Sonunda oldu. Amerikan Senatosu’nda çoğunluğu elinde tutan Demokratlar “nükleer bombayı” patlattı: Bundan böyle Anayasa Mahkemesi yargıçları dışındaki yüksek mevkilere yapılacak atamalar için oylamaya gidildiğinde üçte iki çoğunluk gerekmeyecek. Evet-hayır şeklinde yapılan oylamalarda yarıdan bir fazla oy almak, yani salt çoğunluk yeterli olacak.
* * *
Senatonun karar vermesini engelleme/yavaşlatma (filibustering) denilen mekanizma, iki partiyi ortak karar vermeye zorlamak, çoğunlukta olan partinin azınlıktaki partiden de en azından belli sayıda senatörün uygun göreceği adayları ataması için vardı. Bu mekanizma sayesinde, “aşırı uçtaki” adaylar yerine daha ortada ve partizan olmayanların adaylığının onaylanması hedefleniyordu.
* * *
Gelin görün ki Washington’da partizanlık hüküm sürüyor. Obama’nın başkanlığı döneminde Senatoyu yavaşlatma engeline takılan aday sayısı son altmış yılda aynı engele takılanlardan daha fazla! Hem de aday gösterilenler arasında “aşırı uçta” insanlar olmamasına rağmen.
* * *
Şu anda, engelleme/yavaşlatma (filibustering) mekanizmasının çalıştırılmış olmasından dolayı, Obama’nın kendi kabinesinde değişik pozisyonlara atanması için aday gösterdiği ve Senato tarafından henüz onaylanmamış 85 kişi var. Bu 85 kabine üye adayına ek olarak değişik komisyon veya yönetim kurulu adayı 36; büyükelçi adayı 34; düzenletici kurul üyeliğine aday 13 ve en önemlisi de değişik düzeylerdeki mahkemelere yargıç olarak atanmayı bekleyen tam 53 aday var!
* * *
Obama’nın iddiası hem yürütmenin hem de yargı organlarının işlemesine engel olan bu uygulamanın artık kabul edilemez olduğu ve değişmesi gerektiği idi. Nitekim Senato’da çoğunluğu elinde olan partisinin üyesi senatörler, Cumhuriyetçi partinin karşı çıkmasına rağmen gerekli değişikliği yaptı.
* * *
Sorun çözüldü mü? Obama’nın aday gösterdikleri önümüzdeki günlerde ivedilikle onaylanıp görevlerini yapmaya başlayacaklar mı? Büyük ihtimalle başlayamayacaklar. Çünkü bu kural değişikliğini engelleyememiş olan Cumhuriyetçiler Obama’ya çok kızgınlar ve aday gösterilenlerin geçmişlerinin araştırılmasını uzatma ve oylama için gereken öneriyi yapacak senato alt komitesinin toplantısına gitmeyerek alt komitenin karar vermesi için gerekli sayıyı bulmasını engelleme gibi birçok başka yavaşlatma taktikleri geliştirecekler.
* * *
Bu kural değişikliğinin sorunu tam olarak çözememesine ek olarak ki buna nükleer bomba denmesinin sebebi de zaten bu, yarattığı en büyük sorun şu: Bundan böyle bir Amerikan Başkanı eğer partisi Senato’da çoğunlukta ise azınlıktaki parti ile uzlaşma yapma kaygısı olmadan “aşırı uçtaki” insanları aday gösterebileceğini bilecek. Maalesef, bu da uzlaşı prensibi üzerine kurulu politik sistemin ciddi bir yara almış olduğu anlamına geliyor.
* * *
