"Kıbrıslıların oyunu kuralına göre oynama niyeti yok"

Arif Hasan Tahsin, Kıbrıslı Rumların, Kıbrıs Cumhuriyeti’ni yönetirken, anayasal düzeni kurarak, yönetimi de Kıbrıslı Türklerle paylaşmaya niyeti olmadığını söyledi. “Olsaydı, Türkiye’nin adadan gitmesi için BM nezdinde girişim yaparlardı. Ben böyle bir patırtı çıkardıklarını duymadım” diyen Tahsin, “Çünkü Rumlar, Kıbrıs Cumhuriyeti’ndeki anayasal düzenin yeniden kurulmasına razı gelmiyor” saptamasında bulundu.

Rumların itirazı halinde kendisine, “Anayasal düzeni kur da çıkayım” denileceğini ifade eden Tahsin, “Maalesef kimse oyunu kuralına göre oynamıyor. Emperyalistler dediğimiz ülkeler de Türkiye’nin adada kalmasından yana rahatsızlık duymuyor” dedi.

Hüseyin Ekmekçi: Kıbrıs için hep “stratejik önemi var, askersiz gemidir” denir. Siz hep bu süreçleri yaşadınız. Hiç doğal zenginliği var diye bir stratejik önemi oldu mu Kıbrıs’ın?

Arif Hasan Tahsin: Bir kere bakır madeniynan meşhurdur Kıbrıs. 1963’e kadar 2. Dünya Savaşı’nı dışarı çıkarırsak birçok Kıbrıslı madenden geçinirdi. Maden iyi para getirirdi. Ama tabii o zaman Kıbrıs bağımsız değildi, Kıbrıs’a galmazdı para. Ama Kıbrıs’ın başı belaya zaten bakır madeniynan girdi. Bakır madeni bulundu çıktılar müşteri bulsunlar ve işgaller başladı. Yani Kıbrıs stratejik nedenle değer kazandı düşüncesi sanırım yanlıştır. Evvela benim okuduklarıma göre bu bakır madeniynan başı derde girdi. Ondan sonra bu tabii stratejik konumu girdi ortaya ticaret yollarının üzerinde olması vs. bu devam etti gitti.

Hüseyin Ekmekçi: Bir çözüm olmadan Rumların petrol arama faaliyetlerini nasıl değerlendirirsiniz?

Arif Hasan Tahsin: Öncelikle nasıl bir çözümdür istenen. Bir kere kaynağından hareket edilemedi. Nedir bu anlaşamamazlık.

Hüseyin Ekmekçi: Arif Hasan Tahsin’e göre nereden çıktı bu anlaşamamazlık?

Arif Hasan Tahsin: Görüşülen kavganın çıktığı yerden mi? O mu yaptığımız. Yapılan 1963 olaylarından sonra iki tarafın şu veya bu sebepten kavga etmeleri veya ettirilmeleri ve Türkiye’nin müdahalesiyle ortaya çıkan durumdur tartışılan. 2 toplum arasındaki cumhuriyetteki anlaşamamzlık değil. Türkiye’nin buraya gelişi %37’sini tasarrufu. Burada hukuk dışı bir sürü işler yapması, nüfus taşıması, mal mülk meseleleri, insan hakları meseleleridir konuşulan. 1974 sonrası yani. Anlaşamamazlıkları Kıbrıslıların 1974’ün ortaya çıkardığı ve yasallaştırılmaya çalışan durum değil. Ve yapılmaya çalışılan her kimsa bu işleri ayarlayan ki bunlara emperyalistler derik. Bunların yapmaya çalıştığı her neysa ki öyle gösterir ki mutludurlar olup bitenden. TC hukuken buraya gelebilir miydi? Gelebilirdi. Zaten ilan ettiler bozulan anayasal düzeni tekrar sağlamak. Geldi tesis etti mi? Ondan sonraki durum hukuksuzdur. Ne yaptıysa. BM dedi mi bugüne kadar “dur yahu bakalım sen geldin senin gelme hakkın buydu ama sen bu hakkı yerine getirmedin.”

BM oturup işgali görüşmedi hiç… Ve 500 sene evvelki hukuksuzluk içerisinde tasarruf edilir ama bir ciddi itiraz yoktur. ABD’nin, İngiliz’in, Yunanistan’ın, Fransa’nın itirazı yok. AB’nin da yok.

Hüseyin Ekmekçi: Peki, Kıbrıs Cumhuriyeti’ni elinde tutanların bir ciddi itirazı var mı? “Türkiye bu adada var ama hukuk dışıdır” itirazı var mı ciddi bir şekilde?

Arif Hasan Tahsin: Kıbrıs Hükümeti’nin elinden tutan yok. BM’ye başvurup da burada bir işgal var, bir hukuksuzluk var bir devletin hakkı yenmektedir dendi mi? Ben duymadım. O da demiyor.

Hüseyin Ekmekçi: Neden yapılmaz?

Arif Hasan Tahsin: Rusya 1. harekatta etmedi, onu destekledi. Bugün bir Rusya veto kullanır Suriye’ye müdahale etmesin diye. Kıbrıs’ta AKEL teminat istedi, BM Güvenlik Konseyi teminat verirsa Türkiye Annan Planı’na uyacak diye. Ben evet deyceğim dedi. Güvenlik Konseyi’ne gidildi. Türkiye’nin talebi üzerine Rusya veto etti. Bu yapılan Annan Planı Türkiye tarafından kabul edilmeycekti. Zaten biz bildiğimizi da şaşırırık. O kadar çok gürültü çıkarırlar ki. Bu 5 imzacı var Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kurulması için. Türkiye, İngiltere, Yunanistan ve Kıbrıslılar. Annan Planı’nı onlar imzaladı mıydı biz oylama yapmadan? İmzalaycaklardı. Ma ne malum imzalaycakları, bir garanti vardı? Bunlardan birisi imzalamazsaydı olmazdı. Eğer karşı taraf evet deseydi imzalaycaktı?

Hüseyin Ekmekçi: Ne anlama gelir bu?

Arif Hasan Tahsin: O zamandan belliydi ki bu bir oyundu. Bir rahatlatmak için bir oyun. İngilizlerin hazırladığı ve toplantılara bir sürü Kıbrıslıların da katıldığı bir şeydi. Neticede böyle bir şey düşündüler ve goydular ahalinin önüne. Uygulanacağı kuşkusu yaratılınca Türkiye’nin etekleri tutuştu ve Rusya’yı devreye soktu. Yani bu Annan Planı da uygulanmaycağdı. Başka ne anlamı var yani eğer sen bunu onaylaycaksaydın niçin gittin da veto gullandırdın? Hal böyle olunca bu Kıbrıs meselesini bizimnan yani Kıbrıslılarınan pek alakası olmadığını düşünürüm.

Hüseyin Ekmekçi: Hocam neydi 1963’te kavga? Neden kavga etti Kıbrıslı Türkler ve Rumlar?

Arif Hasan Tahsin: Biz kavga ettik tamam ama niçin gavga ettik? Biz gavga ettik bana bir araba sattı aidatını vermedi kapıştık. Mahkeme dedi tamam yahu oturun masaya da anlaşın. Onun için oturacaktık masaya. Rum’a göre Türkiye bu ele geçirdiği parçayı hukuken gendine bağlamaya çalışır. Hukuki değilsa bile dışarı çıkarılamayacak duruma gelmek ister. Ya fiilen bu devam etsin ya da burayı istediği gibi. Kıbrıs Cumhuriyeti’ni ele geçirenlerin, Kıbrıs’ın Türkçe konuşan ahalisinin da haklarını aradığı bir ses yok. Hiç çıktımı desin “yahu benim vatandaşlarım işgal altındadır huzursuzdur.” Emperyalistler de karşı çıkmadı bu duruma. Türkiye 3. sınıf bir oyuncu bile değil dünyada. Ama buna 1. sınıf bir oyuncu bu yolsuzluğa müdahale etmiyor ve o yolsuzluğun kılıfı nasıl hazırlanılır ona bakılır. Beni ne ilgilendirir yahu. Ben Kıbrıslı olarak kapıştıydım belediyelerin bir parçasını ayırayım da ben idare edeyim. Bugün otursak rahatlıknan kabul edecem ben beraber idare edelim. Çünkü gördüm ben ki beraber daha kolay idare ederik. Neydi başka itirazı ortaya koydukları Türk nüfus %20 ve memurlar %30 hak aldı %20 alsın. Poliste da %40’tı. Bugün bu kabul edemeyeceğimiz bir şey değil ki. Bizim itirazımız vardı Cemaat Meclisi’ne ayrılan para yetmezdi hizmetleri görsün. Rum Cemaat Meclisi da şikayetçiydi. Masaya oturduğumuzda bunun halledilmemesi mümkün değildi. Zaten halledildiydi ama Makarios bunu galiba anlaştılardı belediyelerde ve bu paranın verilmesi takas edileceydi. O yalnız Türklerin oy kullanması gümrük meselelerinde o da çözülmüştü. Bugün bunlar çok rahat çözülebilir ama nedir bir şekilde Ama Rum Türkiye’ye “sen benim %37 toprağımı işgal ettin çık sen burada hukuken duraman” demez. Demedi. Dersa ne olacak ve dünya kamuoyunu ayağa kaldırır şu gelecek arkasından, denecek ki kendisine “bozulan anayasal nizamı kur be gardaş da gaçayım.” Hukuk budur. Öyle gösterir ki bunu gurmak istemez Rumlar. O da ne iste bize o hakları vermek değil. Bu Türkiye’nin kaptığı parçadan ne kadar kurtarabilir. Eğer yeterince kurtaramazsa hukuken neden versin. Dediğim gibi çık dediği zaman Türkiye’nin hukuken geliş nedeni var. O hukuken çıkması gereken neden olan anayasal nizamın yeniden tesisini belli ki karşı taraf masaya gelmesini istemez.

Hüseyin Ekmekçi: Birkaç nesil da değişti. Sanki de ayrı yaşamayı kabullenmiş gibi yeni nesil. Ne düşünürsünüz?

Arif Hasan Tahsin: Olmayabilir. Olabilir da ama bunu kim çözecek. Oturacak iki taraf karşılıklı ve başlaycak nereden kavga ettik ve bunu tamir ede ede gelecek bugünün durumuna. Gene Kıbrıslılar çözecek.

Hüseyin Ekmekçi: Var mı Kıbrıslıların oyunu kuralına göre oynama niyeti?

Arif Hasan Tahsin: Yoktur. Olsa Kıbrıs Cumhuriyeti’nin haklarını BM Güvenlik Konseyi’ne olmadı genel kuruluna başvuracak ve deycek ki ben işgal altındayım. Neden deycekler böyle böyle durum yüzünden. BM da deycek o zaman anayasal düzeni kur sen da çık. İşgalden rahatsızdırlar ama bize Kıbrıs Cumhuriyeti’nin tanıdığı hakları vermeye hazır değil. Onu vereceğimez der TC’den ne koparırsam. Koparamazsam yeterlidir ben devam ederim. Varsın 100-200 sene böyle devam eder Osmanlı’nın hakimiyetinde. Makarios’un açıkça söylediği buydu. İlk defa işgale uğramadınız bunu da atlatacaksınız. Ve doğrudur da atlatılacak. Bellidir ki ABD gerçekten TC ile İsrail’nan kavga mı etti yoksa oyun muydu bilemen. Kıbrıs Cumhuriyeti’ni elinde tutanlara TC’ye karşı bir güvence olarak evirdi çevirdi ve İsrail’i getirdi Güney’e. Zaten ilan etti ki gaz petrol nedeniyle koruyacak Kıbrıs’ı. ABD’nin Orta Doğu’da kullandığı 2 devlet var. TC ve İsrail. TC’yi yerleştirdi kuzeye sen gaz buracıkta der. Şimdi o tarafın korkusu Türk bizi gelir döver. İsrail ile bu yönde bir anlaşma yapabilir açıktan, açıktan yapmasa da petrol anlaşması yaptı demek savunma anlaşması da yaptı demektir.

Hüseyin Ekmekçi: AKEL’in bunca yıllık dünya görüşüne uygun mu İsrail ile bir anlaşma?

Arif Hasan Tahsin: AKEL’in dünya görüşü neydi. Yani adı vardı AKEL komünist partisi. Galdı ki bir da şu var. İsrail’i birinci tanıyan devlet Sovyetler’di. İkinci da Türkiye’dir. Ama zaten baktığımızda Sovyetler Birliği’nin İsrail’e karşı ciddi bir baskısı olmadı. Zaten Almanya’yı ezen ülkelerden birisi olarak SSCB, Yahudileri da himayesine aldı. Orada o durum var. Tabii SSCB dedik 50 bin nüfusu var Rusya’nın Güney’de. Hiç duydunuz mu desin TC çıksın Kıbrıs’tan. Var mı böyle bir şey. Neçin yoktur? Demektir ki hale daha orta doğu için SSCB ile İngiltere arasında yapılan paylaşım masayı birleştirmektedir. Gördüğümüz gibi apaçık bir hukuksuzluk var her yönünynan. Ama kimsenin ciddi bir itirazı söz konusu değil.