11 Aralık 2016

IQ mu, yoksa EQ?

Haber İçi Üst

 

80’li yılların daha başıydı. Milli Eğitim’den okulumuza bi’grup amca gelmişti. Hababam Sınıfı’nda; “Heyy! Çıkarın kâğıdı, kalemi. Yazılı yapacağım” diyen Kel Mahmut Hoca ve Tulum Hayri kılıklı stajer öğretmen sınıftan içeri daldı.
Neymiş? Akademik/Entellektüel Zekâmızı (IQ), Genel Zekâ Testi yordamıyla ölçeceklermiş. Abuk sabuk bi’nevi ÖSS heycanı sardı her yanımızı ve sonuçta da bir saate yakın ilgili sorulara cevap verdik. Yaklaşık bi’ay sonra da bi’teneffüs esnasında sonuçlar açık isimlerle asıldı ve o sonuçlar bi’ay kadar duvara asılı kaldı. ‘Kimimize gerizekâlı, kimimize zeki, kimimize ise dâhi gözüyle bakıldı’ o an’dan sonra. Şahsen ‘gerizekâlılaştırılmaya’ çalışılan gruptan değildik bereket versin ama yine de gerizekâlı bazı arkadaşlar “gerizekâlı” diye sıfat yüklenen bazı arkadaşlarla maalesef aylarca dalga geçtiler.
“Testiniz batsın ulan” gözüyle bakmıştım o an’da da, şu an’da da! Neyse, artık bildik sekiz tür zekâdan bahsedilir oldu. Bunlar; “Sözel Zekâ, Sayısal Zekâ, Görsel Zekâ, Müzik Zekâsı, Bedensel Zekâ, Sosyal Zekâ, İçsel Zekâ ve Doğal Zekâ”(ymış). İşte, bugünkü konumuz da ortaya karışık Duygusal Zekâ (EQ). Bizi biz yapan, bizi insan yapan duygularımız değil mi? Duygularımız bizim doğal motivasyonumuz değil mi? Sevinç, huzur, mutluluk, hırs, nefret, şehvet, korku, endişe ve diğer naneler değil mi ‘bizi biz’ yapan! EQ mu? Hem kişisel ilişkilerde, hem de iş ilişkilerinde, duygularını tanımlayabilme, duygularını kullanarak kendini motive edebilme ve yönlendirebilme kapasitesidir EQ! Özetle merkeze ‘insanı ve ilişkilerini’ oturtan bir süreçtir bu. IQ durumunuz övünç kaynağınız olabilir ama EQ durumunuzdur sizi bu hayatta başarılı kılan. Sporda da durum aynı. Bireyin bedensel zekası üst düzey performans için yeterlidir ama işin içerisinde duygu etkileşimi yoksa orta ve uzun vadede başarılı olamaz.
“Bireydeki EQ, beş ana unsuru içerir” demişti Mayer ve Salovey; “Kendi duygularının farkına varmak, duyguları kontrol etme yeteneği, kendini motive etme yeteneği, empati yeteneği ve liderlik yeteneği” olarak da konuyu özetlemişler. İyi saatte olsun Prof.Dr.Turgay Biçer bi’sohbette; “EQ, bir olgunlaşma ve yetkinleşme sürecidir Nazım Kardeş” demişti. “E n’apmalı da EQ’yu geliştirmeli sayın hocam” dediğimde de Şampiyonluğun Psikolojisi adlı kitabını adres olarak gösterdi. Biz de okumuştuk vakti zamanında. EQ konusu özetle şu zeminde ceryan ediyor; ‘Duygusal olaylara çok çabuk tepki veren, çok daha duygusaldır’ kanısı doğru değildir. Sabırla tüm duygularını yönetmeye devam et… Olumsuz duygularını tespit edip, çözüm önerilerini kendi kendine sun ve üzerine cesaretle yürü… Unutma ki tüm duygularından sen sorumlusun, başkası değil… Tüm öfke ve kızgınlığını olumlu yönde kullan… Olumsuz duygularına yoğunlaşarak kendi motivle… Stres atılamaz, anca yönetilir. Bu süreç için kendini geliştir… Stres yönetiminde bi’takım stratejiler vardır, öğren… Her zaman dürüst ve samimi ol. Karşındaki bunu hemen anlar… Fazla iddialı olma ama özgüvenden de yoksun olma. Bilgi en önemli özgüven kaynağıdır, bil… Tecrübe pahalıdır. Bu yüzden başkalarının başarılarını referans al… Ani sinir ve öfkelerde derin nefes al, tansiyonun normale gelecektir… Bilgi en önemli hazinendir. Onu her zaman geliştir… Fazla iddia hata yaptırır. Ölçülü ol… Hiç bi’şeyi abartma… Karşındakilerine karşın olumlu mimik ve jestler kullan… Her zaman adil ve centilmen ol… Gönül kırma. Kırdınsa da gönlünü al… Standartları kendine göre belirle. Fazla uçma… ‘Ben’ değil, ‘biz’ bilincine hâkim ol… Takımın başarısında herkesin görev ve sorumluluğu vardır. Bunu tüm takım üyeleriyle paylaş… Herkesi mutlu edemezsin. Onlara bazen de “hayır” demesini bil… Limit her zaman sensin. ‘Kanatlarını aç ki ne kadar büyük olduğunu göresin’… Kazanmak, kaybetmek kadar doğaldır ve dünyanın sonu değildir, bil… Önce kendini, sonra da yakınlarını her zaman en öne koy… Sakinliğini her zaman koru ve olayları sen yönet. Sıkıntı varsa ‘ertesi gün’ karar al… İnsan beyni olumsuz cümlelere, olumlu yanıt verir. Örneğin “rakibin avantajlarını düşün-meyeceğim, ondan kork-mayacağım, hata yap-mayacağım” dersen hata yaparsın. Onun yerine “sakinim, cesaretim var, korkuyu yönetebilirim” gibi cümleler kullan… Pes etmeden inatla ve inançla çalış… Her zaman dayanışmaya, paylaşmaya ve yardımlaşmaya inan…
Yeteneklerin kadar sezgilerini de geliştir. Ustalaştıkça sezginin önemi artacaktır… Özetle işine yüreğini, aklını ve tüm benliğini ver. Sonuçta kazanan sen olacaksın. Gerisi yalan a dostlar. ‘Yaşasın EQ’.

FACEBOOK YORUMLARI
Haber İçi Orta

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Haber İçi Alt
Powered by Maç Sonuçları & Canlı Skor Mobil