Yazar hakkında : Yazar

Maunacılar

Liman ve maunacılık

Larnaka Limanı önemli iş yerlerindendi. Birçok yük gemisi ile yolcu gemisi Larnaka Limanı’na gelirdi. Limanda Türkler ve Rumlar birlikte çalışırlardı. Larnaka Limanı’nda rıhtım olmadığı için gemiler içeride durur, gemilerden eşya ve yolcular maunalarla (mavna) iskelebaşına taşınırdı. Bu iş Larnakalı Türkler tarafından yapılmaktaydı. Nitekim mauna sahibi Hüsnü Kaptan (Duba) ile Hacı Tahirler’di. Maunaların çoğu ise Hüsnü Kaptan’a aitti ve maunalarda çalışan maunacıların tümü de, Kemal Kuşabbi, Hüdai, Aspiri, Cemali, Re Fadıl, Haşim Arap, Selim Arap, Cemmedo kardeşler (Niyazi, Hasan, Esat, Ali...), gibi Larnakalı Türklerdi. 1963’te olaylar başlayınca, liman Rum tarafında kaldığı için çalışanlar (işçi, memur ve maunacılar) işlerini, mauna sahipleri de  maunalarını kaybettiler.

Karataş Madeni

Larnaka Limanı’na yakın bir yere, ihraç edilmek üzere kamyonlarla  taşınıp getirilen ve dağ gibi yığılan Karataşları da hatırlıyorum. Tuzla’dan İskele’ye gelirken bu siyah renkli maden yığınlarını görmek mümkündü. Boya imalatında ham made olarak kullanılan ve halk arasında “Karataş” diye bilinen bu madeni Larnaka’ya bağlı Celya köyü (Yıldırım) yakınındaki Rum köyü Trulli’deki ocaklardan çıkarılıyordu.

Arabalar ve bisikletler

O günlerde arabalarda Hillman, Morris, Vauxhall, Austin, Ford, Opel, bisikletlerde Ralli ve Raç Markaları revaçtaydı. Velesbitci Hüseyin ile Velesbitci Halis ise bisiklet tamiri yapan ustalarımızdı. Bu iki ustadan önce bisiklet tamir işini ise İzzilerden Kaptan yapardı. Tuzla da ise Münür Dayı bisiklet tamircisiydi. O zamanlar bisiklet tamiri yapanlar islim tamir de yaparlardı.

Araba makinistleri de ustaydı. Nitekim adı Ahmet olan üç tane makinistimiz vardı. Bıyıklı Makinist Ahmet,  Makinist Ahmet Arslangaraj,  bir de Avustralya’ya giden Muzaffer’in babası Makinist Ahmet. Bunların yanı sıra makinistlerden Ali Giritli’yi, Galligaların Hüseyin ustayı ve Arçozlu İbrahim ustayı da hatırlıyorum.

Benzin istasyonu

İki ateş arasında kalan Hasan Sadık Benzin (Petrol) İstasyonu’nu (Zoom Zoom Super Shell...)  ise  uzun süre kullanamadık. Çünkü, Larnaka’da  Türklere ait bir tane petrol istasyonu vardı ve bu petrol istasyonu da maalesef  orman yolu üzerinde, Kocatepe’de Rum mevzisinin ağzında kalmıştı. Üstelik Rum mevzisinin karşısında da bizim Hilmi Çavuş mevzisi vardı. Yolun karşı tarafında ise “sabır ağaçları” ve arkasında “ormancık”, sonra Tuz Gölü...

Rum tarafında hatırladıklarım

Larnaka’nın Rum kesiminde tanıdığımız birçok Rum ve Ermeni vardı. Bunlar arasında lastikçi Kirkoru, kuyumcu Lazzari’yi, kumaş tücccarı Vayvayan ile Athengelos’u, düğmeci ermeni Çolağı, saatçi Simson, saatçi Onnik’i, Pavlin Beyi’ni, Hacı Barso’yu, Kiryagoyu (Jet), Matsaları, Montovanileri, farklı dini inancı olan ve kendilerine “Hilyasti” denilen Tuzla’daki  Rum komşularımızı, doktor Athelleya’yı, göz doktoru deli Siro’yu, doktor Fransiz’i, bakkal Kosta’yı, belediyeden Lamri’yi, makinist Stavragi’yi, önemli okullardan American Academy ile Galorgezleri (St. Joseph), Lefkaridis’in Loforiyolarını (otobüslerini), Millet Bahçesi’ni, Miskinleri, Mandi Mahallesi’ni, Akroboli’yi, Ay-Lazzaro’yu, sinemaları, Pezokorigos futbol takımını,  Osmanlı Bankası’nı (Ottoman Bank), İngiliz Kulübü’nü,  Yodinin Meyhanesi’ni, Kahvecikleri, Kit Kat ile Black Cat’ı,  Regis Dondurmalarını ve  İngiliz döneminde yapılan ve Kıbrıs’ın akaryakıt ihtiyacını karşılayan  benzinlikleri (Esso, Mobil, Shell, Fina ve Petrolina’ya ait büyük akaryakıt depolarını) ve burada sabotaj sonucu çıkan ve aylar süren yangını, aynı bölgede 1970’lerde yapılan petrol rafinerisini ve Dikelya tarafında deniz kıyısında 1953’te yapılmış olan  Kıbrıs’ın ilk elektrik  santralini hatırlıyorum.

EOKA’cılar

EOKA’cılardan Gubbi ile Vaso Sella ise hafızalarımız da maalesef yer eden Larnakalı Rumlardı.