FED, piyasaları faiz artırım sinyallerini ciddiye almaları yönünde uyarması ardından dün doların şahlandığını gördük . Dolar endeksi (doların yedi para birimine karşı değerini gösteren endeks) 84,50 seviyesine yükselerek Temmuz 2013’ten bu yana en yüksek seviyeyi test etti. Doların küresel değer kazancına paralel içerde de USD/TL kuru 2,20 seviyesini aştı. EUR’nun zayıf seyrinin devam edeceğine yönelik inanışlar artmaya başlarken, 1,2750 seviyesinin altına doğru bir hareket de konuşulmaya başlandı. TÜİK tarafından bugün TSİ10:00’da açıklanacak yılın ikinci çeyrek büyüme rakamları ve yarın açıklanacak cari denge önemle takip edilecektir
Günün Özeti ve Piyasa Yorumu
ABD’de son dönemde açıklanan güçlü makroekonomik veriler ve beraberinde gelen iyimser sinyaller bir tarafta, dünyanın geriye kalan kısmında ise zayıf toparlanma süreci devam ediyor. En basit anlatımı ile FED son 6 senedir ekonomiyi ayağa kaldırmak için yürüttüğü ultra gevşek para politikasından adım adım daha sıkı bir para politikasına geçme konusunda piyasaları alıştırırken, Avrupa cephesinde ise devam eden zayıf büyüme, düşük enflasyon ve hatta dezenflasyona sürüklenen bir çok Avrupa ülkesi, yüksek işsizlik haliyle Avrupa Merkez Bankası’nın daha da gevşek bir para politkası izlemesine neden olurken, haliyle EUR’da oldukça zayıf bir seyir izliyor. Güçlü dolar zayıf EUR netice itibarı ile EUR/USD paritesini 1,29 seviyesinin altına iterek son 14 ayının dibinin test edilmesine neden oldu. Asya cephesinde Çin ve Japonya’dan gelen zayıf veriler de iç talebin zayıf seyrettiğine işaret ediyor. Ekonomik anlamda faiz artırmaya Amerika kadar yakın olan İngiltere’de ise malum İskoçya referandumuna yönelik ayrılık yönünde bir karar çıkabileceğine ihtimali sterlinin zayıf seyretmesine neden oluyor. Durum böyleyken, ABD dolarının önde gelen 7 para birimine göre değerini gösteren “dolar endeski” dün 84,50 seviyesine yükselerek son 14 ayın zirvesini test etti. Özetle küresel bazda ABD Doları’nın değer kazandığı bir dönemden geçtiğimizi rahatlıkla söyleyebiliriz. Bu da zaten bizin uzun süredir dile getirdiğimiz ana senaryomuz ile bire bir örtüşüyor.
ABD dolarının tabir caizse dün şahlanması ardında San Francisco FED tarafından yayımlanan bir raporun etkili olduğunu görüyoruz. Raporda FED’in faiz artırım sinyallerine karşın finansal piyasaların bu sinyalleri yeterince dikkate almadığına / önemsemediğine dikkat çekildiğini görüyoruz. Hatırlanacağı üzere Mayıs 2013’de FED’in eski Başkanı Bernanke’nin tahvil alımlarını azaltacağı sinyali ile dağılan küresel piyasalar, benzer bir şekilde dün de FED raporu ardından kısmen de olsa panik havasına büründü. FED’in 16-17 Eylül tarihlerinde düzenleyeceği olağan FOMC toplantısı bu bağlamda dikkatle takip edilecek ve toplantıya kadar piyasaların baskı altında kalacağına ihtimal veriyoruz.
Bu gelişmelerin ışığında USD/TL kuru dün güne başlamış olduğu 2,17’li seviyelere nazaran günün ortasında 2,2040 seviyesine varan bir yükseliş kaydetti. Borsa cephesinde de sert bir şekilde satış baskısının yaşandığını görüyoruz. Küresel çapta değer kazanan dolar ve TL’nin psikolojik seviyenin üzerine yükselmesine paralel BIST-100 endeksi günü % 2,5 değer kaybıyla 80,000 destek seviyesinin hemen üzerinde tamamlarken, bankacılık sektörü hisseleri günü % 3,85 gerileyerek tamamladı.
Bugün yurtiçinde veri akışı oldukça önemli görünüyor. Türkiye cephesinde TÜİK tarafından TSİ10:00’da açıklanacak yılın ikinci çeyreğine ilişkin büyüme rakamları önemle takip edilecektir (beklenti: çeyreksel bazda % 2,6 ; 2014 yılında ise 3,3 büyüme bekleniyor). Yarın ise Temmuz ayı ödemeler dengesi istatistikleri ve kredi derecelendirme kuruluşu Fitch’in düzenleyeceği toplantı yakından izlenecektir. Özellikle kredi derecelendirme kuruluşlarının son dönemde uyarı bağlamında yaptıkları açıklamalar nedeniyle yarın Fitch’in anlattıklarını dikkatle takip edeceğiz.
ABD borsalarının geceyi düşüşle tamamlaması ardından sabah saatlerinde Asya cephesinde zayıf bir başlangıç görüyoruz. Avrupa Merkez Bakası’nın zayıf EUR isteği ile keskin bir düşüş izleyen EUR, dün 1,2860 seviyelerinden gelen tepki alımlarına paralel 1,2940 seviyelerinde denge buldu. Her ne kadar EUR’nun aşırı satış bölgesinde olduğunu görsek de, orta ve uzun vadeli beklentiler EUR’nun daha da zayıflayabileceğine işaret ediyor. Temel gerekçelerin yanısıra teknik olarak da 1,2750 seviyesinin altı 1,20 seviyesine kadar uçurum niyetinde boş görünüyor. Bu beklentinin sıcak tutulacağında hareketle her yuları yönlü düzeltme hareketi EUR’da yeni satıcıların devreye girmesine neden olacaktır.
Sterlin cephesinde ise işler 18 Eylül tarihinde düzenlenecek bağımsızlık referandumu nedeniyle belirsiz bir hal alıyor. İskoçya’nin Birleşik Krallıktan ayrılmasını ihtimalini fiyatlayamıyoruz. Böyle bir riskin elbette sterlin üzerinde ciddi satış baskısı oluşturacağını düşünüyoruz. Dün de bültenimizde belirttiğimiz gibi büyük resim referandumdan EVET çıkma ihtimalinin fiyatlara bir yere kadar yansıdığına işaret ediyor. Referandaumdan EVET çıkması durumunda sterlinin dolar karşısında 1,55 ve belki 1,50 seviyelerini hedefleyebileceğini düşünmekle birlikte, sterlinin uzun vadeli bir yaklaşımla ucuzlayan bu seviyelerde alımlarla karşılanacağına kesin gözüyle bakıyoruz. Özellikle İngiltere Merkez Bankası’nın 2015 yılının ilk çeyreğinde faiz artırma ihtimalinin de olduğuu düşünürsek…Öte yandan referandumdan HAYIR çıkması durumunda ise özelikle GBP/USD paritesinin 1,66 seviyelerine varan hızlı bir yükseliş de yaşanabileceğini tahmin ediyoruz. Doların dünkü yükselişi ardından 19 Eylül sabahı stelinin özellikle TL karşısında EVET oyu ile 3,37 ; HAYIR oyu ile birlike 3,67 seviyesine doğru bir hareket yapabilme ihtimalini kesinlikle göz ardı etmiyoruz. İskoçların kalplerini mi akıllarını mı dinleyeceğini haftaya Perşembe günü göreceğiz. Özellikle enerji sınırlarını İskoçya tarafında olması, İngiliz diplomatları referandum öncesinde terletecektir. Referandum sonucuna yönelik elbette spakülasyon olmasın ama yakın bir HAYIR ihtimali üzerinde durduğumuzu da belirtmek isterim. Referanduma yönelik kesin bir tahmininiz yok ise, bir miktar opsiyon primi ödeyerek (sigorta alarak) “GBP alma veya satma hakkı” satın alınmasının en mantıklı senaryo olacağını düşünüyoruz. USD/TL kurunun güne 2,2050, EUR/TL 2,85 , GBP/TL 3,55 , Sepet kurun ise 2,5250, XAU/TL (altın gram) 89 , XAG/TL (gümüş gram) 1,35 seviyelerinden başlamasını bekliyoruz.
