşım ve dolanım alanı bakımından kısıtlı olan ülkede bir görme engellinin refakatçisiz sokağa çıkmasının mümkün olmadığını belirtti.
Yücetürk, “Bir görme engelli eğer refakatçisi yoksa eve mahkumdur, sokağa çıkamaz. Ülkede tek bir yaya kavşağında bile sinyalizasyon sistemi yok. Görme engellinin bastonu ile yönünü belirlemesi yol kenarlarında tırtırlı sarı işaretler bulunmuyor. Toplu taşımacılık yok. Kaldırımlar zaten araçlarla ve gelişigüzel dikilen ağaçlarla işgal edilmiş vaziyette” diye konuştu.
“Gönyeli Belediyesi örnek olsun”
Derviş Yücetürk, engellilerin trafikte dolanım alanlarının yaratılmasında ve takibinde sorumluluğun belediyelerde olduğuna işaret ederek, Gönyeli Belediyesi’nin görme engelliler için çalışmalarını başlattığı kaldırımlarda sarı işaret projesini taktir ettiğini söyledi.
Derviş Yücetürk, projenin diğer belediyelere de örnek teşkil etmesini arzu ettiğini belirtti.
“Eğitimde sıkıntılar büyük”
Kıbrıs Türk Görmezler Derneği ve Kıbrıs Türk Engelliler Federasyonu Başkanı Derviş Yücetürk, Rauf Raif Denktaş Görme Engelliler Özel Eğitim Okulu’ndaki sıkıntıları da aktardı.
Okuldaki eksiklikleri sıralayan Yücetürk, “Okul, yaşam boyu eğitim vermek amacı ile 2004 yılında hizmete açıldı. Görme engelli bireylere bu okulda bireysel eğitim de dahil olmak üzere, okuma ve yazma eğitimleri veriliyor. Okul bünyesinde, ilkokul, okul öncesi, ortaokul, lise ve üniversite düzeyindeki çocuklara eğitim desteği veriliyor. Ancak ne yazık ki, 18 yaş üstü eğitim veren bir birim binada yok. Müzik, resim, el sanatları ve çamur işleri birimlerinde eğitim verecek öğretmen yok” diye konuştu.
.JPG)
“Özel eğitim karma olamaz”
Derviş Yücetürk, özel eğitimde büyük sıkıntılar olduğunu belirtti ve özel eğitimlerin karma hale getirilmesini hata olarak niteledi.
Yücetürk, “Görme engelliler için bir okul var ancak diğer engelliler için ayrı ayrı okullar veya özel eğitim merkezleri yok. Girne’de Zihinsel Engelliler tabelası söküldü ve orası Özel Eğittim Merkezi oldu. Şimdi tüm engelliler, zihinsel engelli, ortopedik engelli vs. ayrımı yapılmadan orada tüm engelliler bir arada eğitim alıyor. Oysa bu eğitimler bireysel olmalıdır. Lefkoşa’da da yine Spastikler Okulu vardı, orası da Özel Eğitim Merkezi oldu. İşitme Engelliler Okulu da Lefkoşa Özel Eğitim Merkezi olarak değiştirildi. Bu büyük bir hatadır. Hükümetler, bu hatadan en kısa zamanda dönmeli ve okullar eski hallerine getirilmelidir” diye konuştu.
“Dil terapisti büyük eksiklik”
Ülkede bugün devlete bağlı görev yapan tek bir dil terapisti bile olmadığını söyleyen Derviş Yücetürk, özel çalışan dil terapistlerinin de seans ücretlerinin birçok aile tarafından karşılanamayacak kadar fazla olduğunu öne sürdü.
Yücetürk, KKTC’de dil terapisti eksikliğinin bir an önce giderilmesi konusunda devlet yetkililerine çağrıda bulundu.
“İnternet yok, telefonlar kesik”
Türkiye’de bile olmayan bazı teknolojik araç gereçlerin TC yardım Heyeti finansmanı ile Rauf Raif Denktaş Görme Engelliler Özel Eğitim Okulu’na alındığını söyleyen Yücetürk, ancak okulun internet bağlantısının borcundan ötürü hizmete kapatıldığını, bu sebeple söz konusu araç gereçlerin kullanılamadığını kaydetti.
Okulun telefon hattının bile kesik olduğunu kaydeden Yücetürk, bakanlığın bu konuda da gerekeni bir an önce yapması gerektiğini belirtti.
“Rehabilitasyon merkezleri daha sistemli olmalı”
Engelli bireyler için mesleki eğitimin de önemine işaret eden Derviş Yücetürk, engelli bireylerin ileride meslek sahibi olabilmeleri için rehabilitasyon merkezlerinin daha sistematik eğitim verir hale getirilmesi gerektiğini dile getirdi.
Engelli bireylerin yanı sıra o bireylerin yaşamını kolaylaştırmak adına ailelerine de eğitim verilmesinin önem taşıdığını söyleyen Yücetürk, “Günümüzde rehabilitasyon merkezleri bakım ve eğlence hizmeti veren kurumlar haline getirildi. Oysa oradaki engelli bireyler mesleki açıdan eğitilmeli hatta ailelerine de engelli çocuklarının yaşamlarını nasıl daha fazla kolaylaştırabileceklerini anlatan bir eğitim verilmelidir.”
“Yaşam evleri olmazsa olmaz”
Derviş Yücetürk, KKTC’de en büyük eksikliklerden birinin de yaşam evleri olduğunu kaydetti. Yücetürk, “Ağzımızı açınca Avrupalıyız diyoruz ancak bugün ülkemizde halen daha tek bir tane bile engelli yaşam evi yok. Anne ve babaları öldükten sonra engelli bireyler nerede kalacaklar ve hayatlarını nasıl, ne şekilde devam ettirecekler bunlar devletin düşünmesi gereken öncelikli konulardandır” dedi.
“Yaşam evleri olmazsa olmazlardandır” diyen Yücetürk, devlet yetkililerini yaşam evi konusunda bir an önce adım atması konusunda göreve davet etti.
“Engelliler iş bulamıyor”
Kıbrıs Türk Engelliler Federasyonu Başkanı Derviş Yücetürk, engellilerin istihdam konusunda ve çalışma hayatında yaşadığı sıkıntıları da anlattı. KKTC’de halen daha 300 engellinin istihdam edilmeyi beklediğini söyleyen Yücetürk, “Aslında 300 olan bu sayı tüzük değişikliği nedeni ile devlete göre 612 kişi” dedi.
