Değirmencioğlu'nun günlük ekonomi yorumu! - Havadis Gazetesi

On yıl aranın ardından ilk kez önümüzdeki toplantıda faiz artışına gitmesi beklenen FED’in bu akşamki olağan faiz toplantısı merakla bekleniyor

Öte yandan Çin borsasındaki çöküş nedeniyle FED’in temkinli tavrını da koruyacağı düşünülüyor

İçerde güvenlik endişeleri ve koalisyon görüşmeleri takip edilmeye devam edilecektir

NATO toplantısı ardından TL varlıklarda göreceli olarak sakinleme görülüyor

Ø Piyasa Özeti ve Yorumu

Türkiye ekseninde son günlerde ekonomi yerine jeopolitik risk kapsamında içsel ve dışsal güvenlik endişeleri, siyasi cephede ise AKP-CHP arasında devam eden koalisyon görüşmeleri ön planda kalmak suretiyle TL ve TL cinsi yatırım araçları üzerinde satış baskısı kuruyor. Suruç'ta geçen hafta meydana gelen patlama ve sınır ötesinde IŞİD ve PKK hedeflerinin vurulmasının yanısıra polis ve askerlerimize yönelik düzenlenen terör saldırılarına paralel dün Türkiye’nin çağrısı ile toplanan NATO zirvesi, göreceli olarak Türk mali piyasalarında tansiyonun düşmesine neden oldu.

Türkiye’nin üyesi olduğu NATO, Türkiye'nin talebiyle dün büyükelçiler nezdinde toplandı. Üye bir ülkenin güvenliğinin tehdit altında olması durumunda kullanabildiği 4. madde kapsamında bir araya gelen NATO, Ankara ile güçlü bir dayanışma içinde olduğunu açıklaması, uluslararası toplumun Türkiye'ye desteği olarak yorumlandı. Bu bağlamda, NATO Genel Sekreteri Stoltenberg, Türkiye'nin Suriye ve Irak sınırındaki istikrarsızlık nedeniyle talep ettiği acil toplantıda tüm müttefik ülkelerinin Ankara'ya güçlü desteklerini ifade ettiklerini söylemesine paralel bir önceki gün 2,78 seviyesine dayanan USD/TL kuru ve 77binli seviyelere kadar gerileyen Borsa Istanbul 100 endeksi, kayıplarının bir kısmını telafi etti. USD/TL kuru gün içerisinde 2,7450 seviyesini test ederken, hisse senedi cephesinde de tepki alımları ile BIST100 endeksi günü 78bin seviyesinin üzerinde tamamladı.

Elbette içerde güvenlik endişeleri ve koalisyon görüşmelerinin erken seçime doğru kaymaya başladığı yönünde algılanan yorumlar, TL’nin negatif ayrışmasına neden olurken, dışarıda ise Çin borsasında önüne geçilemeyen çöküş yatırımcıların korkulu rüyası olmaya başladı. Basit bir yaklaşımla, yılbaşından Haziran ortasına yani 6 aylık bir zaman diliminde % 60 civarında prim yapan Şangay borsası, ekonomide görülen ivme kaybı, ihracatın düşmesi, iç talebin yetersizliği ile borsada balon olduğuna yönelik raporların da yardımı ile Haziran ortasından itibraren, yani kabaca 1 aylık zaman dilimide % 35 civarında değer kaybetti. Rakamsal olarak çöküşün 2 trilyon doları aştığı konuşuluyor. Anlaşılması bağlamında Türkiye’nin ekonomik büyüklüğünün 800 milyar dolar olduğu düşünülürse, Çin borsasında değer kaybı 3 tane Türkiye kadar olduğunu söyleyebiliriz. Dünyanın en büyük ikinci ekonomisinde başlayan sert düşüş, özellikle Lehman Borthers çöküşü ardından düşen dünya ticaret hacmine paralel dünyanın en önemli motlorlarından biri olarak görülen Çin’de iyice hiddedilmeye başlayan büyüyememe sorunu ile küresel piyasaları da tedirgin ediyor. Çin’li otoritelerin almış olduğu ve radikal olarak adlandırılacak önlemlere rağmen düşüşün durdurulamaması aslında temel nedenin ekonomik yavaşlama olduğunu su yüzüne çıkarıyor. Lehman Brothers çöküşü ile başlayan küresel ekonomik durgunluk Çin’li otoriteleri iç talebi canlandırma adına içeriye yöneltmiş, yapılan bir çok yatırım ise tüketim alışkanlığı zayıf olan halk nedeniyle işe yaramamıştı. Şu anda büyük bir borç sorunu ile karşı karşıya kalan Çin’li otoritelerin önümüzdeki günlerde alacakları önlemleri takip etmeye devam edeceğiz. Yuananistan sorunun şimdilik buz dolabına konması ve sorunun atlatılmış gibi görünmesi ardından yatırımcılar Çin cephesini dikkate takip ediyorlar. Özellikle haftabaşında % 8 civarından düşen Çin borsası gölgesinde dün başlayan ve bugün sonuçlanacak FED’in olağan PPK toplantısı (FOMC) bu akşam yakından takip edilecektir. Toplantı ardından herhangi bir basın toplantısı düzenlenemeyecek olması nedeniyle yayımlanacak kısa bildiri notu kıvamında politika metninin satır araları ileriye dönük ekonomik projeksiyonlar ve bu bağlamda faiz artırım zamanlanması için sunacağı olası ip uçları bağlamında iredelenecektir. Çin'de yaşanan bu durumun dünyanın geri kalanını da olumsuz etkileyebileceği endişesi, emtia fiyatlarında yaşanan çöküşe paralel FED’in faiz artırım hamlesinin dahi geçikebileceği konuşulmaya başlandı.

Görüleceği züere gündem aslında çok karışık. İçerde terör olayları ile tırmanan güvenlik endişeleri, Türkiye’nin halen daha hükümetsiz olması, olası bir erken seçim durumda seçmeni oy renginin değişmeyeceğ beklentisi ve seçim ardından yaşanacak siyasi açmaz, seçimlerle kaybedilen zaman ve potansiyelinin altında büyüyen ekonominin daha da ivme kaybetmesi, dışarda Çin’den yayılan endişe ve FED’den beklene hamle, tüm bunlara rağmen kenarda gelişmeleri izleyen TCMB….Kafalar oldukça karışık. Belirsizlik nedeniyle yatırımcıların önlerini göremesi, sağlıklı fiyat politikası belirlenememesi, yarın ne olacak sorusunun yanıtının bulunamaması, korkan yatırımcının dövize yönelmesi, hatta dövizi olan yatırımcının kur daha da yükselecek endişesi ile dövizini rekor seviyelere rağmen satmak istememesi aslında mevcut tabloyu özetlemeye yetiyor.

Neredeyse bayram tatili öncesinde terör konusu gündemde değilken ve koalisyon beklentisi hakimken 2,62’li seviyelere gereliyen USD/TL kuru, çok süratlki bir şekilde hafta başında 2,78 seviyesine dayanarak tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 2,81’e yaklaştı. Siyasi cepheden gelecek bir el sıkışma haberi Türk Mali piyasaları üzerinde son günlerde yoğunlaşan kara bulutlarının dağılmasına neden olabilir. Piyasanın üzerinde ne denli bir baskı olduğu, veya her iki yöne de volatilitenin ne kadar yüksek olduğunu bu bakış açısı ile daha da rahatlıkla anlayabliyoruz.

Mali piyasaların bugün gündemi elbette gece FED toplantısı ile uzun bir zaman dilimine yayılmış durumda. Gün ikinci yarısında ise ABD’de açıklanacak konut verileri yakından takip edilebilir. Riskten uzak durulması ve biraz bekle ve gör stratejisi izlenmesi akıllıca bir yatırım davranışı olacaktır.

Ø Türk Lirası Sepet Kur (½ USD/TL + ½ EUR/TL)

Tırmanan terör endişeleri ve hükümet kurulamamasının yarattığı tedirginliğe paralel haftabaşında bir rapor hazırlayan Citigroup, TL'nin daha çok değer kaybedebileceğine ilişkin görüş belirtti. Citigroup strateji raporunda, TL'nin euro ve dolardan oluşan sepet karşısında değer kaybının devam edebileceğine vurgu yapılırken, 2.90 seviyesinde seyreden sepet bazında TL için 3.02 hedefi verildi.