04 Aralık 2016

Angelina Jolie’nin göğüsleri

Haber İçi Üst

Doktorunuz size “yaptığımız tahliller ve muayeneler sonucunda, sizin ileriki yaşantınız içinde yüzde seksen meme kanseri olma ihtimaliniz var, bu nedenle göğüslerinizi aldırmanızı tavsiye ederiz” derse, ne yaparsınız?
Bu soruyu şimdilik bir kenara bırakalım. Ama hepiniz biliyorsunuz ki bir dünya starı olan Angelina Jolie, kendisini takip eden doktorunun bu yönde yaptığı uyarıyı dikkate aldı ve göğüslerini aldırttı. Hatta bununla kalmadı aynı tavsiye gereği yumurtalıklarını da aldırma hazırlığı içinde olduğunu açıkladı. Bir hekim olmama rağmen bana dahi ilk anda çok radikal görünen bu kararın arkasındaki gerekçeleri kendimce biraz araştırmak istedim.
Angelina Jolie’nin annesi, söz konusu kanserler nedeniyle vefat etmişti. Kendisinde yapılan tarama ve testlerde de, kansere meyilli hatalı gen olan BRCA 1 bulundu. Hem ailesel geçmişi hem de bu hatalı genin tespiti sonrası meme kanserine yakalanma olasılığı yüksek oranda hesaplanınca kendisine ameliyat önerildi. O da kabul etti ve ameliyat oldu.
Bu uygulama sadece Angelina Jolie’ye ait değil. Son beş-altı yıldır Amerika Birleşik Devletleri’nde ve Avrupa’nın bazı ülkelerinde binlerce kadına yapılmış. Ailesel geçmişi olan ve hatalı geni saptanan kadınlardan operasyonu kabul edene ameliyat yapılıp meme dokuları çıkarılmış.
Açıkçası benim bazı tereddütlerim vardı. Patolojik olarak kansere dönüşmemiş organın alınması ilk anda aklıma yatmamıştı. Amerika Birleşik Devletlerinde hekimlik yapan, dostlarım Dr. Özhan ve Dr Şifa Turan’dan görüş alınca bu uygulama hakkındaki fikrim olumsuzdan olumluya değişti. Amerika da görev yapan bu hekim arkadaşlarım aslında bu ameliyatlar sayesinde çok sayıda kadının hayatının kurtulduğunu söylediler. Özellikle Dr. Özhan Turan “Sen branşından dolayı öyle düşünüyorsun, ama bu farklı bir alan. Tabii seni böyle tereddütlü kılan bir de kültür farkı var” deyince0, bende etrafımda ki 23 kadına yönelttim soruyu:
Daha soruyu yönelttiğim anda “Göğüslerimi elletmem, olasılık üstüne ameliyat olmam” diyenlerin sayısı sadece 6 idi. “Tereddütsüz ameliyat olurum” diyenlerin sayısı 5 de kalırken , “Estetik olarak düzeltilecekse olurum” diyenlerin sayısı 12 oldu. Belki ölçeğim küçük ama yaptığım kısa araştırmanın sonucu beni şaşırttı. Demek ki bizim kadınımız da aynı Amerikalı Kadın gibi düşünüyordu. Yeter ki ülkesinde olanak olsun. Tanı konulsun risk seviyesi belirlensin, bu yüksek bulunsun, hele de plastik cerrahlarca daha güzelinin yapılacağı garanti verilsin bizim kadınımızda kansere karşı önlem ameliyatı olmaya hazırdı. Bu küçük ölçekli anketimin aslında benim başlangıçta sadece branş farkından dolayı olumsuz düşündüğümü gösteriyordu. Ama aynı zamanda bir bulguyu da vurguluyordu: Kültür farkı olsa da, insanlar bilinçliyseler ortak kararda çoğunluk sağlayabiliyorlardı. Yeter ki aynı olanaklar sağlanabilsin.

Yazımı yazmadan önce Türkiye’de ki hekim arkadaşlarıma da konuyu sordum. izninizle işin magazinsel kısmından çıkıp bilimsel yönüne değinmek istiyor, kıymetli arkadaşım Prof. Dr. Süha Göksel’in konuyla ilgili değerlendirmelerine yer veriyorum:
“Bu soruların yanıtı hastanın yaşam kalitesi öncelikleri ile veriliyor. Günümüzde her 8 kadından biri meme kanseri oluyor. Germline (herditer) BRCA1 veya BRCA2 mutasyonu olan bir kadında meme kanseri gelişme riski, olmayanlara göre 5 kat fazla. Bu temelde bakıldığında bir hastanın kanserden koruyucu meme operasyonunu tercih etmesi çok mantıklı. Estetik kaygılar ile yapılan meme operasyonlarının sıklığını ve meme cerrahisi ile meme estetiğinin geldiği noktayı düşünürsek, kanser koruyucu bir operasyonla birlikte meme estetiği daha direkt beden sağlığı ile ilişkili diye düşünebiliriz. Bir başka boyut da, meme kanseri bütün tarama yöntemlerine rağmen, çok nadir de olsa yakalanamayabiliyor ve 40 yaşından itibaren her yıl düzenli meme taraması yaptırdığı halde metastatik dönemde tanı konulabilen hastalar da var, yani tarama yöntemi ile takip zaman zaman işe yaramaya biliyor. Bu noktada başka bir boyut gündeme geliyor: Bir kadının meme kanseri olduğu gerçeği ile yüzleşmesi, hatta düzgün tarama yaptırmasına rağmen metastatik meme kanseri olduğu ile yüzleşmesi.
Kanser olduğu için meme operasyonu olan kadınların, estetik kaygıyla meme operasyonu olan kadınlardan çok farklı bir psikoloji içinde olacağı sanırım tartışılmaz. Kalıtsal BRCA mutasyonu olan bir insanınki ikisi arasında bir yerde olabilir. Şöyle de düşünülebilir: Kolonda bir adenom saptanınca kanser gelişmesin diye muhakkak polibektomi yapılıyor. Adenom çok büyük ve endoskopik çıkarılamıyorsa segmenter kolon rezeksiyonu yapılıyor. Özetle kanser her zaman hem hastaya hem topluma maliyeti (sadece maddi açıdan değil) çok daha ağır olan bir durum.
Buradaki esas açmaz, kalıtsal BRCA mutasyonlarında sadece meme kanseri değil diğer organ kanser riskleri de artıyor. Bunlardan en sık görüleni over. Hadi onu da laporıskopik iki taraflı aldın, yerine premenopozda hormon replasmanı da yaptın, mide pankreas gibi diğer organlar ne olacak?
Özetleyici akademik cümle şu: Hastaya hastalığın tüm riskleri, koruyucu ve tedavi edici tüm tıbbi yöntemler, bu yöntemlerin fayda ve zararları anlatılır, multidisipliner konsey önerisi iletilir, karar hastaya bırakılır.”
Son söz olarak ANGELINA’nın bu eyleminin, kansere karşı farkındalık yaratması açısından çok olumlu olduğunu söyleyebilirim. Ne var ki olayın bir moda olarak algılanmaması, bilimsel sınırlar içinde kalması mutlaka gerekmektedir…
Bu arada merak edenlere hemen söyleyeyim… Ülkemizde BRCA1 geni araştırması henüz yapılamıyor…

Ve Şiir…
Geç Kalınan Duygular
Bazı pişmanlıklar uzun sürer,
Zamana yayılırlar.
Kendinden kaçanlara,
Saklanacak yer kalmaz dünyada,
Gün gelir kendileriyle tanışırlar,
Asıl yalnızlık o zaman başlar…
Hayata geç kalmıştır kendine geç kalan.
LÜTFİYE CEMAL

Anlayamadıklarım.
Kıbrıs’ta rakı festivalinin anlamını anlayamıyorum. Bu adada son yirmi- yirmi beş yıla kadar rakı bile üretilmezken, Kıbrıslı Türklere “alkol” dedin mi akıllarına konyak zivaniya ve şarap gelirken, bu festivali RAKI ile adlandırmayı gerçekten anlayamadım.

FACEBOOK YORUMLARI
Haber İçi Orta

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Haber İçi Alt
Powered by Maç Sonuçları & Canlı Skor Mobil

havadis gazetesi reklam