“Toplumsal mutabakat gerekir”

“KKTC’de Kayıt Dışı Ekonomi-Tanımı, Nedenleri, Yarattığı Sorunlar ve Çözüm Yolları” raporu açıklandı. Raporda kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin temel koşuluna da işaret edildi:

Konuyla ilgili olarak Ticaret Odası tarafından hazırlanan raporda “Kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınmak suretiyle minimize edilmesi için toplumsal mutabakat şarttır. KKTC’nin gelişmiş, kendi ayakları üzerinde duran, daha çok yatırım yapılan bir ülke olması isteniyor ve işsizlik sorununa çare bulmuş bir vatan hedefleniyorsa bu sorununun ‘devlet politikası’ olarak ele alınıp ‘toplumsal mutabakatla’ çözümlenmesi gerekmektedir” denildi.

Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO)’nın, Vergi Dairesi eski Müdürlerinden Göksel Saydam, Maliye Bakanlığı eski Müsteşarlarından Zeren Mungan, Çalışma Bakanlığı eski Müsteşarlarından Aziz Gürpınar ve DAÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Besimler’e hazırlattırdığı “KKTC’de Kayıt Dışı Ekonomi-Tanımı, Nedenleri, Yarattığı Sorunlar ve Çözüm Yolları” isimli rapor açıklandı.

Toplantı KTTO Başkanı Günay Çerkez’in konuşmasıyla başladı. Ardından “Beyan Edilmeyen Gelir”; “Kayıt Dışı İstihdam”; “Yasa Dışı Ekonomi” ve “Kayıt Dışı Milli Gelir” başlığı altında hazırlanan raporla ilgili sunum, hazırlayıcılar olan Göksel Saydam, Zeren Mungan, Aziz Gürpınar ve Mustafa Besimler tarafından gerçekleştirildi.

Çerkez: “Mücadeleyi hükümet yürütmeli”

Kıbrıs Türk Ticaret Odası Başkanı Günay Çerkez, yaptığı konuşmada, oda olarak amaçlarından birinin de toplumsal sorunlara bütünsel bir yaklaşımla çözüm önerileri geliştirmek, bulunacak çözüm yolları ile ülkenin kalkınmasına ve refah düzeyinin yükseltilmesine katkı koymak olduğunu söyledi.

Ülkede kayıt dışılık ile mücadele konusunda bazı uygulamaların yapıldığını, son dönemde gündeme gelen muhaceret affı ve arkasından geleceği söylenen katı denetimler ile vergi kaçağının ve adaletsizliklerinin önlenmesine yönelik tedbirleri bildiklerini ve desteklediklerini ifade eden Çerkez, “Ne var ki kayıt dışılıkla mücadele çok daha aktif olmalı ve bütünlüklü bir hareket planına sahip olmalıyız. Kayıt dışılıkla mücadele bütünlüklü bir şekilde yapılmadığı zaman, daha fazla adaletsizlik ortaya çıkmakta, haksız rekabet unsurları çoğalmakta ve sarsılan adalet duygusu nedeni ile kayıt altında iş yapan işletme sahipleri kayıt dışılığa yönelmek için yeni baskılarla karşılaşmaktadırlar” dedi.

Kayıt dışılık ile mücadeleyi sürdürmesi gereken esas organın hükümet ve hükümetin emrindeki bürokrasi olduğunu, buna karşın hükümetin kayıt dışılıkla mücadele konusunda bütünlüklü bir plana sahip olduğu inancında olmadıklarını anlatan Çerkez, şimdiye kadar böyle bir plandan haberdar olmadıklarını söyledi.

Günay Çerkez’in konuşmasından sonra Göksel Saydam, Zeren Mungan, Aziz Gürpınar ve Mustafa Besimler raporlar ilgili sunumu gerçekleştirdi. 

Sonuç bölümü...

“Kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınmak suretiyle minimize edilmesi için toplumsal mutabakat şarttır. KKTC’nin gelişmiş, kendi ayakları üzerinde duran, daha çok yatırım yapılan bir ülke olması isteniyor ve işsizlik sorununa çare bulmuş bir vatan hedefleniyorsa bu sorununun ‘devlet politikası’ olarak ele alınıp ‘toplumsal mutabakatla’ çözümlenmesi gerekmektedir” denilen raporun sonuç bölümünde “Kayıt dışılık ile mücadele grubu” oluşturularak, kayıt dışılıkla mücadele stratejisi ve kayıt dışılıkla mücadele eylem planının belirlenmesi istenildi.

Yasal düzenleme ihtiyacına işaret edildi

Kayıt dışı ile mücadelenin yaşam bulması ve idamesini sağlamak amacıyla, öncelikli yasalardan başlamak üzere özel çalışma grupları ile yasa tasarısı çalışmaları yapılması, diğer yandan ise kurumsal kapasitenin geliştirilmesi amacıyla mevzuata yönelik çalışmalar, personel eğitimi ve düzenlenmesi çalışmaları, fiziki ortam ile teknoloji kullanımına yönelik çalışmaların bir bütünlük içerisinde sürdürülmesi önerilen raporun sonuç bölümünde özetle şöyle denildi:
“Çalışmada belirtilen ve KKTC’nin sosyoekonomisi bakımından gerekli olan söz konusu yasal düzenlemeler, ilk aşamada yapılması gerekenlerden ivedilik arz edenlerdir. Yasa ve tüzük tadilatları bir paket olarak ele alınıp eş zamanlı yürürlüğe konulmalıdır. Bunun da esası politik kararlılık ile yakından ilgilidir...

Güçlü irade ve uzun soluklu çalışma gerektiren kayıt dışılık ile mücadeleye bütünlüklü bir proje yaklaşımı ile ivme kazandırılmalıdır. Proje büyük ve kapsamlı yapısıyla, birçok küçük projenin bileşiminden oluşmalıdır.”