BREXIT, çok büyük bir kırılma ve şoktur. Muhtemelen bu büyük kırılma,BRİTANYA’da, AB’de, global düzeyde ve bloklar arasında yeni ekonomi-politiği dinamiklerini tetikleyecektir. Hatta, özellikle AB’de ertelenen bazı büyük dönüşümlerin de başlangıcı olacaktır . Elbette,büyük resmin değişmesi ,hem Türkiye üzerinden, hem de direkt AB’den bizi etkileyecektir.
AB, büyük genişlemenin ekonomi-politiği, sosyo-kültürel ve yönetsel etkilerinin AB bünyesinde sindirilememesinin ve 2008 global krizinin etkileri altında ezildi ve çok ağır yaralar aldı.2005’te anayasanın da onaylanmaması ile şimdilerde yaşananlar bir bakıma kaçınılmazdı. Avrupa,henüz gerçek bir siyasal birliğe,birleşik devletlere hazır değil.
Brexit’in(büyük kırılmanın) İngiltere ve Britanya adasında ekonomi-politiği etkileri ciddi olacak ve muhtemelen adada kendi aralarında kırılmalar ve ekonomik kayıplar yaşanacak.İngiltere’nin kısa vadede işi zor,çünkü hem kendi içinde hem de AB ile ekonomik ilişkilerde epey bir belirsizliği oluşacak.
Zaten AB, bütün bu gelişmeleri büyük kırılmalar yaşamadan kendi içinde dönüştürmeyi planlıyordu ama İngiltere’nin kararıyla artık süreç değişti ve artık yeni köklü adımlar atmak zorunda kalacak.
Öngörüm şu:
Bir kere AB yıkılmaz .Çünkü,ekonomik birlik entegrasyonundan çıkmak kolay değil,karşılıklı bağımlılığı çok yüksek. En büyük tez; dünya bölünerek-parçalanarak değil; aksine birleşerek ilerler ve gelişir,zaman zaman kırılmalar olabilir, bedeller ödenir ama yeni bir birleşme kurgusu ile yeniden bir araya gelinir. Dünya ,önce bölgesel ülkelerin bir araya gelip ekonomi-politiği blokları oluşturması,sonra da blokların kendi aralarında ilişkisi-entegresi ile ilerler.Başka yolu yok.
AB’de bu aşamaya sokaktaki adamların günü birlik tepkileri ile değil, “akil adamların” kaçınılmaz gelecekle ilgili somut öngörülerine göre geldi,entegre oldu,dönüştü.35 Chapter , akşamdan sabaha oluşmadı,bu dinamik bir süreç ve ihtiyaçlara göre dönüşüm sağlanıyor.
Muhtemelen AB ,uzun süredir üzerinde çalışıldığı gibi, “ iki halkalı” bir yapıya dönecek ve bir süre dinlenecek,olanı-biteni sindirecek ve sonra iki halka yeniden birleşme yönünde devam edecek.AB, büyük bir olasılıkla “EURO ve EURO dışındakilere göre yeniden iki halkalı ” kurgulanacak.
EURO içinde kalanlar, hazine-bütçe birliği ve vergi bilinci,oy alan-oy veren ilişkisi daha da güçlendirilerek daha entegre bir yapıya dönüşecek(kısmi siyasi birlik); EURO dışında kalanlar “ ekonomik birlik entegrasyonu” düzeyinde dış politika,güvenlik,iç işleri-adalet,kişilerin serbest dolaşımı vs bazı konularda EURO içindekilere göre siyaseten daha özgür ve gevşek bir ilişki ile ikinci halkada yer alacaklar.
İngiltere ve bazı AB ülkeleri buna göre konumlanacak.Bu aslında TÜRKİYE-AB ilişkilerini de rahatlatacaktır,hatta bu yeni kurgu şekillendiğinde AB treni hızlanacak ve güçlenecektir. Bundan sonra, AB’nin batısında İngiltere, doğusunda Türkiye bu yeni kurguya göre “EURO dışında ekonomik birlik entegrasyonu” düzeyinde AB’ne entegre olacaktır.
BREXIT, Türkiye’ye yeni ve heyecan verici bir hikaye kazandırabilir.Türkiye, AB ile siyasal birlik olmaksızın yeni bir ekonomik entegrasyon düzeyinde güçlenirken ve kısmı bağımsız kalırken; buradan alacağı köprü ülke gücü ve AB sinerjisi ile etrafında yeni vakumlar-çekimler yaratabilir.Türkiye’nin muhteşem bir jeopolitik-stratejik gücü var ve bu güç bahsettiğim bu yeni kurguya ve Erdoğan’ın vizyonuna çok uygun.
Peki biz ne olacağız?
Elbette,Türkiye’nin yönü ve kararı bizim geleceğimizde çok etkili. Mevcut verilere ve büyük resme göre,federal çözüm ve AB üyeliği sürecimiz devam eder; ancak içinde bulunduğumuz bu son süreç uzarsa, büyük ihtimal Türkiye’nin ve AB’nin BREXIT sonrası dinamikleri de bizi başka yönlere sürükleyecektir. Çünkü,BREXIT sonrası yeni dinamikler bizi de vakumlayacak,etkileyecek ve dönüştürecektir. Bundan kaçamayacağız.
O yüzden, önümüzdeki 8 ayda (maksımum 2017 Mart) ya federal çözüme ulaşacağız ve büyük kırılmadan yara almadan federal çözümle-AB üyeliği ile yolumuza devam edeceğiz; ya da bu büyük kırılmanın karşı konulmaz etkisiyle Kuzey Kıbrıs yeni bir yola girecek.
