Yeni yasa hazır

Maliye Bakanlığı, kamuoyunda uzun süredir tartışılan ve kısa adıyla “Faiz Yasası” olarak bilinen yasa tasarısını tamamladı. İki katsayı tablosu belirlenirken, Bakanlar Kurulu biri üzerinde ortak karar verecek

SON TARİH 30 HAZİRAN 2012… Yeni tasarı 31 Aralık 2011 tarihine kadar haklarında hüküm alınan ya da kanuni takibe aktarılmış borçluları kapsayacak. Yeni tasarının yasallaşmasının ardından, yararlanmak isteyen borçluların müracaat edeceği son tarih, 30 Haziran 2012 olarak saptandı

90 GÜN ŞARTI… 2004 yılı öncesine kadar 2, sonrasında ise borcu 1.5 katına çıkanlar için de yeni bir uygulama gündemde. Buna göre borcu faiz nedeniyle çok şişenler için “durağan” dönemin 90 gün sonrası baz alınacak

Havadis-ÖZEL

Hükümet, yüksek faiz nedeniyle kamuoyunun uzun süredir tartıştığı “borç faizleri” konusunda son kararı verdi. Başbakanlık ve Maliye Bakanlığı’nın ortak çalıştığı “Borç İlişkilerinden Kaynaklanıp Tahsili Geciken ve/veya Tahsil Edilemez Hale Gelen Borçların Ekonomik İyileştirme Kapsamında Yeniden Yapılandırılması Yasası” Bakanlar Kurulu’nun gündemine geldi.

Aracı kurumlar da gündeme gelecek

Tasarıda bankalar dışında kalan “kredi sağlayıcılar” için de önemli ipuçları var. Kamuoyunda bankalar dışında kredi sağlayan “kredi şirketleri” veya “aracı finans kurumları” tasarı ile birlikte etkin denetime alınıyor.

Sadece bankalar değil, aracı kredi şirketleri de sıkı denetime tabi tutulacak, yeni bir yasa kapsamında değerlendirilecek ve bu kurumlarda sıkıntı yaşayan vatandaşların da sıkıntıları ortadan kaldırılacak. Maliye Bakanlığı’na yakın bir kaynak, “Bankalarla ilgili sorunları, vatandaş ve bankaların mağdur olmayacağı şekilde çözüyoruz. Sıra aracı kredi kurumlarında” dedi.

Son tarih 30 Haziran 2012

Yeni tasarı 31 Aralık 2011 tarihine kadar haklarında hüküm alınan ya da kanuni takibe aktarılmış borçluları kapsayacak. Yeni tasarının yasallaşmasının ardından, yararlanmak isteyen borçluların müracaat edeceği son tarih 30 Haziran 2012 olarak saptandı. 31 Aralık 2011-30 Haziran 2012 tarihleri arasında bankasına müracaat eden borçlular, yasada saptanan katsayı uygulamasından faydalanarak faiz yükünden kurtulabilecek.

Bakanlar Kurulu tarafından kabul edilmesi beklenen tasarıda ilgili kısım şu cümlelerle yer aldı:

“31 Aralık 2011 tarihi itibarıyla, bankalarca ya da diğer kredi sağlayıcıları tarafından ödenmesi için hakkında kanuni takip ve/veya icra takibi başlatılan ve/veya mahkemece hakkında hüküm alınmış gerçek veya tüzel kişi borç hamilleri, 30 Haziran 2012 tarihine kadar alacaklı banka veya kredi sağlayıcısına yazılı olarak şahsen veya yasal vekilleri aracılığıyla müracaat ederek, bu maddede belirlenen usule göre hesaplanacak borçlarını, yeniden yapılandırılarak ödemek istediklerini beyan etmeleri halinde ve düzenlenecek ödeme planını imzalamaları şartıyla, kanuni takibe ve/veya icra takibine ve/veya mahkeme hükmüne konu olmuş borçlarını kabul edilen plan çerçevesinde ödeme hakkına sahip olurlar.”

Peşin ödemeye yüzde 5 indirim

Katsayıların hesaplanmasının ardından ortaya çıkacak borç bakiyeleri üzerinden yüzde beş indirim de tasarıya göre gündemde. Buna göre bankası ile uzlaşan borçlu, 30 gün içerisinde peşin ödeme yaptığı takdirde, banka tarafından başka faiz uygulanmadan, uzlaşılan para üzerinden yüzde 5 kesinti hakkından yararlanmış olacak.

İlgili kısım tasarının madde 1 (a) bendinde şu şekilde yer aldı:

“31 Aralık 2011 tarihi itibarıyla, 39/2001 sayılı Bankalar Yasası kapsamında III, IV ve V. grup krediler ve diğer alacaklar içerisinde sınıflandırılmış olup da ödenmesi için kanuni takip başlatılmış ve/veya hakkında mahkeme hükmü alınmış ve/veya icra takibi başlatılan borçların, dava talep takririnde belirtilen borç miktarı veya 11/1978 sayılı Taşınmaz Mal (Devir ve İpotek) Yasası’na göre yapılmış ipotek takrirnamesi tahtında kaydolunan borç miktarı esas alınarak Ek I’de görülen katsayılar ile çarpılması ve varsa talep takririnden veya ipotek takrirnamesinden sonra yapılan ödemelerin düşülmesi suretiyle yeni borç bakiyesi belirlenir. Ayrıca, yeni borç bakiyesinin 30 gün içinde ödenmesi halinde peşin ödeme yapılmış sayılarak bu miktardan %5 indirim yapılır ve banka tarafından başka faiz yürütülmeden borç ödenmiş ve kapatılmış sayılır.”

90 gün sonrası baz alınacak

Davaya verilen borçlarda, borç miktarı borcun durağana girdiği tarihten 90 gün sonraki borç bakiyesi 2004 yılına kadar iki katını, 2004 yılkı ve sonrası için de 1.5 katını aşıyorsa, borcun durağana girdiği tarihten itibaren 90 gün sonrası oluşan borç bakiyesi baz alınacak.

Belirlenen borç bakiyesi tabloda saptanan katsayı ile çarpılacak. Kanuni takip gününden sonra yapılan ödeme varsa, bu ödemeler düşülecek ve yeni borç bakiyesi belirlenecek.

Belirlenen yeni borç bakiyesi 30 gün içerisinde ödenmesi halinde de yüzde 10 indirim yapılması yasaya bağlandı. Esas borç miktarı yeni borç bakiyesinin hesaplanmasında ise dikkate alınmayacak.

Bu kısmı düzenleyen (b) bendi ise “Ancak, dava talep takririnde ve/veya 11/1978 sayılı Taşınmaz Mal (Devir ve İpotek) Yasası’na göre yapılmış ipotek takrirnamesinde belirtilen borç miktarı,  borcun durağana girdiği tarihten 90 gün sonraki borç bakiyesinin 2004 yılına kadar 2 katını, 2004 yılı ve sonrası için 1.5 katını aşıyorsa, borcun durağana girdiği tarihten 90 gün sonraki borç bakiyesi esas alınarak Ek I’de görülen katsayılar ile çarpılması ve varsa talep takririnden veya ipotek takrirnamesinden sonra yapılan ödemelerin düşülmesi suretiyle yeni borç bakiyesi belirlenir. Bu durumda (a) bendinde tarif edilen dava talep takririndeki ve/veya ipotek takrirnamesindeki esas borç miktarı, yeni borç bakiyesinin hesaplanmasında dikkate alınmaz. Ayrıca, yeni borç bakiyesinin 30 gün içinde ödenmesi halinde peşin ödeme yapılmış sayılarak bu miktardan %10 indirim yapılır ve banka tarafından başka faiz yürütülmeden borç ödenmiş ve kapatılmış sayılır.”

Mahkeme hükmü şart

Belirlenen katsayı tablosu 2000 yılından itibaren başlıyor. 2000 yılı öncesi oluşan borç miktarlarına da 2000 yılı katsayısı uygulanacak.  (A)ve (b) bentlerinde belirlenen kurallar 31 Aralık 2011 tarihi itibarıyla mahkemede devam eden hükümsüz borçlarla,  mahkemece hükmü verilmiş tüm borç akitlerini de kapsayacak. Ancak, 31 Aralık 2011 tarihi itibarıyla mahkemede davaları devam eden hükümsüz borçlular ise, mahkemeden hüküm kabul etmeleri halinde (a) ve (b) bentlerinde belirtilen uygulamalardan yararlanma haklarına sahip olacak. (A) ve (b) bentlerinde belirtilen uygulamalar, kredi sağlayıcılarından kullanılan krediler ve kredi kartı borçları için de aynen uygulanacak.

İade öngörülmüyor

Tasarıda yapılan düzenleme ile katsayıların hesaplanmasının ardından, yaptığı ödemelerle “alacaklı” duruma düşen borçluların ise herhangi bir hakkı bulunmuyor. Tasarının (d) bendinde “Bu maddeye uygun olarak belirlenmiş yeni borç bakiyesinin, borçlu lehine  alacak vermesi halinde, borçluya geri ödeme yapılmaz ve borç ödenmiş addedilir. Ayrıca banka tarafından başka herhangi bir alacak talep edilemez” denildi.

En fazla dokuz yıl

Tasarının 2’nci maddeleri ise, icra işleminin hangi hallerde duracağını ve yeniden yapılandırılan borç sürelerinin ne kadar uzayabileceğini belirliyor. Buna göre icra işlemleri vatandaşın müracaatının ardından duracak. Tasarının 2’nci maddesi altında yapılacak bu düzenleme şöyle olacak: “Borç hamilinin bu maddenin 1. fıkrasına uygun olarak banka ve/veya kredi sağlayıcısına müracaat etmesi ve yapılan yeni ödeme planının imzalanmasıyla mahkeme hükmü olan borç hamillerinin, hükmün uygulanması işlemleri veya 11/1978 sayılı Taşınmaz Mal (Devir ve İpotek) Yasası’na göre yapılmış ipotek takrirnamesi tahtındaki icra işlemleri durur. İmzalanan ödeme planı uyarınca son ödemenin de vadesinde yapılması üzerine kanuni ve/veya icra takip işlemleri sona erer.”

Kredi kullandırılmayacak

Tasarının üçüncü maddesi, uygulamanın can alıcı noktalarını düzenliyor. Buna göre, icra takibi durdurulan ve bankası ile anlaşan vatandaş, borç bakiyesinin yüzde 50’lik kısmını ödeyene kadar herhangi bir banka ve kredi kuruluşundan yeni kredi alamayacak. Ödeme planı şartları uyarınca, belirlenen planı uygulayamayan ve 90 gün taksitlerini aksatan borçlu, yasa uyarınca kendisine sağlanan hakkını kaybederken, yeniden yapılandırma öncesi mahkeme hükümleri devreye girecek, icra işlemleri devam edecek.

Ancak, bu durumda yapılandırma sonrası ödenen tutarlar, hüküm alınmış borç tutarından düşecek. Yapılandırılacak borçlarda ödeme süresi de dokuz yılı aşmayacak şekilde düzenlendi. 3’üncü madde ise aynen şöyle:

“Bu madde hükümleri gereğince yeniden yapılandırılıp ödeme planına bağlanan borçlar 9 (dokuz) yılı aşmayacak ve aylık taksitlerle ödenecek şekilde itfa planına bağlanır. Bu şekilde itfa planına bağlanan kredilerde itfaya konu edilen anaparanın asgari % 50’si ödenmedikçe ilgili kredi borçlusuna, borçlu bulunduğu bankada ve/veya kredi sağlayıcısında yeni kredi kullandırılamaz. Ödeme planı şartlarına göre ödemede 90 (doksan) gün geri kalınması halinde, borçluya sağlanan haklar ortadan kalkar ve yeniden yapılandırma öncesi mahkeme hükümlerinin uygulanmasına ve/veya icra takip işlemlerine devam edilir. Ancak bu durumda, yapılandırma sonrası ödenen tutarlar hüküm alınmış borç tutarından düşürülür.”

Bankalar kendi faizini uygulayacak

Bir önceki tasarıda, borçlara uygulanacak faiz tutarlarını Merkez Bankası’nın belirleyeceği öngörülürken, yeni tasarıda bu yöntem yerine, “Bu madde hükümleri gereğince yeniden yapılandırılıp ödeme planına bağlanan tüm borçlara, 01.01.2012 tarihinden itibaren her bankanın ya da kredi sağlayıcısının ayni türden kredilere uyguladığı cari kredi faiz oranları uygulanır. Ancak, kredi kartı kullanımından kaynaklanan borçlara, ilgili bankanın tüketici kredilerine uyguladığı cari faiz oranları uygulanır” ibaresi getirildi.

Buna göre, bankalar borçlu vatandaşlara “tüm müşterilerine uyguladığı” azami faiz oranlarını uygulayacak.

Katsayı tablolarını Gazeteniz Havadis'de bulabilirsiniz.