Değirmencioğlu'nun günlük ekonomi yorumu! - Havadis Gazetesi

Merkez Bankası yılın son PPK toplantısında herhangi bir politika değişikliği gitmedi

Dün düzenlenen ekonomistler toplantısında ise para politikasında sadeleştirme adımının faiz kararı yönünde yorumlanmaması gerektiğine vurgu yapılmış

Sadeleştirme adımı için yurtdışında VIX ve MOVE endekslerindeki oynaklığın azalmasının bekleneceğine yer verilmiş

TCMB kararı ardından 2,95 seviyesinin üzerini gören USD/TL kuru, yıl sonu iyimserliği ile yeniden 2,92 seviyesinin altına kaydı

USD/TL kurunda, sene sonu bilanço makyajlama eğilimi nedeniyle kurun 2,90 seviyesinin aşağısına geçme ihtimalini halen daha göz ardı etmiyoruz

Böyle bir durumda 2,8750 hedef sahasına girecektir. Aksi durumda ise yukarda 2,95 seviyesi takip edilebilir (bakınız grafik)

Piyasa Özeti ve Yorumu

Dün KKTC Mali piyasaları resmi tatil nedeniyle kapalı konumda idi. Batı alemi ise Noel ve yılbaşı tatilinin havasına girmişken, Türkiye cephesinde ise TCMB’nin Salı günü sonuçlanan olağan Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısının yankıları devam ediyor. TCMB’nin hali hazırda uygulamış olduğu faiz oranlarını öncelikle bir hatırlamakta fayda görüyorum.

Faiz koridorunun alt bandı % 7,25 (gecelik borçlanma faiz oranı)
Faiz koridorunun üst bandı % 10,75 (gecelik borç verme faiz oranı)
Haftalık repo faizi % 7,50 (politika faizi)
Geç likidite penceresi faiz oranı (Merkez Bankası borçlanma faiz oranı % 0, borç verme faiz oranı % 12,25)

TCMB’nin kullanmış olduğu birçok faiz oranının getirdiği kafa karışıklığını gidermek ve daha basit ve anlaşılır yada daha ortodox bir para politikasına geçiş yönünde 2015 yılının ortasından itibaren rehberlik verilmeye çalışıldığını görüyoruz. Yukarda bulunan 4 adet faiz oranının dışından bir de aşağıdaki grafikten de görülebileceği üzere, pembe çubuklar TCMB’nin ortama fonlama maliyetini gösteriyor. Aslında, piyasanın da takip ettiği oran bu. Hali hazırda piyasanın kabaca şu anda 90-95 milyar TL civarında fonlama ihtiyacı bulunuyor. TCMB bunun bir kısmının (% 60 kadar) haftalık repo ihalesi ile yani % 7,50 ile fonlarken; geriye kalan kısmını ise (kabaca % 40) gecelik borç verme faiz oranından karşılıyor % 10,75. Haliyle, ortalama fonlama maliyeti de kabaca % 8,90 seviyelerine geliyor (aşağıdaki grafikten de görüleceği üzere bu oran dün % 8,91 seviyesinde idi). TCMB, kendisine esneklik sağlayan koridor uygulamasını etkin bir politika aracı olarak senelerdir kullanıyor. İşlerin istenmeyen noktaya gittiği durumlarda, haftalık repo ihalesi ile verdiği fonlamayı keserek, faizi oranını % 10,75 seviyesine itmek suretiyle TL kullanımını pahalı kılıyor. Böylelikle TL’nin değer kaybını da dizginlemeye çalışıyor. Kullandığı bu mekanizmayi sadeleştirmek ve daha ortodox ve basit yada sade bir para politikasına geçme isteği ise sene ortasından itibaren her toplantıda takip ediliyor. Bu bağlamda, piyasanın fonlama oranı şu anda % 8,90 seviyelerinde ise, TCMB kademeli olarak faiz koridorunun alt bandı ile politika faizini yükselterek ve piyasaya verdiği likiditeyi % sel olarak ayarlayarak yine aslında ortalama fonlama maliyetine civarlarına sadeleşmek istiyor. Bu isteğini ortaya koyulduğu 2015 yılını ortalarında, piyasının haliyle ilk beklentisi TCMB’nin faiz artıracağı yönünde oldu. Aslında Cuma günü de bir çok analist, TCMB’nin % 7,50 olan politika faizini % 8,90 olan ortalama fonlama maliyetine yavaş yavaş yaklaştıracağını bekliyordu. Özellikle, 2015 yılının ortalarında ortaya konulan rehberlikte, sadeleştirme adımına başlanmasını tetikleyecek ana unsurun FED’in faiz artırım süreci olacağı söylenmişti. Bu bağlamda, FED’in neredeyse 10 yıl aradan sonra geride bıraktığımız hafta artırıma gitmesi ardından TCMB’nin de harekete geçmesi bekleniyordu. Ancak olmadı. TCMB, yılın son olağan PPK toplantısı ardından yayımladığı politika metninde verdiği yeni rehberlikte, sadeleştirme adımına başlanması için yurtdışında VIX ve MOVE endekslerinde oynaklık oranın azalmasını bekleyeceğini açıkladı. Aslında bu noktadan sonra bu satırları okuyan sokaktaki vatandaşın nedir kardeşim bu VIX ve MOVE oranı dediğini ve bizim gibi onların da kafasının karşıtığını hissediyorum. Haksız da değiller! VIX endeksi ABD borsası S&P’nin oynaklık göstergesi olarak kabul görürken (piyasada buna korku endeksi de deniyor) MOVE endeksi ise ABD 10 yıllık tahvil faizlerindeki oynaklığı gösteriyor. Bu endeklerde oynaklık oranının azalması durumunda, TCMB’nin de sadeleştirme adımına geçebileceği ve bunun Ocak ayından itibaren takip edileceğine yer verilmiş. Biz de tam olarak TCMB politika yapıcılarının akıllarındaki ana senaryonun ne olduğunu anlamakta zorluk çekiyoruz.

Haliyle, verilen rehberlik ışığında, faiz koridorunun altı bandı veya politika faizinde ölçülü bir adım bekleyen piyasa analistleri, ekonomistler veya piyasa katılımcıları, TCMB’den hamle gelmemesi ardından bir miktar şaşkınlık içinde kaldılar. İlk tepki de TL sat yönünde oldu. Karar öncesi (bakınız grafik) sabah saatlerinde 2,91 seviyesinin altında olan USD/TL kuru, öğle saatlerinde 2,92’li seviyelere yükselmesi ardından kararın açıklanması ile birlikte 2,95 seviyesinin üzerini test etti. Haliyle, her ne kadar Türk insanının ana baramotresi USD/TL kuru olsa da, borsa cephesinde de % 1’in üzerinde satışlar görüldü. Ancak, likiditenin az olduğu ve piyasa yansımaların sert olduğu bir günde, gün sonu itibarı ile kurun yeniden yönünü aşağıya çevirdiği gördük. Haliyle, yurtıdışında bugün artık yavaş yavaş başlayan, yarın nerdeyse tüm piyasaların Noel tatili nedeniyle kapalı olduğu hatta Pazartesi gününe de sarktığı düşünülürse, piyasanın artık teknik olarak seneyi tamamladığını söyleyebiliriz. Ortak aklın işaret ettiği ise, genelde yılsonlarında bilançoların daha iyi sonuç vermesi anlamında kurun aşağıda tutulma isteğine paralel yılın geriye kalan sayılı günlerinde herhangi bir süpriz gelişme olmadığı takdirde daha da aşağı seviyelerin görülebileceğini düşünüyoruz.

Bugünün veri takvimine baktığımızda ise günün ikinci yarısında her Perşmebe olduğu üzere ABD’de açıklanacak haftalık işsizlik maaşı başvuruları takip edilebilir. Petrol fiyatlarından stok rakamlarının beklentilerin altında çıkmasına paralel uzunca bir süredir devam eden düşüş eğilimin dün yerini bir miktar tepki alımına bıraktığını gördük. 11 yılının dibini test eden petrol, 36 dolar seviyesinin altından stok rakamları ile yönünü dün hafif de olsa yukarıya çevirmiş. Emtia fiyatlarında düşüşün azı karar çoğu zarar olmaya başlaması nedeniyle, petrol fiyatlarıda görülen yukarı yönlü kıpırdanmanın gerek üretici ülkeler gerekse üretici şirketler açısından olumlu olmasının yaratacağı piyasa yansıması risk iştahını artırabilir.

USD/TL (4 saatlik grafik)

Merkez Bankası kararı ile Salı günü 2,9250 seviyesinden 2,95 seviyesinin üzerini test eden USD/TL kuru, yeniden 2,92 seviyesinin altına sarktı. Kurun yukarı yönlü hareketinin zayıf olduğunu görüyoruz. 2,9150 seviyesinin altına geçilmesi durumunda (kırmızı kesik çizginin aşağı yönlü geçilmesi) 2,8750 seviyesine bir kez daha gitme isteğini tetikleyebilir.

Kaynak: Reuters

TCMB Ortalama Fonlama Faizi ve Politika Faizi

TCMB’nin şu anda bir çok faiz oranı bulunması nedeniyle yatırımcılar nezdinde de kafa karışıklığı var. Haftalık repo faizi olan (politika faizi) % 7,50 olduğunu hatırlatmakta yarar var (sarı çizgi). Ortalama fonlama maliyeti ise % 8,90 seviyesinde bulunuyor (mor çizgi – sol aksis).