2016 MALİ YILI BÜTÇE YASA TASARISI’NIN MADDE MADDE GÖRÜŞÜLMESİNE DEVAM EDİLİYOR
GENEL KURUL BUGÜN SAYIŞTAYLIK, OMBUDSMAN VE SAĞLIK BAKANLIĞI BÜTÇELERİNİ GÖRÜŞÜYOR
Genel Kurul’un bütçe maratonunun 4’üncü günü olan bugün, Sayıştay Başkanlığı, Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) ve Sağlık Bakanlığı bütçeleri görüşülecek.
Meclis Başkan Vekili Hüseyin Avkıran Alanlı başkanlığında saat 11.15’te toplanan Genel Kurul, ilk olarak Cumhuriyet Meclisi Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi’nde 4 milyon 963 bin 900 TL olarak onaylanan Sayıştaylık bütçesini ele aldı.
Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu, Sayıştaylığın ardından, 879 bin TL’lik Ombusman ve 289 milyon 854 bin 700 TL’lik Sağlık Bakanlığı bütçelerini de görüşecek.
SAYIŞTAY BÜTÇESİ OYÇOKLUĞUYLA ONAYLANDI
Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu Sayıştay bütçesini 4 milyon 963 bin 900 TL olarak oyçokluğuyla onayladı.
KOMİTELER
Meclis Genel Kurulu’nda ilk olarak Danışma Kurulu’nun Digitech İletişim Şirketi’nin stopaj vergisinin yürürlükteki mevzuata göre nasıl affedildiği ve Kıbrıs Türk Hava Yolları’nın (KTHY) uçuşlarının sonlandırma sebeplerinin araştırılması için Meclis Araştırma Komiteleri Oluşturulması, ayrıca Uyuşturucu Madde Bağımlıları ve Kullanıcıları Hakkında Denetimli Serbestlik Yasa Önerisini görüşmek üzere Geçici ve Özel Komite kurulması önerileri oy birliğiyle kabul edildi.
Digitech İletişim Şirketi ile ilgili Meclis Araştırma Komitesi’nin üye sayısının 5 olması ve Komite üyelerinin CTP’den Arif Albayrak ile Armağan Candan, UBP’den Ersin Tatar, Zorlu Töre, DP-UG’den de Hasan Taçoy’dan oluşması oy birliği ile onaylandı.
KTHY ile ilgili Meclis Araştırma Komitesi’nin 5 üyeden oluşması da oy birliği ile onaylandı. Komite CTP’den Özkan Yorgancıoğlu, Arif Albayrak, UBP’den Dursun Oğuz, Hamza Ersan Saner ile DP-UG’den de Serdar Denktaş’tan oluştu.
Uyuşturucu Madde Bağımlıları ve Kullanıcıları Hakkında Denetimli Serbestlik Yasa Önerisi’ni görüşmek üzere ise Geçici ve Özel Komite’nin 6 üyesinin CTP’den Doğuş Derya, Fazilet Özdenefe, UBP’den Hamza Ersan Saner, Nazım Çavuşoğlu, DP-UG’den Firki Ataoğlu ve TDP’den de Mehmet Çakıcı’dan oluşması kararı oy birliği ile onaylandı.
Öte yandan, TBMM Başkanı ile beraberindeki heyetin KKTC’deki temaslarında yapılan harcamaların, Cumhuriyet Meclis Bütçesi-Ağırlama,Tören,Fuar ve Organizasyon Giderleri kaleminden karşılanması da oy birliği ile onaylandı.
Ardından Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu, Sayıştay bütçesini görüşmeye başladı.
TAÇOY
DP-UG Genel Sekreteri Hasan Taçoy, Sayıştay’ın ülkedeki yaklaşık 230 kurumu denetlediğini anımsatarak, bunun kısıtlı personelle yapıldığını kaydetti.
Kurumdaki ilerlemelere değinen Hasan Taçoy, “Geçmişte, buradan gelen raporlar araştırma özetiydi, şimdiki raporların yön verici ve irdeleyici. Bunu memnuniyetle izliyorum” dedi.
Meclis’te Sayıştay ile ilgili raporlarda yığılma olduğundan da söz eden Taçoy, “Sayıştay raporlarının günü gününe incelenmesi ve gerekli işlemlerin yapılması gerek”ifadesine yer verdi.
“Sayıştay’ın bütçesi yeterli mi?” diye soran Taçoy, kurumun raportörlerinin yetersiz olduğunu ve kapasitelerinin üzerinde çalıştığını söyledi.
Taçoy, kurum tarafında hazırlanan 25 raporun Meclis’te görüşüldüğünü, 128 Sayıştay raporunun da görüşülmeyi beklediğini ifade etti.
ANGOLEMLİ
TDP Gazimağusa Milletvekili Hüseyin Angolemli ise konuşmasında “Bağımsız denilen kurumları elimizde tutmaya çalışıyoruz” diyerek Sayıştay’ın da Ombudsman’ın da yetersiz imkanlara sahip olduğunu söyledi.
Angolemli, “1’nci Cumhurbaşkanı döneminde yolsuzluk oldu. Bu insanlar Güney’e kaçtı. Güneyden geldiler mi? Ne oldu? Bilmiyoruz. Sayıştay raporuna göre hangi bakan, belediye başkanı hakkında bir şey yapıldı?” diye sordu.
Sayıştay gibi bağımsız kurumların bütçelerine “red” oyu vereceklerini kaydeden Angolemli “Bağımsız kurumlarımızın ihtiyaçlarını karşılamazsak devlet değil, toplum değil, topluluk bile olamayız” şeklinde konuştu.
İhale olaylarında yolsuzluklar olduğunu savunan Hüseyin Angolemli, “Bunu kim denetleyecek?” diye sordu, bunun için güçlü bir Sayıştay olması gerektiğini söyledi.
Hüseyin Angolemli, Meclis’in bu alana yoğunlaşması gerektiğini kaydederek,“Ekonomi zor durumda, bütçeye bakarsanız, ortada gülünç bir durum var. Geçen seneye göre bütçe yüzde 17 küçüldü. Fakirleşme var. Böyle ülkelerde yolsuzluklar artar” şeklinde konuştu.
TATAR
Angolemli’den sonra UBP milletvekili Ersin Tatar söz aldı.
Tatar, Sayıştay’ın Güney Kıbrıs’ta daha iyi çalıştığını söyledi, “KKTC’de bu fonksiyonu göremiyoruz” dedi.
Sayıştay’ın bütçesinin yetersiz olduğunu da kaydeden Ersin Tatar, “Kamudan katkı alan her kuruluşun halk adına denetlenmesi gerek” ifadesine yer verdi.
“En son hangi Sayıştay raporu için mekanizma çalıştırıldı ve mahkemede bir karar üretildi?” diye soran Ersin Tatar, bu alanda neticelerin görülemediğini söyledi.
Tatar, “Yolsuzlukların, yasalara aykırı hareketlerin önüne geçmek için sistemi güçlendirmek lazım” dedi.
Tatar, konuşmasında doğru yerlere doğru insanların alınması gerektiğini ifade ederek, “Bu önemli kurum ve kuruluşların istihdam politikalarına iyi bakmak lazım, bunun siyasetten arındırılması gerek” şeklinde konuştu.
ÇAVUŞOĞLU
UBP İskele Milletvekili Nazım Çavuşoğlu da, Sayıştay bütçesi üzerine söz aldı.
Sayıştay’ın görevini elinden geldiği ölçüde yaptığını ifade eden Çavuşoğlu, bu kurumun maddi ve personel imkanlarında yetersizlik olduğunu dile getirdi.
Çavuşoğlu, “Bana göre bu kurumun en önemli eksiği Sayıştay raporlarının sonuçlandırılması” dedi.
Sevk ettikleri hiçbir raporun ceza-i muayede almadığını kaydeden Çavuşoğlu, Sayıştay’ın yaptırım gücünü hissettirmesi için hükümet olarak atılması gereken adımlar olduğunu söyledi.
ERHÜRMAN
CTP-BG Genel Sekreteri Tufan Erhürman, Taçoy’un uzun yıllardır Sayıştay raporlarının görüşülmediği ve tozlu raflarda beklediği tespitinin haklılığına işaret etti.
Tufan Erhürman, 2014’te yapılan Meclis İçtüzüğünde Sayıştay raporlarının görüşüleceği komitenin başkanlığının ana muhalefet partisinden bir vekilin getirilmesi konusundaki düzenlemeye değindi.
Erhürman, Komitenin başkanlığını yapan Taçoy’un paylaştığı verileri anımsatarak, komitenin çalışmalarına destek vereceklerini kaydetti, bu çalışmaların bu yıl daha da verimli geçeceğine inanç belirtti.
CTP-BG Genel Sekreteri Tufan Erhürman, hiçbir kurumun bütçesinin gerçek anlamda yeterli olmadığını söyledi.
Siyasal Partiler Yasası’nın kalbinin siyasal partilerin hesaplarının denetiminin sağlamak olduğunu kaydeden Erhürman, “Sayıştay’ın görev alanı bu dönemde daha da genişledi” dedi.
Mali olanak ve personel sayısı kapsamında bu kurumdan yüzde 100 performans beklemediğini kaydeden Erhürman, “Bu ülkede çok önemli görevler üstlenen, Maliye Bakanlığı yapan Sayın Ersin Tatar’ın ‘ülkede yolsuzluk, rüşvet olmadığını söyleyemeyiz’ demesi, bunu bu kürsünden söylemesi çok önemli” dedi.
Sayıştay Yasası ile ilgili de yapılacak olan değişiklikler olduğunu ancak bunları beklemeden de yapılması gerekenler olduğunu ifade eden Erhürman, “Sayıştay kendi denetim görevini mi yapacak yoksa kurumlara danışmanlık mı yapacak?” diye sordu.
Bazı kurumlarla ilgili sorumluluk alınmak istenmediğini ifade eden Genel Sekreter, ufacık konularda bile yorumların başkasına bırakıldığını söyledi.
Sayıştay’ın bütçesine oylarının olumlu olduğunu kaydeden Erhürman, her kurumdaki bütçe yetersizliklerinin farkında olduklarını yineledi.
GÜNDÜZ
DP-UG Milletvekili Menteş Gündüz de, Sayıştay’ın sorumluluk isteyen bir kurum olduğunu belirerek, bu kurumun hızlı hareket etmesi gerektiğini söyledi.
Gündüz, Sayıştay’ın hazırladığı raporlara artık cezai yaptırımlar uygulanmasının kaçınılmaz olduğunu söyledi.
Gündüz, sadece Sayıştay’a değil tüm devlet kurumlarında aktif ve hızlı çalışmayı sağlayacak Kamu Reformu Yasası’nın artık yürürlüğe girmesi gerektiğini belirtti.
Alınacak personelin ne kadarının Sayıştay’a ne kadarının sağlığa düşeceğini merak ettiğini ifade eden Gündüz, bütçeye olumlu oy vereceklerini söyledi.
SOYER
Bütçe üzerine söz alan CTP-BG milletvekili Ferdi Sabi Soyer, Sayıştay’ın kendi içinde performans değerlendirmesi yapması gerektiğini söyledi.
“Bir kurumun incelenmesinin 2 yıl sürmesi kabul edilmez” diyen Soyer, “Bunun personel yetersizliği ile açıklamak mümkün değil” ifadesine yer verdi.
Soyer, Sayıştay’ın denetmenlerinin etkin ve verimli çalışması gerektiğine işaret ederek, Sayıştay raporlarının basına düşmesi konusuna değindi.
LTB ile ilgili ön rapora işaret eden Soyer, “Bu rapor ertesi gün basına çıktı, sonra ne oldu? Unutuldu gitti” dedi.
Sayıştay raporlarının ileriye götürülemediğini ifade eden Soyer,“Belediyelerin 1 yıllık bütçeleriyle ilgili kesin hesapları nerede?” diye sordu.
Soyer, “Mali disiplin şart. Bunu yapmazsanız bütünlüğü sağlayamazsınız. Sayıştay’ın belediyeleri incelemesi tam bir hikâyedir. Sayıştay’ın bunları her yıl incelemesi lazım” dedi.
Bunun için idari ve yasal düzenlemelerin şart olduğunu dile getiren Soyer, belediyelerin denetlenmemesini kabul edemediğini söyledi, “Bu büyük bir ayıp” şeklinde konuştu.
Ferdi Sabit Soyer, Sayıştay’ın, Savcılığın, Polisin organize şekilde hareket etmesi gerektiğini vurguladı.
DENKTAŞ
DP-UG Genel Başkanı Serdar Denktaş, belediyelerin denetlenmesinin önemli olduğunu belirterek, bu konuda esas sorumluluğun Belediye Meclis üyelerinin olduğunu kaydetti.
Sayıştay’ın performansını daha da artırması gerektiğini, meclise de görev düştüğünü ifade eden Denktaş, Sayıştay’ın yolsuzlukların ve bu yöndeki söylemlerin savcılıkla birlikte üzerine gitmesi gerektiğini ifade etti.
Hızlı denetim, hızlı sonuç ve bu sonuçların da halkla paylaşılmasının önemeli olduğunu vurgulayan Denktaş, Sayıştay’ın denetlenebilir hale getirilmesi gerektiğini söyledi.
Ülkedeki 3 diğer denetleme kurulunun Sayıştay ile birlikte hareket etmesi gerektiğini vurgulayan Denktaş, bunun yasal düzenleme ile sağlanabileceğini kaydetti.
Konuşmaların ardından Sayıştay’ın bütçesi oy çokluğuyla onaylandı.
YÜKSEK YÖNETİM DENETÇİSİ BÜTÇESİ OY ÇOKLUĞUYLA KABUL EDİLDİ
Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu, 2016 Mali Yılı Bütçe Yasa Tasarısı’nda 879 bin TL ödenek öngörülen Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) bütçesini oy çokluğuyla onayladı.
Ombudsman bütçesi üzerine ilk sözü alan DP UG Milletvekili Hasan Taçoy, Ombudsman’ın yeterli teçhizat ve elemanı olmadığını belirterek konuşmasına başladı.
Taçoy, Mağusa’nın su sorunu olduğuna dikkati çekerek, bu konuda halkın çok şikayetçi olduğunu söyledi ve bu konuda gerekli girişimlerin yapılmasını istedi.
Ombudsman’ın yasal uygulamalarda herkese eşit olması nedeniyle Mağusa’daki su sıkıntısını dile getirdiğini ifade eden Taçoy, bu konuda gerekli çalışmaların yapılmasının şart olduğunu söyledi.
Meclis’e gönderilen Ombudsman raporlarını olumlu bulduklarını ifade eden Taçoy, Ombudsman’ın gönderdiği raporların yakinen takip edilmesi gerektiğini belirtti, bütçe için olumlu oy kullanacaklarını söyledi.
Konuşmasında çevre konusuna da değinen Taçoy, yaklaşık bir hafta önce Girne-Lefkoşa anayolu kenarlarında temizlik yapıldığını belirterek bunun sevindirici bir gelişme olduğunu ifade etti.
Taçoy, belediyelerin bu yönde yaptığı bu çalışmalara destek verdiklerini kaydetti.
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin sıkıya girmesi halinde Rusya’ya limanlarını verebileceği yönünde bir beyanat verdiğini söyleyen Taçoy, 3 garantörün olduğu bir yerde bir başka ülkenin o ülkeye girip güç kullanmasının hem uluslararası hukuka, hem de müzakerelerin devam ettiği bir süreçte Türk tarafının yapıcı tavrına karşı olumsuz olarak değerlendirdi.
Taçoy, “Bu kabul edilemez” dedi.
ANGOLEMLİ
TDP Milletvekili Hüseyin Angolemli, Yüksek Yönetim Denetçisi’nin denetimlerine değinerek, sağlık çalışanlarının sağlıktaki denetimsizlikten şikayet ettiğini anımsattı ve neden yeterli denetim yapılmadığını sordu.
Angolemli, Ombudsman’ın bütçesinin yetersiz olduğunu, çalışanların huzur içinde çalışacak bir binası olmadığını belirterek, “Bu eksiklikler giderilmeden Ombudsman nasıl denetim yapacak?” sorusunu yöneltti.
Angolemli, bunca yıldır Ombudsman’a yeterince önem verilmediğini belirterek “Yüksek Yönetim Denetçisi’ 5-6 yıl atanmadı, personeli iki tane” dedi.
Ülkede denetimin olmadığını ifade eden Angolemli, caydırıcı bir güç olmadığını, güçlendirilmesi gereken kurumların da bilerek ve isteyerek güçlendirilmediğini savundu.
Ombudsman bütçesi üzerine değerlendirmelerde bulunan Angolemli, bu bütçe ile kurumun görev yapamayacağını ifade etti.
Angolemli, bütçeye ret oyu vereceklerini söyledi.
TATAR
UBP Milletvekili Ersin Tatar, KKTC’de böyle bir kurumun olmasını zenginlik olarak niteledi.
Yüksek Yönetim Denetçisi Emine Dizdarlı’ya yeni görevinde başarı dileyen Tatar, “Her şeyin başında heyecan gelir. Bütçede eksiklik olabilir ama bir şeyler yapma ruhu başarıyı beraberinde getirir” dedi.
Kurumun, basın aracılığıyla ülkeye tanıtılması gerektiğini de dile getiren Tatar, vatandaşların buraya başvurarak hakkını arayabileceğini söyledi.
Tatar, “Güney’de Ombudsman’a binlerce başvuru var. Netice alma konusunda herkese vakit ayrıldığını görüyorum” dedi, KKTC’de de böyle olmasını temenni etti.
ŞAHALİ
Tarım, Doğal Kaynaklar ve Gıda Bakanı Erkut Şahali de bütçe üzerine söz alarak, bu kurumun arzu edilen düzeyde saygınlık kazanmadığını ve başvuru adresi olamadığını söyledi.
Şahali, kuruma yapılan atamaya işaret ederek, Ombudsman’a yeni dönemdeki çalışmalarında başarı diledi.
Ombudsman’ın saygın, şeffaf, adil ve demokratik bir düzen için olmazsa olmaz olduğunu dile getiren Şahali, kamu düzeninin adil olması gerekliliğine de dikkat çekti.
Şahali, Taçoy’un Gazimağusa’daki su sorunu konusundaki değerlendirmesine atıfta bulunarak, Su İşleri Dairesi’nin verilerine değindi.
Lefkoşa ve Gazimağusa’ya verilen su miktarları hakkında detaylı bilgi veren Bakan Şahali, “Ortada bir su açığı olduğu aşikardır” dedi.
Basında yer alan bazı beyanlarla ilgili olarak da Şahali, “Bakanlığımız sorunları mutlak adalet kapsamında ele alır. Bu konuda zafiyet varsa üzerine gidilecek” diye konuştu.
Şahali, yeraltı su kaynaklarında ciddi bir azalma olduğunu da getirdi.
ERHÜRMAN
Daha sonra söz alan CTP Milletvekili ve Genel Sekreteri Tufan Erhürman, ülkenin Ombudsman konusunda kötü bir sınav verdiğini kaydetti.
1996’da kurulan kuruma günümüzde kadar sadece 3 Ombudsman atandığını dile getiren Erhürman, “Bütçesi için yapılan eleştirilere hak vermemek elde değil” dedi.
Ombudsman’ın süreç içerisinde yok edilmek için uğraşılan bir kurum olduğunu dile getiren Erhürman, “Maliye Bakanı Özgür’ün, Başkan Dizdarlı’ya yedek ödenekten katkı konusunda taaddüt verdiğini öğrenmiş durumdayım, memnunuz” şeklinde konuştu.
Kurumun zaten kötürüm olarak kurulduğunu da söyleyen Erhürman, Anayasa’ya göre, Ombudsman’ın yetki alanın dışında kalan konuları “yargı organları, dış politika ve ülke savunması” olarak sıraladı.
KKTC’de Ombudsman Yasası hakkında bilgi veren Erhürman, kuruma 8 alanda denetleme sınırlaması getirildiğini, en çok dikkat çekenlerin ise Kamu Hizmeti Komisyonu, Polis ve Sayıştay olduğunu aktardı.
Bu kurumları denetlemenin şart olduğu söyleyen Erhürman, söz konusu yasada düzenleme yapılması gerektiğini vurguladı.
Ombudsman’ın yargıdan çok önemli farkının bu kurumun sadece şikayet üzerine değil, res’en de harekete geçebilmesi olduğunu dile getiren Erhürman, yıllardır çalıştırılamayan bu kurumun bütçesini konuştuğu için mutlu olduğunu söyledi.
Konuşmaların ardından Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) bütçesi oy çokluğuyla kabul edildi.
Meclis Genel Kurulu’nda daha sonra Sağlık Bakanlığı bütçesi görüşülmeye başlandı.
