03 Aralık 2016

Bu 2 konuyu çözmeliyiz

Haber İçi Üst

Geçen hafta Merit’te, KKTC’li şirketleri, İstanbul Borsası’na eriştirme amaçlı yapılan konferansta Türkiye ve KKTC tarafından katılanların, KKTC ekonomisi ile ilgili yaptığı değerlendirmeler ilginçti. Ne yazık, iki tarafın değerlendirmelerinde yılların ihmalinin sonuçları vardı.
     Bugüne kadar, iki tarafta Kuzey Kıbrıs’a ekonomik perspektiften bakmadığı için ortada bir karmaşa vardı. Elbette, son yıllarda Türkiye’deki değişime paralel buralarda da ekonomik bakış temelli bir politika anlayışı gelişmeye başladı ama gördüğüm kadarıyla halen KKTC ekonomisi için çok önemli 2 konu hakkında bir anlayış-hedef birliğimiz yok.
      Halbuki, KKTC ekonomisiyle ilgili konuşacaksak, Kuzey Kıbrıs ekonomisinin yeşermesini-gelişmesini istiyorsak, önce bu 2 konuyu çözerek işe başlamalıyız.
Biz bu 2 konuyu eşzamanlı çözmeden Kuzey’in ekonomisini boşuna konuşuruz, bu 2 konuda bizim bir çerçeve çizip, bunu ekonomik aktörlerin önüne koymamız, ekonomimize bu perspektifi kazandırmamız gerekir. Nedir bunlar? Herkesin bildiği ama bir türlü tam olarak uygulamadığımız konulardır aslında.
1- KKTC ekonomisi ne üretmeli? Hangi sektörler etrafında kümelenmeli?
     KKTC, mukayeseli avantajlarına göre turizm ve yüksek öğretim sektörü lokomotifliğinde hizmetler sektörü odaklı politikalara yönelmelidir. Bunu çok açık ve güçlü bir şekilde, icraat ve vizyonumuzla herkese göstermeliyiz. Bütün kaynakları, enerjimizi, konsantremizi bu iki sektörün etrafında kümelendirmeliyiz.
    Biraz ondan biraz bundan, karmaşık sektör politikalarıyla yapamayız. Ekonomi politikalarımızda hedef sektörler odaklı kümelenme-koordinasyon yetersizdir. Yani, bu 2 sektörü baz alarak, diğer tüm sektörleri bu 2 dış vanaya tamamlayıcı şekilde monte etmemiz gerekir. Bu 2 sektör etrafında diğer sektörcükleri kümelendirmeliyiz, bu 2 sektöre fokuslanmalıyız.
       Tarım tümüyle, sanayi ise bazı sektörcükleriyle, bugünkü politikalarla üniversite ve turizm sektörüyle çelişen-rekabet eden niteliktedir, tamamlayıcı değillerdir. Bu sektörleri turizm ve üniversite sektörüne tamamlayıcı hale getirmeliyiz.
  2 – Türkiye ekonomisi ile ekonomik entegrasyonu artırmalıyız
       Büyümemiz-gelişmemiz için dış pazarlara erişim lazım, vanaları başka ekonomilere takmamız lazım, yanı başımızda Türkiye gibi bir nimet var ve biz yeterince faydalanamıyoruz, çünkü aramızdaki ekonomik entegrasyon doğru ve yeterli değil.
      Bizim cesaretle ve akılla Türkiye ekonomisi ile aşağıdaki gibi ekonomik entegrasyona girmemiz lazım. Ama bunu yaparken, daha evvel yabancı yatırımcılarla ilgili yazdığım 6 ayaklı politikaları da hayata geçirmek lazım. Çünkü, biz küçük bir toplumuz ve kısıtlı bir coğrafyada yaşıyoruz. Ki, yerel olarak bu topraklarda kalalım. Bana göre;
a) Malların serbest dolaşımı: Çift yönlü, defacto gümrük birliği şeklinde aramızda mal akımları serbest olmalı. Belki, Kuzey’e yönelik bazı tarım ürünleri, seçici ve belli dönemler kısıtlanabilir ama genelde çift yönlü akım serbest olmalı.
b) Hizmetlerin serbest dolaşımı: Çift yönlü serbest olmalı, küçük piyasa olduğumuz için bazı hizmetlerde yerelleri korumalıyız, yerlileri bize yönelik hizmet akımlarında işin parçası haline getirmeliyiz.
c) Sermayenin serbest dolaşımı: Çift yönlü ama özellikle Türkiye’den Kuzey’e yönelik sermaye akımlarında yerlileri hizmetlerde olduğu gibi işin parçası haline getirmeliyiz, by-pass olmamaları gerekir.
d) İnsanların serbest dolaşımı: Çift yönlü ama Türkiye’den Kuzey’e öğrenci, iş insanı, turist ve konut edinme bakımından serbest ama işçi akımları bakımından filtreli olmalı.
     KKTC ekonomisinin önce bu 2 konuyu çözmesi gerekir. Bunları yaparsak, Kuzey’de yatırım iştahı artar. Yani, önce biz içerde ne üreteceğiz, ne yapacağız karar vereceğiz, sonra da madem izolasyonlar altındayız o vakitte nimetimiz olan Türkiye ekonomisi ile dış pazara erişim açısından doğru düzeyde ekonomik entegrasyona gireceğiz. Çözüm olduktan sonra da, Türkiye’nin AB süreciyle buna benzer bir ilişki olacak zaten aramızda.

FACEBOOK YORUMLARI
Haber İçi Orta

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Haber İçi Alt
Powered by Maç Sonuçları & Canlı Skor Mobil

havadis gazetesi reklam