Kıbrıs Türk Multiple Skleroz Derneği Multıple Skleroz (MS) hastalığına karşı farkındalık yaratmak için düğmeye bastı. Dernek bu doğrultu da 18 Mayıs Pazartesi Günü Merit Otel’de Multiple Skleroz Okulu adı altında bir etkinlik ve 24 Mayıs’ta da hastalar için sabah kahvaltısı düzenliyor. Ayrıca artık KKTC devlet piyango biletleri üzerinde Multiple Skleroz Derneği’nin amblemi bulunacak.
Ceren ÖZBİL
Multiple Skleroz Derneği Örgütlenme Sekreteri Sibel Hançerli, derneğin 1999 yılından beri var olan bir dernek olup hedeflerinin dernek faaliyetlerine canlılık getirmek olduğunu anlattı.
Beyin ve omuriliği ilgilendiren bir hastalık
Multipl Skleroz (MS) merkezi sinir sistemini, yani beyin ve omuriliği etkileyen bir hastalıktır. MS’te bu yapıların işlevlerini görebilmeleri için gerekli olan sinir liflerinin bazılarının değişik zamanlarda hasara uğramaları söz konusudur. Bu hasar sinir liflerinin “miyelin” adı verilen kılıflarının yıkımı sonucu olmakta ve bunun sonucunda kişinin yaşantısı için önemli olan görme, hareket etme, yürüme, vb. İşlevler aksamaktadır. Hastalık alevlenmeler ve düzelmeler şeklinde ataklarla ve/veya ilerleyici bir şekilde seyredebilmektedir. Bulgular hastadan hastaya ve zaman içinde aynı hastada dahi çok büyük farklar gösterebilmektedir. Hastalığın önceden kimde ve nasıl seyredeceğini kestirmek olası değildir, ancak yıllar ilerledikçe genelde ataklarla seyretmekte ve hafifletmektedir. Bugün için MS’in nedeni kesin olarak belli değildir.
Öldürücü değildir
Beyin ve omu iriliğin (merkezi sinir sisteminin) bir hastalığıdır. MS beynin görme, konuşma, yürüme gibi fonksiyonlar üzerindeki kontrol kabiliyetini bozar. MS; bir akıl hastalığı değildir, bulaşıcı değildir, henüz önlenebilir ya da tamamen tedavi edilebilir değildir. En önemlisi öldürücü değildir.
Genellikle 20-40 yaş arası
20 ile 40 yaş arası genç erişkinler MS'e yakalanma olasılığı en yüksek olanlardır; hem de hayatlarının en verimli yıllarında. MS hakkında bilmediğimiz o kadar çok şey vardır ki; kimin MS'e yakalanacağını tahmin edemeyiz. Gene de kimlerin MS'e yakalanma olasılığının daha yüksek olduğu hakkında şöyle bir tablo çıkarabiliriz.
Genç erişkinkler; belirtiler genellikle 20-40 yaşları arasında ortaya çıkar. 15 yaşın altında ve 50 yaşın üstünde nadiren görülür. Kadınlar; erkeklere göre daha fazla oranda MS'e yakalanır.
230’un üzerinde MS hastası…
Resmi kayıtlara göre KKTC toplam 230 MS hatsalsı bulunuyor. Ancak son yıllarda MS hastalarının sayısının artış göstermesi hasta sayısının 230’un üzerinde olduğunun tahmin edilmesine nende oluyor.
Multiple Skleroz Derneği Örgütlenme Sekreteri Sibel Hançerli Resmi kayıtlara göre 230 MS hastası olduğunu ancak 230ûn üzerinde MS hastası olduğunu tahmin ettiklerini belirtti.
“Prosedürler işimizi zorlaştırıyor”
Hançerli, MS ilaçları konusunda herhangi bir sıkıntı yaşamadıklarını ancak uygulanan prosedürler nedeniyle bayağı zorlandıklarını anlattı. MS hastasının yorulmasının hastalığı tetikleyen bir unsur olduğundan söz eden Hançerli, ancak buna rağmen EMAR çekilirken bile bir acil servise bir EMAR bölümüne gönderildiklerini kaydetti. Hançerli bu durumu kendisinin yaşadığı şu olayla örneklendirdi:
EMAR çekilmesi için hastaneye gittim. Beni oradan acil servise yönlendirdiler. Acil serviste gereken işlemleri yaptım. Oradan başka bölüme gönderildim. En sonunda EMAR çekilmesi için EMAR bölümüne gittiğimde benim sıram olmasına rağmen ben orada beklerken benden sonra gelen birini aldılar. Oradaki görevli o kişiye benim beklediğimi söyleyerek onu alamayacağını belirtti. Ancak bu kişi torpil kullanarak benim sıramı aldı. Görevlinin yapacak bir şeyi yoktu. İlaç alırken de ayni sorunu yaşıyoruz. Hastane içinde bir4 bölümden diğer bir bölüme gönderiliyoruz.
