Mont Pelerin’deki müzakerelerde kuşkusuz en zor gün dündü.
Liderler verilen aranın ardından masada ilk kez bir araya geldiler.
Ara verilirken varılan mutabakat gereği müzakereler kaldığı yerden başlamak zorunda idi.
Ama Türk tarafı verilen bir haftalık arada Rum ve Yunan taraflarınca verilen mesajları masaya taşıdı ve Mont Pelerin zirvesi için belirlenen modaliteye sadık kalınıp kalınmayacağı konusunun netleştirilmesini istedi.
Görüşmeler için belirlenen yönteme göre taraflar toprak kriterlerini görüşürken yakınlaşma sağlanabileceği bir aşamaya gelirlerse, garantiler ve güvenlik konusunun görüşüleceği beşli toplantı için de tarih belirleyeceklerdi. Mutabakat bu idi.
Geride kalan haftada toprak konusunda kriterler görüşülürken tarafların toprak oranlarında yakınlaştıkları aşamada Rum Lider Nikos Anastasiades beşli toplantı ile ilgili tarihi belirleme çalışmasına geçilmeden ara istemişti.
Mont Pelerin’deki ikinci raund görüşme işte dün bırakılan o noktadan başlamak durumundaydı.
Yani beşlinin tarihinin önkoşulsuz bir şekilde belirlenmesi çalışması ile…
Bunun böyle olup olmayacağının netleşmesi için Türk tarafı dün müzakereler başlarken Rum tarafına varılan mutabakatın gereğini yerine getirme konusundaki niyetini sordu.
Rum tarafı beşli ile ilgili tarihi belirlememe ve bunu öteleme niyeti ile geldiği Mont Pelerin’de bu soru sonrasında masada sıkıştı.
Beşli ile ilgili tarih verilmesi için çeşitli ön koşulları masaya getirme girişiminde bulundu.
Dün gün boyunca Rum tarafının bu girişimleri Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın kararlı duruşu nedeni ile başarısız oldu.
Cumhurbaşkanı Akıncı ve ekibinin tutumu çok netti.
Mont Pelerin müzakereleri için belirlenen görüşme yöntemi ve yol haritası aynen uygulanmalı ve bunun gereği yapılmalıydı.
Gelinen aşamada bunun için beşli toplantı için bir tarih belirlenmeli idi.
Bu da amasız ve ön şartsız bir şekilde yapılmalıydı.
Zaman artık karar zamanıydı.
Beşli ile ilgili tarih masada kararlaştırılmadan toprakla ilgili daha ileri adımlar atılması mümkün değildi.
Müzakerelerin geleceği için, müzakerelerde sonuç alınabilmesi konusu Cumhurbaşkanı Akıncı’nın ortaya koyduğu kararlı tutum büyük önem taşıyordu.
Zamanın artık daraldığı bir noktada süreci uzatacak, zaman kaybına neden olacak gelişmelere kapı aralanamazdı.
Öyle de oldu.
Gelinen aşamada Modalite anlaşıldığı gibi uygulanmadan ve beşli ile ilgili tarih önkoşulsuz bir şekilde belirlenmeden süreç bir yere gidemeyecek.
Rum tarafı modaliteye bağlı olup olmadığı konusunda ortaya dün tatmin edici bir tavır koymadı.
Yunanistan’ın garantilerle ilgili tavrı ortamı gerdi.
Süreci dün kilitledi.
Son kartlar bugün oynanacak.
Kilit bugün açılırsa süreç belirlendiği gibi devam edecek.
Açılmazsa da Rum Yunan tarafının tutumu nedeni ile çökecek.
