Bir daha mı? Asla!

22 Haziran 2018 Cuma | 11:36
Cenk Diler
Kıbrıs Town Houses

Lefkoşa Türk Belediyesi’nin 2008-2011 yıllarını kapsayan denetim raporu Sayıştay Başkanlığı tarafından 11 Haziran 2015 tarihinde yayınlandı. Günümüzden 10 yıl önce teftişe başlanmış ve 3 yıl önce de rapor halka sunulmuştu.

Ekleri hariç tam 496 sayfalık dev bir rapor olarak, arşivlerin tozlu raflarında unutulmaya terk edildi.

Bu denetimin gerçekleştirildiği dönemde 2 tane de ara rapor yayınlandı. Bunlar personel istihdamları ve bankalardan alınan krediler ile ilgiliydi. Belediyenin nasıl batırıldığına dair inanılmaz ipuçlarına çokça rastlamak bu raporlarda mevcut. Neler var bakmayı deneyelim mi?

  • Belediye yetkililerinden bilgi/belge edinilmesinde çeşitli sıkıntılarla karşılaşılmış, birçok personelin denetime bilgi iletmekten imtina ettiği ve/veya dönemin LTB Başkanının onayı akabinde, bilgi/belge iletme yoluna gittiği görülmüştür.
  • LTB Şubeleri arasında bilgi/belge alış verişinde yer alan kopukluklar vardır.
  • Şubelerin yapılan işlerden haberdar olmaması ve/veya olamaması, birçok ödeme için LTB Mali İşler Şubesi’nde belge bulunmaması ve Mali İşler Şubesi başta olmak üzere, Belediyenin tüm Birimlerinin ortak bir bilgisayar programı kullanılmamaktadır.
  • Denetime sunulan birçok bilginin çelişmesi ve/veya LTB bilgisayar sisteminden talep edilen bilgileri içerecek şekilde veri alınamaması ve/veya talep edilen bilgilere ulaşılabilmesinin uzun bir süreç gerektirmiştir.
  • Denetim sürecinin uzama nedenleri arasında; sıkça gerçekleşen grevler, belediye başkanının soruları muhatap almayarak cevap vermemesi, “90 Gün Süre İle Zorunlu İzine Çıkarılmaları Hakkında Yasa Gücünde Kararname” uyarınca Cemal Bulutoğluları ve LTB Meclis Üyeleri’nin zorunlu izne çıkarılması ve LTB Başkanlığı görevini dönemin Lefkoşa Kaymakamı Kemal Deniz Dana’nın ifa etmesi, Cemal Bulutoğluları’nın 14.01.2013 tarihinde Belediye Başkanlığı görevinden çekilmesi ile dönemin LTB Asbaşkanı Celal Cin’in vekâlet görevine devam etmesi, gerçeği yansıtan bilgi ve belgeye ulaşma zorlukları yaşanması olarak belirtilmektedir.
  • Bazı harcamaların muhatabının Ödeme Fişlerinde farklı, ilgili çeklerde farklı isimlerle kayıt altına alınarak, ödeme muhatabının belediye hesaplarında görülmemesine sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.
  • İhale yolu ile alınması gereken aynı özellikteki birçok mal ve hizmet alımlarının, bedellerinin ihaleye çıkılmadan fatura bölmesi yapılarak, çeşitli kalemlere dağıtılarak, toplam bedelin bir anda tespit edilememesine yol açıldığı belirlenmiştir.
  • Denetimin sonlandırıldığı tarih itibarıyla belediyenin ticari borçlarının Mali İşler Şubesi tarafından hala bilinmediği saptanmıştır.
  • Konu mali yıllara ilişkin gelir bakiyelerinin denetime sunulamadığı belirlenmiştir.
  • Birçok harcamanın faturasız/belgesiz olduğu, harcamaların itaya bağlanmasında Belediyeler Yasası’na aykırı davranıldığı tespit edilmiştir.
  • LTB adına yapıldığı belirtilen birçok işin belgelenemediği, hak edişlerde ve/veya işin yapıldığına  ilişkin  yazılarda  veya  tekliflerde,  sahte  imza  olduğu  ve/veya talimatla belge imzalatıldığı ve/veya belgede tahrifat olduğu yönündeki yazılı beyanların denetime sunulduğu saptanmıştır.
  • LTB’nin 4 yıllık dönem içerisindeki toplam 218,263,046.03 TL tutarındaki gelirinin yaklaşık % 43.48’ini KKTC Bütçesi’nden aldığı katkının oluşturduğu tespit edilmiştir. Gelirlerinin, giderlerini karşılama sorunu olan, gelinen durum itibarıyla, sürdürülmesi çok zor bir mali yapıda olan Lefkoşa Türk Belediyesi’nin mali durumunun düzeltilmesi için ivedi tedbirler almasının zaruri olduğu görülmektedir.
  • Daimi İşçi Kadrosuna 134 kişinin daha dâhil edilmesiyle LTB Mali İşler Şubesi tarafından hazırlanarak denetime sunulan verilerden; Belediyeye karşılamakla yükümlü olduğu Sosyal Sigorta primleri ile İhtiyat Sandığı depozito yatırımları hariç aylık 102,316.51 TL külfet eklendiği görülmektedir.
  • Ayrıca 112 kişinin daha Toplu İş Sözleşmesi kapsamına alınmasına onay veren “Tutanak”  neticesinde mevzuat çerçevesinde Belediye tarafından 90 kişinin daha01.2014  tarihi  itibarıyla  Toplu  İş  Sözleşmesi  kapsamına  alındığı  ve Belediyenin aylık maaş ödemesi; Belediye tarafından yapılması gereken Sosyal Sigorta Prim ve İhtiyat Sandığı Depozito yatırımları, eklenebilecek hayat pahalılığı ve Toplu İş Sözleşmesi ile sağlanacak diğer haklar hariç, aylık 127,980.16 TL ilave bir külfet ile karşı karşıya bırakıldığı denetim sonucunda açıkça anlaşılmaktadır.
  • 12.2014 tarihi itibarıyla Sosyal Sigortalar Dairesi’ne 38,530,187.54 TL, Kasım 2014 sonu itibarıyla İhtiyat Sandığı Dairesi’ne Toplam 44,382,565.59 TL (prim, depozito ve gecikme zammı toplamı) Gelir ve Vergi Dairesi’ne toplam 34,358,695.76 TL (ceza dahil), olmak  üzere  toplam 117,271,448.89  TL Borcunun oluştuğu tespit  edilmiştir.
  • 2008 Mali Yılı baz alındığında yurt içi kısa ve uzun vadeli borçlanmanın; 2009 Mali Yılında; % 69, 2010 Mali Yılında; % 273.67 ve 2011 Mali Yılında; % 233.92 oranında artış gösterdiği görülmektedir. Bu durumdan, LTB’nin içine sokulduğu borçlanma yükünün ne kadar ağır olduğu açıkça anlaşılmaktadır.
  • Rapora konu edilen birçok kişi/işletmeye ait faturaların, Belediye Başkanlığına  muhatap  iş  tekliflerinin  ve  işin yapıldığına  ilişkin  yazıların  bazı LTB  Personeli  tarafından  LTB’de  yazıldığı  sonucuna varılmıştır.
  • 2008-2011 Mali Yılları’na ait Kesin Hesapların incelenmesi sırasında, LTB Ödeme Fişleri’nde parayı/ çeki alanın bazı LTB Personeli olduğunun anlaşılması, LTB adına yapıldığı belirtilen işlerin belgelenememesi ve bu kapsamda ödeme almış birçok işletmenin, işi yapabilecek müstahdemlerinin olmadığı birçok hususun tespit edilmesi üzerine,  belirtilen özelliklere haiz ödemelere ilişkin çeklerin,  kim/kimler tarafından kullanıldığının ve/veya hangi hesaplara yattığının belirlenmesi gerekli görülmüştür.
  • Yapılan incelemelerde; LTB tarafından farklı işletmeler adına düzenlenmiş birçok çekin ciro edilmesinde LTB personeli 2 kişinin adı/imzasının yer aldığı tespit edilmiştir.
  • Belediye adına düzenlenmiş bazı faturaların ve/veya ilgili kişi veya işletmeler adına işin tamamlandığına ilişkin dönemin Belediye Başkanlığına muhatap işin yapıldığına dair yazıların ve/veya iş tekliflerinin, bazı LTB personeli veya dönemin Belediye Müdürü tarafından LTB’de yazıldığı tespit edilmiştir.
  • Yanında müstahdem çalıştırmadığı ve/veya LTB  adına  yaptığı  belirtilen  işleri gerçekleştirecek yeterli müstahdemi olmayan, sosyal güvenlik kurumlarına kaydı olmayan ve/veya meslek izni olmayan birçok kişi veya işletmeye yapılmış olan ödemelerin belirli hesaplarda toplandığı tespit edilmiştir.
  • Denetim sırasında çeşitli bankalara ait 1,798 adet ve  47,951,629.85  TL mukabili  çek incelemeye alınmıştır.
  • Ayrıca yapılan incelemede kros kullanılarak düzenlenmiş bazı çeklerin ise dönemin LTB yetkililerince krosunun kaldırıldığı tespit edilmiştir.
  • Yol ihaleleri incelenmiş olup 4 yılda toplam bu kalemden 19,451,019.17 TL harcama yapılmıştır. Bir ihale kapsamında yaptırılan işe aynı yüklenici için ihaleye gidilmeden en fazla % 20 artış yapılabileceğini hükme bağlamaktadır. Hal böyle iken, Lefkoşa Belediye Meclisi’nin MK 36/2008 sayılı Meclis Kararı ile orijinal ihale bedeline % 40 artış getirilmiştir.
  • Binde beş oranında pul ücreti ödenmesinden imtina edilerek Devlet gelirlerinin kayba uğratılmasına yol açılmaktadır.
  • Bazı işler yapılırken sözleşme imzalanmamıştır.
  • Bazılarında teminat mektubu alınmamıştır.
  • Bazı işler Meclis kararı kapsamı dışında gerçekleştirilmiştir.
  • Meclis Kararında belirtilmeyen işlerin yetki kaynağının sorgulanmadan yerine getirildiğinin ve herhangi bir Meclis Kararı, KİK kararı veya sözleşmeden yetki alınarak değil ilgili Şubenin inisiyatifi sonucunda birim fiyat belirlendiği sonucuna ulaşılmıştır.
  • 3,032.71 Ton asfalt kaplama işi yapıldığı beyan edilmiş ve bahse konu ödeme bu doğrultuda yapılmıştır. Ancak bu miktar asfaltın hangi yol veya güzergahlara döküldüğü bilgisi hak edişte verilmemiştir. Ancak denetime sunulan kamyon tartım fişlerinin ve güzergahların incelenmesi sonucunda bu  hak  ediş  için  sadece 2,088.62  Ton tutarında kamyon  tartım fişlerinin     denetime sunulduğu tespit edilmiştir. Bu durumda, ödemesi yapılmasına rağmen 944,09 Tonluk asfalt döküm işinin gerçekleştiği belgelenememiştir.
  • Anılan eksik   kamyon tartım fişlerinin Gazimağusa ilçesinde  İskele  yolu  üzerinde  bulunan, Avcılık  ve  Atıcılık Federasyonu’na ait olduğu sonradan araştırılarak öğrenilmiş “Atış Poligonu”na asfaltlama  yapılması  karşılığı  olduğu tespit edilmiştir.
  • DAÜ Mühendislik Fakültesi’nce hazırlanan bilirkişi raporundan; “Lefkoşa Türk  Belediyesi  tarafından  belirtilen  49  Ton  asfalt betonunun 3331.46 Tonunun ölçüm yapılan yerlerde kullanılmadığı ve tahmini  kullanılan  asfalt  betonu  miktarının  6168.03  Ton  olduğu hesaplanmış ve sonucuna varılmıştır.”
  • Sokak armatürlerin tümünün ithal edildikten hemen sonra bozuk olduklarının tespit edildiği bilgisine ulaşılmış olunmasına rağmen LTB yetkililerin ihracatçı firmadan LTB’nin kaybını tazmin etmek için girişimde bulunmamış olduğu anlaşılmıştır.
  • Hak edişlere kontrolör imzası attığı görülen Belediye personeli mimar ile yapılan görüşmede bu hak edişlerdeki kontrolör imzalarının kendisine ait olmadığını ve bu projenin yürütülmesinin hiçbir aşamasında bulunmadığı bilgisini tarafımıza ulaştırmıştır.
  • Bazı çeklerin, ait olduğu ödeme fişi üzerinde belirtilen firma veya kişilerden farklı kişilere isim yazılmak yoluyla hazırlandığı, yani ödeme fişi üzerinde belirtilen kişi ile çek üzerinde yazan kişinin aynı olmadığı tespit edilmiştir.
  • Ödeme fişleri üzerinde yapılan incelemelerde bazı harcamaların, ödeme yapılan firmadan yaptırılan işlerle  ilgili  hak ediş  düzenlenmesine  rağmen fatura  alınmadan yapıldığı anlaşılmıştır.
  • LTB tarafından 2009-2011 Mali Yılında bir firmaya yapılmış toplam 964,825.00 TL tutarındaki ödemenin 117,470.00 TL’sinin LTB yetkililerince; kimin için, nerede, hangi nedenle gerçekleştirildiğinin bilinmediği tespit edilmiş olup, işin yapıldığı belgelenememiştir.

“Offfffffff! Yeter be!” dediğinizi duyar gibiyim. Haklısınız! Ama daha 496 sayfalık raporun 80’inci sayfasında kalmıştım!

Bu kadar yeter mi? Peki, o zaman duruyorum!

Çiftlik Bank hiç kalır yanlarında vallahi…

Bu zihniyete oy mu? Hadi canım siz da! Asla!