İKİ YAKADA TÖREN: Dünyada bir ilk oluşu nedeniyle “asrın projesi” olarak da nitelenen proje için Anamur ve Çamlıbel’de iki ayrı tören düzenlendi. Cumhurbaşkanı Akıncı ile Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, önce Anamur’daki Alaköprü barajının vanasını açtı ardından Çamlıbel’deki törenle suyun ishale hattına pompalanmasını başlattı
“ÇÖZÜM VE BARIŞ SÜRECİNE KATKI”: Cumhurbaşkanı Akıncı: Türkiye’den gelen su Kıbrıs’ın geleceğine, çözüm ve barış sürecine büyük bir katkıdır. Kıbrıs Türk halkı olarak kendi kurumlarımızla en akılcı ve en verimli yolları bularak bu suyu en rasyonel şekilde kullanmayı başarmalıyız
BARIŞ UMUDU YEŞERSİN: Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan: Temennim odur ki, adanın tamamının ihtiyacını karşılayabilecek bu sudan adil ve kalıcı bir çözüm neticesinde tüm Kıbrıs yararlanabilsin. Anadolu’dan gelen bu suyla sadece Kıbrıs’ın toprakları değil aynı zamanda barış umudu da nasibini alsın
“Asrın Projesi” olarak nitelendirilen “Türkiye’den KKTC’ye Su Temin Projesi” hayat buldu.
Dünyada askılı sistem üzerinde boru sistemi ile deniz geçilerek su aktarılan ilk proje olma özelliğini taşıyan Türkiye’den KKTC’ye Su Temin Projesi’nin Anamur’daki açılışının ardından KKTC’deki Geçitköy Barajı ve tesisinin açılışı Çamlıbel’deki İçme Suyu Arıtma Tesisi’nde gerçekleştirildi.
Alaköprü Barajının açılışının ardından Cumhurbaşkanları Erdoğan ve Akıncı ile Başbakan Ömer Kalyoncu helikopter ile Çamlıbel İçme suyu Arıtma Tesisindeki tören alanına geldi.
Tören alanına gelişlerde ve belli noktalarda vatandaşlar ve araçlar polisler tarafından aranarak geniş güvenlik önlemleri alındı.
TC ve KKTC bayraklarının asıldığı alanda Recep Tayyip Erdoğan’ı bekleyen kalabalık “milletin gururu Tayyip Erdoğan dik dur eğilme bu millet seninle” ve “Mücahit Erdoğan” şeklinde slogan attı.
KKTC, TC ve Güney Kıbrıs’tan çok sayıda basın mensubunun izlediği töreni beklerken bayılan bazı vatandaşlara sağlık ekipleri müdahale etti.
Meclis Başkanı Sibel Siber, Başbakan Ömer Kalyoncu, İkinci Cumhurbaşkanı ve CTP Genel Başkanı Mehmet Ali Talat, Üçüncü Cumhurbaşkanı Eroğlu, DPUG Genel Başkanı Serdar Denktaş ve Türkiye ve KKTC Bakanlar da törenleri izleyenler arasındaydılar. Töreni 1974 Barış Harekatına katılan bir grup gazi de izledi.
Yapılan konuşmaların ardından Çamlıbel İçme suyu arıtma tesisinin açılışı Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Akıncı tarafından gerçekleştirildi.
Proje 4 yılda tamamlandı
KKTC’ye “can suyu” taşıyan projenin temelleri 7 Mart 2011’de Anamaur’daki Dragon çayı üzerinde Alaköprü Barajı’nın temelinin atılmasıyla başladı.
Bundan tam bir yıl sonra 30 Mart 2012’de Geçitköy Barajı’nın temeli atıldı. 500 metrelik borularının ilki ise Aralık 2013’te döşendi. Her iki barajın yapımı 7 Mart 2014 yılında tamamlandı.
Geçitköy Barajı’na ilk su 9 Ekim 2015 tarihinde akmaya başladı.
İnşa edilen barajlardan Alaköprü 99 metre ve 130,5 milyon metreküp su kapasitesine; Geçitköy Barajı ise 26,5 milyon metre küp su kapasitesine sahip.
106 kilometrelik hattın 80 kilometresi deniz geçişi
1 milyar 600 milyon TL’ye mal olan proje; Türkiye tarafı 23 km, deniz geçişi 80 km, bunun 66,5 km askılı borulu sistem ve KKTC tarafı 3 km olmak üzere toplam 106 km uzunluğundaki hattan oluşuyor.
Proje ile KKTC’ye yılda 75 milyon metreküp su iletilecek ve bu suyun 37,76 milyon metreküpü içme-kullanma ve sanayi suyuna, geriye kalan 37,24 milyon metreküpü sulama suyuna tahsis edilecek.
Türkiye Orman ve Su İşleri Bakanlığı Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından inşa edilen, projenin deniz geçişi, 80 kilometre 151 metre uzunluğunda, deniz yüzeyinden 250 metre derinlikte ve askıda borularla sağlanıyor.
Deniz geçişi, bin 600 milimetre çapındaki, yüksek yoğunluklu polietilen boru hattından oluşuyor. Proje kapsamında Anamur – Alaköprü Barajı'ndan alınan su, Anamuryum Dengeleme Deposuna getirilerek, Anamuryum Dengeleme Deposu'ndan kontrollü bir şekilde Deniz Geçişi İsale Hattı’na veriliyor.
Suyun gelecek yılın ilk yarısında KKTC genelindeki tüm hatlara verilmesi planlanıyor. Açılışın ardından ilk su verilecek bölge Lefkoşa oldu.
Ayrı kare
Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, Çamlıbel’deki arıtma tesislerinde yer alan törende, suyun Kıbrıs sorununa çözüm arayışlarına yapacağı etkiye dikkati çekti
“Su çözüm ve barış sürecine büyük bir katkı”
Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, KKTC’ye Su Temin Projesi Geçitköy Barajı açılış töreninde yaptığı konuşmada suyun önemine, Kıbrıs sorununa etkisine ve Türkiye’nin Kıbrıs Türkü için yaptıklarına değindi. TC Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bu projeye büyük emek verdiğini, fikren ve vicdanen bu projenin arkasında durduğunu ifade eden Cumhurbaşkanı Akıncı, Erdoğan’ın bu projeye inandığını, emek ve kararlılık koyduğunu belirtti.
Akıncı, “’Yiğidi öldür ama hakkını teslim et’ diye bir laf vardır. Bu konuda Sayın Erdoğan’ın hakkını teslim etmek gerekir ve kendisine teşekkür etmek gerekir” dedi.
“Güneyle bu suyu paylaşabiliriz”
Kıbrıs’ta yaşamayanların son yıllarda suyun ne hale geldiğini tam olarak kavrayamadığını belirten Cumhurbaşkanı Akıncı, çeşme suyunun mutfaklarda kullanılamadığını, insanların dişlerini tuzlu suyla fırçaladığını, herkesin içmek için şişe suyu aldığını ve bu nedenle kendileri için suyun gerçekten çok önemli olduğunu söyledi.
Akıncı, bu sorunun bugün çözümlenmekte olmasının mutluluk verici ve Kıbrıs’ın geleceğine, çözüm ve barış sürecine büyük bir katkı olduğunu vurguladı. Akıncı şöyle konuştu:
“Doğu Akdeniz’deki enerji yataklarıyla birlikte değerlendirildiğinde, doğal gazın bir enerji, koridoruyla Kıbrıs üzerinden Türkiye’ye, Türkiye’den AB’ye taşındığını bir hayal edin, Türkiye’den bir kabloyla şu anda zaten Güney Kıbrıs’ta enterkonnekte olan elektrik ağlarının Türkiye üzerinden Avrupa ile enterkonnekte olduğunu düşünün. Bu mühendislik harikasının sürdürülebilirliğiyle yeni ufuklar açılacağını, Güney’le d bu suyu paylaşabileceğimiz gibi Orta doğuyla bile paylaşılabilecek bir duruma gelinebileceğini ben görebiliyorum. Bu proje hayal etmeye başlamakla gerçekleşti. Benim de Doğu Akdeniz’le ilgili bu vizyonum gerçekleşirse bütün bölge ülkeleri bundan kazançlı çıkar, Kıbrıslı Türklerle Rumlar, Türkiye ile Yunanistan, Türkiye ile AB yeni bir ilişkiye geçer. Bütün bunlar bölgemizi son derece önemli olarak ve pozitif olarak etkileyecek olan konulardır.”
“Bugün bir milattır”
Bugünün bir milat olduğunu, bugünden sonrasıyla bugünden öncesini tarihçilerin ayıracağını dile getiren Akıncı, “Hep yeşil ada deriz, aslında sarardık, susuzluktan ,suyumuzun tuzlanmasından yeşil ada sarı oldu, bugünden itibaren Mesaryamız da yeşerecek, her yanımız da yemyeşil olacak. Kıbrıs gerçek anlamda bir yeşil ada olacak” dedi.
“Gevşemeye gerek yok”
75 milyon metre küp geliyor olduğunu ama gevşemeye gerek olmadığını dile getiren Cumhurbaşkanı Akıncı, bu topraklarda var olan diğer kaynakları da ne kadar yetersiz olurlarsa olsunlar, her damla suyu gözleri gibi korumaları gerektiğini kaydetti.
Aynı zamanda bu suyu iyi yönetmeleri, Kıbrıs Türk halkı olarak kendi kurumlarıyla en akılcı, ve en verimli yolları bularak bu suyu en rasyonel şekilde kullanmayı başarmaları gerektiğini kaydeden Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, “Bunu yapabilir miyiz evet yaparız, el birliğiyle her şeyi yaparız” diye konuştu.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayip Erdoğan, törendeki konuşmasında Rum Yönetimine de seslendi
“Talep ederlerse bu sudan onlara da veririz”
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Geçitköy Barajı açılışında yaptığı konuşmada, “Güneydekiler , ‘biz de bu sudan istifade etmek istiyoruz’ derlerse adını barış suyu koyar onlara da buradan su veririz. Çünkü bizim için aslolan insandır, insan” dedi.
Erdoğan, su sayesinde zirai tarım yapılabilecek olmasıyla ekonominin de canlanacağını ve KKTC’nin bölgede çekim merkezi haline geleceğini ifade etti.
Erdoğan, “Anavatan Türkiye olarak Kıbrıs’taki kardeşlerimizle ebedi kardeşliğimizi ve dayanışma ruhumuzu asla akamete uğratmadan ilelebet sürdüreceğiz” dedi.
Erdoğan Kıbrıs Türk halkının uğradıkları mağduriyetlerin giderilerek dünyada hak ettiği yeri alması için çabaları yoğun şekilde sürdürdüklerini, bu hafta içinde ABD Başkanı Barack Obama ile görüşmesinde ve Brüksel’de ülke liderleriyle görüşmelerinde Kıbrıs’ı konuştuğunu anlattı.
“Mücadele hedefe ulaşacak”
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Gerek sizlerin burada masada verdiğiniz mücadele, gerek bizlerin uluslararası alanda verdiğimiz mücadele ile er veya geç hedefe adil bir şekilde ulaşacağız” dedi.
Erdoğan, yarım asırdır süren Kıbrıs sorununun çözümü konusunda Türk tarafının samimi olduğunu ve her zaman bir adım önde olduğunu belirterek, adada kalıcı adil ve sürdürülebilir barışı isteyenin her zaman Kıbrıslı Türkler olduğunu vurguladı.
“Çözüm bölgeye de olumlu yansır”
“Kıbrıs sorununun Kıbrıs Türk tarafının siyasi eşitliğini, meşru haklarını teminat altına alacak şekilde kapsamlı çözüme kavuşturulmasını savunuyoruz” diyen Erdoğan, Kıbrıs’taki çözümün bölgede ve geniş bir coğrafyada olumlu yansımaları olacağının altını çizdi.
Konuşmasında Rum kesimine de seslenen Erdoğan, “Temennim odur ki , adanın tamamının ihtiyacını karşılayabilecek bu sudan adil ve kalıcı bir çözüm neticesinde tüm Kıbrıs yararlanabilsin. Anadolu’dan gelen bu suyla sadece Kıbrıs’ın toprakları değil aynı zamanda barış umudu da nasibini alsın…” dedi.
“Her türlü desteği vermeye devam edeceğiz”
Müzakere sürecinin arzulanan hedefe ulaşması için çalışmaya devam edeceklerini söyleyen Erdoğan, süreçte meydana gelen gelişmelerden bağımsız olarak Kıbrıs Türk halkının daha müreffeh bir geleceğe yol alabilmesi için her türlü desteği vermeye devam edeceklerini kaydetti.
Birlikte hareket ederek, KKTC’nin ekonomik olarak daha müreffeh bir yapıya kavuşturulabileceğine inanç belirten Erdoğan, son dönemde bu bağlamda kararlı politika izlenerek önemli gelişmeler sağlandığını, ekonominin güçlendiğini ve refah seviyesinin arttığını kaydetti.
Erdoğan, “ Sağlıklı, sürdürülebilir ve rekabet edilebilir bir yapı çözüme ulaşılsın veya ulaşılmasın Kıbrıs Türk halkının geleceğinin en önemli teminatı olacaktır” dedi.
Erdoğan Kıbrıs Türk halkının bugünlere birlik ve beraberlik içinde milli değerlerine sahip çıkarak geldiğini, birlikte aşılamayacak engel olmadığını kaydetti.
“Verdiğimiz sözün haklı gururu”
Erdoğan, 7 Mart 2011’de temelleri atılan KKTC Su Temin Projesi’nin her aşamasını başından sona takip ettiğini, karşılaşılan sorunlarla yakından ilgilendiğini belirterek, “Hamdolsun bugün verdiğimiz sözü yerine getirmenin haklı gururunu yaşıyoruz” dedi.
Erdoğan, bugün sadece bir baraj açmakla kalmadıklarını, on yıllardır ihtiyacı hissedilen, rüyası görülen bir hayali gerçeğe dönüştürdüklerini söyledi.
Erdoğan, Kuzey Kıbrıs’ın verimli topraklarına Anavatan Türkiye’den hayat suyu götürmenin bir çok siyasi liderin hayali olduğunu hatırlatarak, kuraklık nedeniyle sarıya dönen yeşil Ada’yı aslına döndürmenin bahtiyarlığını yaşadıklarını anlattı.
Türkiye’nin bir dönem kendi sorunlarıyla uğraşmaktan dost ve kardeş ülkeler ve akraba topluluklarla ilgilenemediğini anlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan 2002 yılından itibaren yurt içi ve yurt dışı yatırım hamlelerinden Kıbrıs Türk halkının da yararlanmasını arzu ettiklerini söyledi.
“Gurur verici örnek yatırım”
Erdoğan KKTC Su Temin Projesi’ne işaret ederek, “Neresinden bakarsanız bakın bu eser gurur verici örnek bir yatırımdır. Eserlerle mi anılacağız, lafla mı? Eser, eser…. Mesele bu sözün anlam kazandığı en güzel örneklerden biri burasıdır” dedi.
Türkiye’nin isterse gerçekleştiremeyeceği hiçbir proje olamayacağını vurgulayan Erdoğan, Türkiye’deki Marmaray ve Avrasya Tüneli projelerini buna örnek gösterdi. Erdoğan, “Burada da suyu Anamur’dan buraya bağladık. Bu millet yapar” dedi.
Kalyoncu: Su barışa yeni bir parametre olacak
Başbakan Ömer Kalyoncu da topraklarına ve suyun bereketini getirecek olan önemli bir projenin sonlanmasını kutlamak üzere toplandıklarını kaydetti.
Bu projenin Türkiye Cumhuriyeti ile KKTC’nin süregelen yakın işbirliğinin en parlak eseri olduğunu dile getiren Başbakan Kalyoncu, ayrıca ileri teknoloji örneği olarak askılı boru sistemiyle denizden geçirilerek su aktarılan dünyadaki ilk proje olduğunu da dile getirdi.
Hükümetlerinin bu suyun gelişinden sonra bütün su kaynaklarını denetim altına almak gidi bir görevle karşı karşıya olduğunu dile getiren Kalyoncu, meclisten geçecek bir yasa ile bütün sularda kontrolü sağlamak gibi bir mecburiyetleri olduğunu ifade etti.
Kalyoncu, bu suyun heba edilmemesi gereken çok değerli ve amacına ulaşması gereken bir su olduğunu belirtti.
Hükümetin tüm bunlardan dolayı DSİ ile iş birliğine bundan sonra da devam edeceğini ifade eden Kalyoncu, atık suyun idaresinin de önemli bir konu olduğunun önlerindeki dönemde dikkatlerinde olması gereken bir konu olduğunu da kaydetti.
Suyun kontrolü ve denetimi çerçevesinde atık su konusunun da ele alınması gereken bir konu olduğunu belirten Kalyoncu, bu suyun içilebilir, kullanılabilir ve tarımda da daha fazla ürün yetiştirilebilir bir su olarak adaya gelirken aynı zamanda barışa yeni bir parametre olarak da geldiğini ifade etti.
Bu önemli günde ülkelerinde olan TC’li yetkilileri, kendilerine yaptıkları katkılardan dolayı kutlayan ve teşekkür eden Kalyoncu, “suyun bir hayat oluğunun, geçmişte ve şimdi ekmeğini bizimle paylaşan Anadolu insanının TC hükümeti ve devletinin şimdi de suyu paylaştığını yani hayatı paylaştığının farkındayız ve tavrımız o doğrultuda olacaktır” diye konuştu.
Türkeş: “Her iki taraftan da sevindim”
Türkiye Başbakan Yardımcısı Yıldırım Tuğrul Türkeş de “hemşehrilerim” diye hitap ettiği konuşmasında bugün Anadolu ile Kıbrıs’ın birbiriyle su gibi aziz bir bağla bağlandığını kaydetti.
Türkeş, Kıbrıslı bir ailenin çocuğu olduğunu belirterek, Türkiye’nin “suyu gönderdim” Kıbrıs Türk halkının da “susuz kalmayacağız” diye sevindiğini kendisinin de her iki taraftan da sevindiğini belirtti.
Sennaroğlu: “Su hayattır”
Gıda Tarım ve Enerji Bakanı Önder Sennaroğlu da, “su hayattır” dedi ve sıcak iklim kuşağında olması, küresel ısınma ve ada ülkesi oluşu nedeniyle yer altı kaynaklarının azalması ve tuzlanması neticesinde KKTC’de bir su sıkıntısı yaşandığını kaydetti ve bu projenin tamamlanmış olmasının büyük bir nimet olduğunu dile getirdi.
Önder Sennaroğlu suyun Türkiye Cumhuriyeti tarafından kendileriyle paylaşılmasının Türkiye’nin KKTC’ye verdiği değerin bir göstergesi odluğunu da dile getirdi.
Yıllarca Türkiye’den KKTC’ye nasıl su getirileceğinin düşünüldüğünü söyleyen Sennaroğlu, başta Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a bu vizyonu ortaya koyduğu için, desteklerinden dolayı TC Başbakanı Ahmet Davutoğlu’na, gayret ve çalışmalarından dolayı TC Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu’na, diğer tüm katkı koyanlara teşekkür etti.
Barış suyu vurgusu
Suyun barış suyu olduğunu da kaydeden Sennaroğlu, su sıkıntısı içerisinde olması durumunda suyun Güney Kıbrıs ile de paylaşılabileceğinin her zaman dile getirildiğini aktardı. Bu suyun adanın her iki kesiminde kullanılmasının olası olduğunu da belirten Sennaroğlu, bunun çözüm ile adanın etrafındaki doğal kaynakların da ortak kullanımı açısından pratik oluşturacağını vurguladı.
Eroğlu: “Suyun mimarı Cumurbaşkanı Erdoğan’dır”
Türkiye Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu Türkiye’den KKTC’ye Su Temin Projesi’nin mimarının Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olduğunu belirtti.
Veysel Eroğlu Geçitköy Barajı’nın açılış töreninde yaptığı konuşmada, Erdoğan’ın proje ile ilgilenmeye Büyükşehir Belediye Başkanlığı döneminde, KKTC’den bir bakanın ricası üzerine başladığını, Başbakan olunca da projeye hız verildiğini anlattı.
İstanbul’da Adalar’a deniz altından boru ile su götürdüklerini belirten Eroğlu, KKTC Su Temin Projesi’nde ise çok daha zor koşullarla karşılaştıklarını, zaman zaman derinliğin bin 453 metreye ulaştığını anlattı ve “imdadımıza 1453 ruhu yetişti” dedi.
Eroğlu asrın projesi ile Toroslardan KKTC’ye memba suyu getirildiğini vurgulayarak, Çamlıbel’de de en modern arıtma tesislerinden birini kurduklarını söyledi.
KKTC’de 477 kilometre ağ ile her yere suyu ulaştıracaklarını kaydeden Veysel Eroğlu, yıllık 75 milyon metre küp suyun KKTC’nin 50 yıllık ihtiyacını karşılayacağını, sulu tarım ile KKTC’nin kalkınacağını, adanın yeşilleneceğini söyledi.
Eroğlu, Geçitköy Barajı’nın etrafında mesire alanı yapılması için çalışmalara başlandığının altını çizerek, Türkiye Orman ve Su İşeri Bakanlığı olarak KKTC’yi yeşillendirmek için her türlü çabayı sarf ettiklerini söyledi.
Türkiye’nin su konusunda dünyada ilk üçe girdiğini vurgulayan Eroğlu, 1 milyar 600 milyon TL’ye mal olan projenin yerli kaynak, yerli mühendis ve yerli müteahhitlerce yapıldığını anlattı.
