Diyabet hızla artıyor

Endokrin ve Diyabet Merkezi verilerine göre KKTC’de yaklaşık 32 bin 500 kişi diyabet hastası. Yaklaşık 53 bin kişi ise diyabet hastası olmaya en yakın grup arasında yer alıyor

Halk arasında şeker hastalığı diye bilinen diyabet hastalığı her geçen gün daha da yayılıyor. Endokrin ve Diyabet Merkezi verilerine göre KKTC’de yaklaşık 32 bin 500 kişi diyabet hastası. Yaklaşık 53 bin kişi ise riskli grup arasında yer alıyor

Diyabet hastalığı beraberinde koroner kalp rahatsızlığı, görme kaybı ve böbrek yetmezliği hastalıkları da getiriyor. Uzmanlar kan şekeri yüzde 100’e yükseldiğinde doktora başvurulası konusunda uyarıyor

Ceren ÖZBİL

Halk dilinde şeker hastalığı olarak bilinen diyabet tüm dünya da olduğu gibi KKTC’de de hızla yayılıyor. Endokrin ve Diyabet Merkezi verilerine göre KKTC’de yaklaşık 32 bin 500 kişi diyabet hastası bulunuyor. 53 bin kişi ise gizli şeker olarak bilinen diyabet hastalığına en yakın grup arasında yer alıyor. Son nüfus sayımı baz alındığında ortalama her 10 kişiden birinin diyabet hastası olduğu ortaya çıkıyor.

Uzmanlar diyabeti 2 gruba ayırıyor…

Uzmanlar diyabet hastalığını tip 1 ve tip iki olarak ikiye ayırıyor. Çocukluk çağında vücuttaki insülin üretiminin hızla azalması sonucu ortaya çıkan uzmanların tip 1 diye adlandırdığı diyabet hastalığını önlemini almak günümüz koşullarında mümkün olmadığını söylüyor. Fazla kilo ve düzenli eksersiz yapılmaması nedeniyle ortaya çıkan tip 2’ye karşı ise önlem almanın mümkün olduğunu savunuyor.

Genetik faktörler riski artırıyor…

Özellikle bireyin anne ve babasında diyabet hastalığı görülmesi kişinin de diyabet hastası olması riskini artırıyor. Uzmanlar, anne ve babası diyabet hastası olan kişilerin yılda bir kez kan şekerlerine baktırmalarını öneriyor. Risk altında olduklarının bilincinde olarak eksersiz yapma ve sağlıklı beslenmeye yönelmeleri konusunda uyarıyor.

Beraberinde birçok hastalığı da getiriyor…

Diyabet hastalığı beraberinde koroner kalp rahatsızlıkları, görme kaybı ve böbrek yetmezliği gibi gizli birçok komplikasyona da neden olabiliyor. Uzmanlar, açlık kan şekeri oranının yüzde yüze ulaşmasıyla diyabet riskinin başladığını söylüyor. Böyle bir durumunda doktora başvurulması konusunda uyarıyor.

Obeziteye dikkat…

Diyabet hastalığını en büyük nedenleri arasında halk arasında şişmanlık olarak bilenen obezite yer alıyor. Özellikle küçük yaşlarda edinilen sağlıklı beslenme ve eksersiz yapma alışkanlığıyla da bu hastalığın önüne geçmek mümkün.

Her yıl 8 çocukta diyabet görülmesi bekleniyor…

KKTC’de her yıl 8 çocukta uzmanların tip 1 diye adlandırdığı diyabet hastalığı türü görülmesi bekleniyor. Özellikle çocuklarda ortaya çıkan tip 1 diyabet hastalığı için insülin tedavisi şart.

“Ülkemizdeki oran yüzde 11”

Endokrin ve Metabolizma Hastalıkları Klinik Şefi Doktor Hasan Sav, KKTC’deki diyabet oranının yüzde 11 olduğunu söyledi. Yüzde 18 oranında diyabet riski olduğunu kaydetti. Sav şu şekilde konuştu:

“Ülkemizdeki diyabet oranı yüzde 11’dir. Gizli diyabet olarak adlandırılan diyabet oranı ise yüzde 18. Diyabet hastalığı tip 1 ve tip 2 olarak ikiye ayrılıyor. Tip 1 olarak bilinen diyabet hastalığı çocukluk çağında vücuttaki insülin üretiminin hızla azalması sonucu ortaya çıkıyor. Bu hastalıkta insülin tedavisi şarttır ve günümüz koşullarında önlenmesi mümkün değildir. Tip 2 ise daha çok orta ve ileri yaşlarda fazla kilo ve eksersiz eksizliği nedeniyle ortaya çıkıyor. Esas faktör insülin hormonunun etkisizliğidir. Burada vücutta insülin etkisine karşı direnç söz konusudur.”

“Ailede diyabet hastası olması riski artıyor”

Ailesinde diyabet hastası bulunan kişilerde diyabet hastalığı görülme riskinin yüksek olduğunu ifade eden Sav şu ifadeleri kullandı:

“Aile diyabet hastası olması riski artırıyor. Şişmanlık hareketsiz yaşam tarzı, bayanlar için 4 kilodan fazla kilo da çocuk doğurmak, tip 2 diyabetin risk grubundadır. Diyabetin artmasının en önemli sebebi insanlarda hareketsizliğin artması, hazır gıda ve yüksek kalorili gıdaların tüketiminin artmasıdır.”

“Beraberinde birçok hastalık getiriyor”

Diyabetin beraberinde, koroner kalp rahatsızlıkları, görme kaybı, böbrek yetmezliği gibi hastalıları getirdiğini söyleyen Sav, “Diyabet beraberinde koroner kalp rahatsızlıkları, görme kaybı ve böbrek yetmezliği gibi hastalıkları da getiriyor. Maddi ve manevi kayıplara yol açıyor. Açlık kan şekeri yüzde 100’e ulaştığında diyabet riski başlamış demektir. Bir uzmana başvurulması gerekir. Özellikle ailesinde diyabet hastası olanlar en az yılda bir kere şekerine baktırmalıdır” şeklinde konuştu.

“Çocuklar için ailelere önemli görev düşüyor”

Çocuklarda görülen diyabet hastalığının önüne geçilmesi için ailelere önemli görevler düştüğünü belirten Sav, sağlıklı beslenme alışkanlığının küçük yaşta edinildiğine dikkat çekti. Sağlıklı beslenme ve hareketli bir yaşam tarzı ile diyabetin önüne geçilebileceğini söyledi. Sav şu ifadeleri kullandı:

“Anne ve babası diyabetli olan çocuklar sağlık beslenmeye ve düzeli eksersiz yapmaya özen göstermelidir. Yapılan araştırmalar sağlıklı beslenerek ve düzenli eksersiz yaparak diyabetin önüne geçilmesinin mümkün olduğunu gösteriyor. Bilimsel sonuçlardan yola çıkılarak diyabeti önleme programları yapılmaktadır. Çocuklardaki obezite oranının artması ise tip 2 diyabet hastalığının artacağının göstergesidir. Burada en büyük görev anne ve babalara düşüyor. Sağlıklı beslenme aile ortamında başlayan bir alışkanlıktır.”

“Kontrol ve tedavi mümkün”

Sav, diyabetin önlenmesinin ve tedavisinin mümkün olduğunun müjdesini verdi ve “Diyabet, kontrol ve tedavisi mümkün bir hastalıktır. Korunabilmek ve önlemek mümkündür. Kan şekerinin yükselmesi, çok içme, sık idrara çıkma ve kilo kaybı diyabet belirtisidir. Diyabet olmadan risk grubunda olan kişilerin kendilerine gerekli önlemleri alması gerekir” şeklinde konuştu.

“Eğitim veriliyor”

Diyabet merkezinde her çarşamba saat 09.00-11.00 arası diyabet hastaları ve yakınlarını bilinçlendirmek adına eğitim verildiğini ifade eden Sav şu şekilde konuştu:

“Burhan Nalbantoğlu Hastanesi’nde endokrin ve diyabet konusu ile ilgili geniş hizmet veriliyor. Her çarşamba, saat 09.00 -11.00 saatleri arasında ilgili branş doktorlarının, diyabet hemşirelerinin ve psikologların katılımı ile diyabet hastası ve yakınlarına eğitim veriliyor.”

Ercen: “Sağlıklı beslenme ve eksersizlerle önüne geçilebilir”

Havadis’e konuşan diyetisyen Şöhret Ercen, diyabetin genetik yatkınlığa bağlı olduğunu ancak doğru beslenme ile önlenebilen bir rahatsızlık olduğunu kaydetti. Ercen şu şekilde konuştu:

“Diyabetin genetik yatkınlığa bağlıdır. Ancak önüne geçilebilir bir rahatsızlıktır. Doğru beslenme, ara öğünleri atlamamak ve hazır besinlerden kaçınarak fiziksel aktivite yapmak çok diyabetin önlenmesinde çok büyük önem taşıyor. Özellikle ailesinde diyabet hastası olan kişilerin kontrollerini düzenli yaptırması ve sağlıklı beslenmeyi ihmal etmemesi ve fast food gibi hazır besinler uzak durulması gerekir.”