04 Aralık 2016

Kuzey’e yılda 1 milyar USD gaz geliri!

Haber İçi Üst

Galiba 2006 yılındaydı. Dünya Bankası, Kuzey Kıbrıs ile ilgili bir rapor hazırlamıştı ve hepimiz bu raporun etrafında konuşuyorduk. Neticede ilk kez uluslararası bir kurum Kuzey ile ilgili böylesi bir rapor hazırlayıp, kamuoyuyla paylaşmıştı.
   Tam bu raporun tartışıldığı günlerde Özal’ın prenslerinden Işın Çelebi’de gelmişti ve elinde Türkiye, Kıbrıs ve bölgemizle ilgili geleceğin enerji politikaları ve ekonomi-politiği yansımaları ile ilgili bir rapor vardı.
   Açıkçası, o vakitler, birçoğumuz ne rapora, ne de Işın Çelebi’ye prim vermemiştik; hatta raporu, bizi yoldan çıkarmak için tezgahlanan manipülatif bir enstrüman olarak bile algılamıştık. Şimdilerde, bölgemizdeki enerji kaynakları ile ilgili planlanan büyük oyunları görünce aklıma hep Işın Çelebi’nin raporu geliyor.
    Son dönemlerde olana-bitene baktığımızda, anladık ki, Türkiye, Batı için Orta Asya, Orta Doğu ve Doğu Akdeniz enerji kaynaklarının köprü-kilit ülkesi oldu. Artık, bu enerji havzasında Türkiyesiz bir oyun olamaz. Parçaları birleştirmeye çalışalım.
    Geçenlerde TC Enerji Bakanı Yıldız, 4. Geleneksel Uluslararası Enerji Forumu Küreselleşen Enerji ve Türkiye’nin Rolü” adlı konferansta dedi ki, “gerek Güney Kıbrıs’la, gerek İsrail’le olası projeler üzerinde bizim bir kısım hazırlıklarımız var.”
    Bu bölgede tahmin edilen 7 trilyon dolarlık rezervi bölge ülkeleri ile oluşturacağımız iş birliği modeliyle kullanmak istiyoruz dedi ve Türkiye’nin bu işbirliği modeli ile ilgili bir çalışması olduğundan bahsetti.
     Galiba, yerli medyamız bu açıklamayı atladı. Enerji bakanı Yılmaz, arka planda Güney Kıbrıs’ın da içinde olduğu bir işbirliği modelinden bahsediyor. İsrail’in özründen sonra, yakın zamanda bir toplantıda dinlediğim ABD Kıbrıs Büyükelçisi’nin bölgemizdeki enerji kaynakları ile ilgili satır aralarında söyledikleri de aklıma gelince, bakan Yıldız’ın söyledikleri bir o kadar daha anlam kazanıyor.
    ABD Büyükelçisi özetle diyor ki, Kıbrıs’taki enerji kaynaklarının kullanımı ile ilgili yaratıcı ve yeni bir işbirliği geliştirilmesi gerekir. Elbette çözümle olması daha iyi ama çözümsüzlük halinde dahi bu kaynakları kullanmamız lazım ve bunun içinde yeni-yaratıcı bir işbirliği modeline ihtiyaç var.
     Ve diyor ki, yaratıcı yeni iş birliği modelinde enerji kaynaklarının kullanımında kesinlikle Kıbrıslı Türklerinde payı vardır ve haklarını almaları gerekir. Daha da önemlisi diyor ki, biz ABD olarak bu kaynakların Güney-Kuzey-Türkiye işbirliğinde(tabii İsrail’le) çıkarılmasını-kullanılmasını istiyoruz. Kısaca, ABD diyor ki, gaz çözüm olsa da, olmasa da yakın zamanda çıkacak.
     Parçaları birleştirdiğimizde, bütün bunlardan şunu anlıyoruz. Bölgemizdeki enerji kaynakları ile ilgili çok yakında ABD’nin baş aktör olduğu bir model kurgulanıyor ve bu kaynaklar Türkiye-İsrail önderliğinde çıkarılacak ve piyasalara ulaştırılacak.
   Öyle görünüyor ki, adamızdaki kaynaklardan bize de bir pay verecekler ama bunun nasıl olacağını bilmiyoruz ve çünkü biz bu oyunun içinde yokuz. Elbette, Türkiye bizim adımıza bir pazarlık yapıyor ama bugüne kadar Kıbrıslı Türklerin kendilerini bu kadar fazla etkileyen bir konu da bu kadar oyun dışı kaldığını da hatırlamıyorum.
    Tuhaf olan budur, adanın diğer sahipleri baş aktör olarak işin içinde ama bizim konuya yeterince taraf değiliz gibi bir izlenim var. İş dünyası, üniversitelerimiz ve sivil toplum olarak, taraflardan da bilgi alarak bu konuda politika geliştirmemiz lazım.
     Çünkü, bu konu hem çok yakında bir noktaya bağlanacak, hem de Kıbrıs sorununun yönünü değiştirecek kadar büyük bir konudur. En azından alternatif senaryolara göre akıbetimizin neler olabileceği hakkında fikrimiz olması lazım.
    Neden mi? Konuşulan rakam Kıbrıs’ta taraflara yıllık 3 milyar USD’lik  gelir kalacağıdır, yani  bunun en kötüsü bize % 30’u düşse 1 milyar USD’den bahsediyoruz. Milli gelirimizin % 25’i kadar bir rakamdan konuşuyoruz. Bu kadar büyük bir konu hakkında nasıl bu kadar kayıtsız ve tarafsız kalabiliyoruz, anlamış değilim!

FACEBOOK YORUMLARI
Haber İçi Orta

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Haber İçi Alt
Powered by Maç Sonuçları & Canlı Skor Mobil

havadis gazetesi reklam