5 YILDA YÜZDE 55 ZAM: KKTC’de 2008-2014 tarihleri arasında 1 adet ekmekte kullanılan un fiyatına yüzde 8, 1 adet ekmek fiyatına ise yüzde 47 olmak üzere toplamda yüzde 55 zam yapıldı. Buna göre; 1 adet ekmekte kullanılan un fiyatı, 5 yılda 2 kuruş artarak 24 kuruştan 26 kuruşa çıkarıldı. 1 adet ekmek fiyatı ise 40 kuruş artarak 85 kuruştan 125 kuruşa yükseldi
UNCULAR ZAMMA TEPKİLİ: Arsın Un Sanayi, Başpınar Un Sanayi ve Yavuzlar Un Sanayi direktörleri, ucuz un ithalinin devam etmesine karşın yapılan zammın haksız olduğunu savundu, hükümeti ve Rekabet Kurulu’nu göreve davet ederek ekmek zammının ardındaki asıl niyetin sorgulanmasını istedi. Yerli üretime yapılan “çirkef” benzetmesi ise ipleri kopardı
“VURGUN”: İthal ucuz un gelmeye devam ederken ekmek fiyatlarına yapılan 25 kuruşluk zam uncular tarafından vurgun olarak nitelendirildi. Arsın Un Sanayi Limited Direktörü Rasım Yankı, Yavuzlar Un Sanayi Şirketi Ltd. Direktörü Cem Yavuz ve Başpınar Co Ltd. Direktörü Dağhan Akarı, “Ya ekmek fiyatları düşürülsün ya da ithal un kalksın” dedi
KKTC un sanayinin köklü kuruluşlarından Arsın Un Sanayi, Başpınar Un Sanayi ve Yavuzlar Un Sanayi direktörleri, ekmek fiyatlarına yapılan zammın ardındaki amacın araştırılmasını istedi.
Arsın Un Sanayi Limited Direktörü Rasım Yankı, Yavuzlar Un Sanayi Şirketi Ltd. Direktörü Cem Yavuz ve Başpınar Co Ltd. Direktörü Dağhan Akarı, ülkeye ithal ucuz un gelmeye devam etmesine rağmen ekmek fiyatlarına yapılan zammın haksız olduğunu savundu. Ekmek zammının ayrıca hükümetin daha önce ithal un konusunda yaptığı açıklama ile çeliştiğini söyledi.
Un Fabrikalarının direktörleri, devletin ithal ettiği ucuz unların yüzde 85’inin ülkede faaliyet gösteren 3 büyük fırına kullandırıldığını geriye kalan yüzde 15’lik kısmının ise diğer tüketiciler tarafından kullanıldığını iddia etti.
Halkın sırtından haksız kazanç elde edildiğini ileri süren uncular, hükümeti ve Rekabet Kurulu’nu göreve çağırdı, haksız rekabete neden olan olayların üzerine gidilmesini istedi.
Akarı: Devlet destekli vurgun
Başpınar Co Ltd. Direktörü Dağhan Akarı, Ulusal Birlik Partisi (UBP) Hükümeti döneminde fırıncıların aşırı baskısı sonucu ekmek fiyatları ile oynandığını ve fiyatların düşürüldüğünü söyledi. O dönem ithal unun da önünün açıldığını hatırlatan Akarı, Değirmenciler Birliği’nin de alınan bu kararın yanlış olduğu ve amaca hizmet etmediği gerekçesi ile hükümet yetkililerini uyardığını kaydetti.
Unun hammadde olmasına rağmen ekmek fiyatlarında belirleyici bir etken olmadığını dile getiren Dağhan Akarı, “fırıncıların iddia ettiğini gibi un fiyatlarında yapılan bir artış, ekmek fiyatını çok etkilemez” dedi.
Asıl amacın ucuz un ithal ederek büyük fırına ekstra kar ettirmek olduğunu ileri süren Dağhan Akarı, “Burada asıl olay şu ki; ülkeye un getirilmezse ekmek fiyatlarının artacağı iddia ediliyor ve ithal ucuz un ithalatı yapılıyor. Ancak yine de ekmek fiyatlarına zam yapılıyor. Öte yandan ithal ucuz unun yüzde 85’i üç büyük fırın tarafından tüketilirken kalan yüzde 15’i diğer fırınlar pay ediyor. Yani devlet destekli vurgun yapılıyor. Ucuz un getirilerek 3 fırına rant sağlanıyor. Bu olaydan olumsuz yönden nasibini alan da küçük fırınlar, un fabrikaları ve daha düşük gramajlı ama daha pahalı ekmek yiyen halk oluyor” diye konuştu.
.JPG)
Arsın Un Sanayi, Başpınar Un Sanayi ve Yavuzlar Un Sanayi direktörleri, ekmek fiyatlarına yapılan zammın haksız olduğunu iddia etti, asıl amacın üç büyük fırına rant sağlamak olduğunu ileri sürdü
2008-2014 fiyat analizi
Unun ham madde olmasına rağmen ekmek fiyatlarında belirleyici bir etken olmadığını dile getiren Dağhan Akarı, bu iddiasını rakamlarla destekledi. KKTC’de 2008-2014 yıllarını kapsayan fiyat analizi Havadis okurları ile paylaştı.
“1 torba unun fiyatı 52 TL iken 1 adet ekmekte kullanılan unun fiyatı 24 Kuruştu ve 300 gram ekmeğin fiyatı 85 kuruştu. 1 torba unun fiyatı 35 TL iken 1 adet ekmekte kullanılan unun fiyatı 16 kuruş oldu. 300 gram bir ekmeğin fiyatı yine 85 kuruştu. 50 GK unun fiyatı 55 TL olduğunda ise 1 adet ekmekte kullanılan unun fiyatı yeniden yükseldi ve 21 kuruş oldu. Ancak bu kez 300 gramlık ekmeğin gramajı düşürüldü ve fiyat arttırıldı. Buna göre 250 gram ekmeğin fiyatı 100 kuruşa çıktı. En son 50 GK unun fiyatı 69 TL’ye çıktı, 1 adet ekmekte kullanılan unun fiyatı 26 kuruşa yükseldi. Yine 250 gram olan ekmeğin fiyatı bu kez 25 kuruş zamlandı ve 125 kuruştan tüketiciye sunuldu.”
“Ya ekmek fiyatı düşürülsün ya da un ithali kalksın”
Dağhan Akarı, halkın kimler tarafından ve hangi amaç ile mağdur edildiğini bilmesi gerektiğini söyledi. “Devletin ithal ettiği ucuz unların yüzde 85’ini alan ancak buna rağmen hem ekmeğin gramajını düşürüp hem de 25 kuruşluk zam ile pahalı satan başrol oyuncuları fırınların kamuoyuna deşifre edilmesi gereklidir” dedi.
***
5 yılda yüzde 55 zam
Dağhan Akarı’nın kamuoyu ile paylaştığı fiyat analizine göre, 2008-2014 tarihleri arasında 1 adet ekmekte kullanılan un fiyatına yüzde 8, 1 adet ekmek fiyatına ise yüzde 47 olmak üzere toplamda yüzde 55 zam yapıldı.
Buna göre; 1 adet ekmekte kullanılan un fiyatı, 2008’den 2014’e 2 kuruş artarak 24 kuruştan 26 kuruşa çıkarıldı. 1 adet ekmek fiyatı ise 40 kuruş artarak 85 kuruştan 125 kuruşa yükseldi.
İşte tablo:
YIL UN FİYATI (50 GK) 1 ADET EKMEKTE KULLANILAN UN FİYATI EKMEK FİYATI
2008 52 TL 24 KURUŞ 85 KURUŞ (300 GR) 2010 35 TL 16 KURUŞ 85 KURUŞ (300 GR)
2013 55 TL 21 KURUŞ 100 KURUŞ (250 GR)
2014 69 TL 26 KURUŞ 125 KURUŞ (250 GR)
***
Yankı: İthalat AB normlarına uygun yapılsın
Arsın Un Sanayi Limited Direktörü Rasım Yankı, Fırıncılar Birliği’nin kuruluş amacına hizmet etmediğini savundu. Ucuz ithal un getirilmesine rağmen ekmek fiyatlarına yapılan zammın ülkede sadece üç büyük fırının çıkarlarına hizmet ettiğini savunan Yankı, “Hal böyle olunca birlik üyesi diğer fırıncıların ve halkın çıkarlarını da biz savunmak zorunda kaldık. Tabi ki, bu bize manevi bir külfet değildir, şikayetçi değiliz. Ben de yasakçı bir zihniyette değilim. Un ithali yapılmasın demiyorum. Yapılsın ama AB normlarına göre yapılsın. Ancak yaşanan gelişmeler bu yönde değil” diye konuştu.
“Un ve ekmek fiyatlarını devlet belirlesin”
Sıkıntıları mevcut hükümetin yanı sıra daha önceki hükümetlere de bildirdiklerini söyleyen Rasım Yankı, bugüne kadar hiçbir siyasinin seslerine kulak vermediğini ileri sürdü.
“Siyasiler hep tribünlere oynuyor” diyen Rasım Yankı, “Hükümetler çağrılarımıza kulak asmadılar. Siyasiler ise hep tribünlere oynuyorlar. Bunun ağır bedelini de sürekli olarak toplum ödüyor. Ne yazık ki, ülkemizde seçim zamanı iş yapacak kadrolar seçilmiyor. Biz önerimizi yaptık, takdiri halkındır. Bizim önerimiz, eğer hükümetimiz, devletimiz için halkın ekmek parası önemliyse, bir değeri varsa devlet gelsin hem ekmek fiyatlarını hem de un fiyatlarını kendisi belirlesin” ifadesinde bulundu.
Hükümeti ve Rekabet Kurulu’na çağrıda bulunan Rasım Yankı, “Haksız rekabeti doğuran sebepler incelensin, ele alınıp değerlendirilsin” diye konuştu.
***
Yavuz: Ülkede kepek sıkıntısı da başladı
Yavuzlar Un Sanayi Şirketi Ltd. Direktörü Cem Yavuz, ülkede kepek sıkıntısı başladığını söyleyerek, unun ithal edilmesinden ötürü ülkede un üretiminin düştüğünü bu nedenle kepek üretiminin de azaldığını kaydetti.
Devletin şimdi kepek ithali de yaptığını söyleyen Cem Yavuz, “zaten ithal nedeni ile oluşan bir sorun başka bir ithal ile giderilmeye çalışılıyor” dedi.
Cem Yavuz, “KKTC’de piyasanın tükettiği aylık un miktarı 42 bin torbadır. Biz zaten 6 un fabrikasıydık, üçü iflas etti, üç fabrika kaldık. Bu 42 bin torba unun 10 bin torbasını devlet ithal ediyor. Dolayısıyla düşen üretim de maliyet artışı getirdi. Kepek üretimi de düştü. Hükümet yükselttiği maliyetlerin karşısında fiyat düşmesini istedi” dedi.
“Yerli üretim ithal undan kaliteli”
Cem Yavuz, ithal unun kalitesinin yerli üretimden daha iyi olduğu iddiası ve yerli üretim una yapılan “çirkef” benzetmesine sert tepki gösterdi.
Yavuz, “Yerli üretim un için hem kalitesiz deniyor ve çirkef benzetmesi yapılıyor hem de pahalı olduğu iddia ediliyor. Türkiye’de bugün un ihracatına çok yüksek miktarda teşvik veriliyor. Ayrıca düşük kalite buğdaydan ucuz un elde ediliyor. Hal böyle olunca da ithal ucuz un ortaya çıkıyor. İddialar tamamen asılsız olmakla birlikte itibar zedeleyicidir. Bugün ülkedeki üç un fabrikasının da geçmişi çok uzun yıllara dayanır. Yılların deneyimi, tecrübesi, emeği, yatırımı ve ülke ekonomisine bu denli katkısı olan her şeyden önemlisi Kıbrıs Türkü’nün öz kuruluşlarından olan bu fabrikaların üretiminin kalitesiz olduğunu iddia etmek ve üretimine çirkef benzetmesi yapmak kabul edilebilir değildir. Bu iddialar bizlerin, kuruluşlarımızın kimliklerine yapılan hakarettir. İtibarlarımızı zedeleyici dedikodulardır” diye konuştu.
