Gazeteye göre, sorularý yanýtlayan Cumhurbaþkaný Mehmet Ali Talat, þubat ayýnda da Rum Yönetimi Baþkaný Dimitris Hristofyas’la müzakerelere devam edeceklerini, zira momentumu kaybetmek istemediklerini belirtti

BM Genel Sekreteri Ban’ý, Kýbrýs’a getiren neden olarak hangi önemli ilerlemelerin saðlandýðý þeklindeki soru üzerine ise Talat, yoðun müzakereler sýrasýnda ilerleme kaydettiklerini, ne anlaþtýklarý konusunda ise açýklama konumunda olmadýðýný söyledi

Cumhurbaþkaný Mehmet Ali Talat, “Kathimerini” gazetesine verdiði söyleþide, genel olarak Kýbrýs sorununa ve müzakerelere deðindi.

 Gazetede, Andrea Parasho imzalý söyleþinin geçtiðimiz salý günü, BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon’un adadan ayrýlmasýndan sonra gerçekleþtirildiðine dikkat çekildi.

Gazeteye göre, sorularý yanýtlayan Cumhurbaþkaný Mehmet Ali Talat, þubat ayýnda da Rum Yönetimi Baþkaný Dimitris Hristofyas’la müzakerelere devam edeceklerini, zira momentumu kaybetmek istemediklerini belirtti. Talat, momentumun kaybedilmesi halinde yeniden baþlanmasýnýn zor olacaðýný söyledi.

Müzakerelerin þubat veya mart ayýnda da devam etmesini kimin istediði, Ban’ýn mý, Hristofyas’ýn mý yoksa kendisinin mi istediði sorusu üzerine Talat, bunun kendi fikri olduðunu Hristofyas’ýn da buna razý olduðunu ifade etti.

BM’den gelen bazý bilgilerin, bu fikrin Ýngilizlerin olduðunu söylediðinin kaydedilmesi üzerine Talat, böyle bir þeyi duymadýðýný, Ýngilizlerin de ayný fikre sahip olabileceðini söyledi.

Rum Yönetimi Baþkaný Dimitris Hristofyas’ýn, nisan ayýna kadar olan zaman içerisinde müzakerelerin devam etmesine yönelik olarak tereddütlere sahip olduðunun doðru olup olmadýðý sorusuna karþýlýk Talat, Hristofyas’ýn, baþkan adayý olarak kendisinin (Talat’ýn) müzakereler sýrasýnda esnek olmasýnýn ve serbest hareket etmesinin mümkün olmadýðýný düþündüðünü ve de bunu dile getirdiðini belirterek, ancak bunun doðru olmadýðýný, zira kendisinin Kýbrýslý Türkler için çözüm lideri olduðunu ifade etti. Talat, bu nedenden dolayý esnekliðin, davranýþýnýn temel unsuru olacaðýný, aksi takdirde, çözüm isteyen Kýbrýslý Türkleri temsil edemeyeceðini söyledi.

BM Genel Sekreteri Ban’ý, Kýbrýs’a getiren neden olarak hangi önemli ilerlemelerin saðlandýðý þeklindeki soru üzerine ise Talat, yoðun müzakereler sýrasýnda ilerleme kaydettiklerini, ne anlaþtýklarý konusunda ise açýklama konumunda olmadýðýný, üzerinde anlaþmaya varýlanlar ötesinde somut görüþ birliklerine vardýklarýný da ifade etti.

Talat, sözlerinin devamýnda, durumun artýk olgun olduðunu, az bir çabayla, diðer konulara iliþkin olarak anlaþmaya varýlmasýnýn mümkün olduðunu dile getirdi ve daha çok þey söylemesinin ise mümkün olmadýðýný belirtti.

Hristofyas’ýn, kendisini (Talat’ý), ekonomi, AB ve yönetim gibi sadece kolay konularda müzakere etme fýrsatýný saðlamakla suçlamasýnýn sorulmasý üzerine Talat, bunun Hristofyas için geçerli olabileceðini ancak kendisinin de, yönetim, güç paylaþýmý, Avrupa iliþkileri, ekonomi, gibi temel konularda ilerleme saðlamalarýnýn mümkün olmamasý durumunda, o zaman örneðin birçok insaný rahatsýz edecek (etkileyecek) olan toprak gibi konularda ilerlemenin ne yararý olacaðý þeklindeki argümana sahip olduðunu belirtti.   

Toprak konusunun birçok kiþiyi nasýl etkileyeceði sorusu üzerine ise Talat, Kýbrýs Rum tarafý, iade edilecek bölgelerin haritalarýný sunmasý durumunda, bugün orada yaþayan insanlarýn çok rahatsýz olacaðýný belirtti ve sözlerinin devamýnda, “Halkýn yaþamýný direkt etkilemeyecek olan baþlýklarda ilerleme olduðunu, öncesinde tespit etmemeleri durumunda bunu yapmaya ne gerek var” þeklinde konuþtu. Kendisinin; sorunun bütünün çözümleneceðinden emin olmak için, genel manzarayý görmeksizin bu tür bir görüþmenin yapýlmasýndan yana olmadýðýnýn doðru olduðunu dile getiren Talat, toprak konusunun çok hassas bir konu olduðuna dikkati çekti.

Diðerlerinin hassas olmadýklarýný mý düþündüðü sorusu üzerine Talat, o kadar hassas olmadýklarýný düþündüðünü, mülkiyet konusunu görüþmeye hazýr olduklarýný, bu konuda öneriler hazýrladýklarýný ve birçok kez bunu görüþmeye hazýr olduklarýný söylediklerini anýmsattý.

Talat, Kýbrýs Rum tarafýnýn bunu görüþmeyi reddedip etmediði sorusuna karþýlýk, ilk baþta Kýbrýs Rum tarafýnýn mülkiyeti görüþmeye çok istekli olduðunu ancak akabinde Hristofyas’ýn Rum tarafýndaki eleþtirilerden dolayý o kadar istekli olmadýðýný söyledi.  

“Güvenlik ve garantileri müzakere etmeye hazýrým”     

Cumhurbaþkaný Talat, güvenlik ve garantilere iliþkin bir soru üzerine ise, bunlarý müzakere etmeye hazýr olduklarýný ve halihazýrda müzakere ettiklerini ifade ederek, buna örnek olarak güvenlikteki iç düzenlemeleri gösterdi. Talat, sözlerinin devamýnda, güvenliðin uluslararasý boyutu -yani garantiler ve garantörlük anlaþmasý- için garantörlere gereksinim olduðunu, Kýbrýs Rum tarafýnýn, beþli konferansa karþý olduðunu söyledi. Talat, kendilerinin bundan sorumlu olmadýðýný, aksine kendilerinin bunun derhal yapýlmasýný istediðini ifade etti.

Bu baþlýðýn sona kalýp kalmayacaðý sorusu üzerine Talat, bu konuyu destekleyen bir baþka konunun daha bulunduðunu, bir kimsenin, garantiler anlaþmasýnýn içeriðine baktýðý zaman, garantör güçlerin yeni durumu garanti edeceðini görebileceðini, iþin özünde bir kimsenin yeni durumu garanti etmesi için önünde, üzerinde çalýþtýklarý en azýndan çözümün tasvirinin bulunmasý gerektiðini söyledi. Talat bunun çok büyük bir sorun olmadýðýný; sorunun, þimdiden halkýný rahatsýz etmemek istemesinden olayý sadece toprak olduðunu ifade etti.

“Öneriler þeytanlaþtýrýlýyor”                                         

Cumhurbaþkaný Talat, Hristofyas ve tüm siyasi dinamiklerin, Türk tarafýnýn önerilerini kabul edilemez olarak nitelendirmelerinin sorulmasý üzerine, Hristofyas’ýn bunu (önerilerin kabul edilemez olduðunu) söylediðini belirtti. Talat sözlerinin devamýnda, Kýbrýs Rum tarafýnda bir kez daha önerilerin þeytanlaþtýrýlmasý sürecinin faaliyete geçtiðini, bu önerileri müzakere masasýna sunmadýklarýný ancak konularý ele aldýklarý zaman bu fikirleri kullanacaklarýný, zira kendi yaklaþýmlarýnýn “take it or leave it” olmadýðýný yineledi. 

“Ban’ýn geliþini yasaklasaydýlar”

 BM Genel Sekreteri Ban’la, Cumhurbaþkanlýðý konutunda görüþeceði konusunda anlaþmaya varmasý ancak daha sonra bu görüþmeyi Cumhurbaþkanlýðý’nda gerçekleþtirmesi üzerine anlaþmayý ihlal edip etmediði þeklindeki bir soru üzerine Talat, Kýbrýs Rum liderler, Ban’ýn tanýnmayan bir devleti ziyaretine karþý olduklarý sürece, (Ban’ýn) kendisini bu veya yan binada ziyaret etmesinin farklý olmadýðýný, ikisinin de Rumlara göre tanýnmayan bir devlette olduðunu söyledi.

Ban’ýn bu hareketiyle, tanýnmayan bir devleti yükseltmekle suçlanmasýnýn sorulmasý üzerine Talat, “Kýbrýs Rum liderler BM Genel Sekreteri’nin buraya ziyaretiyle, Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti’ni yükselttiðini mi söylüyorlar? Eðer böyle iseydi o zaman Ban’a Kuzey’e geçmesini yasaklamalarý gerekirdi” þeklinde yanýt verdi.

Talat, bir baþka soru üzerine, Ban’ýn müzakereleri ileriye götürmek için Kýbrýs’a geldiðini, müzakere eden taraflarýn Kýbrýslý Türkler, Kýbrýslý Rumlar ve liderleri olduðunu, böylelikle Ban’ýn her iki tarafý ziyaret ettiðini, aksi takdirde Ban’ýn ziyaretinin anlamýnýn olmayacaðýný vurguladý.

Ýlk kez mi bir BM Genel Sekreteri’nin Cumhurbaþkanlýðý binasýna gittiði sorusu üzerine Talat, þu ana kadar Kýbrýs’a gelen genel sekreterlerin, Kýbrýs Türk liderini bürosunda ziyaret ettiðini söyledi.

Annan’ýn Cumhurbaþkanlýðý’na deðil de ikametgaha gittiðinin belirtilmesi üzerine ise Talat, o zaman Cumhurbaþkanlýðý binasýnýn onarým halinde olduðunu, Kurt Waldheim ve sonra diðer genel sekreterlerin ziyaretlerinin Cumhurbaþkanlýðý binasýnda yapýldýðýný ifade etti.

Talat, ayrýca BM Genel Sekreter’le yaptýðý görüþmenin, yerinin deðil özünün önemli olduðunu söyledi.

Ban’ýn Kýbrýs Özel Danýþmaný Downer’in ayný gün yaptýðý açýklamalarý yorumlamasýnýn istenmesi üzerine Talat, BM’nin açýklamasýnda, Kýbrýs Rum tarafýnýn bu konudaki düþüncelerine katýlmadýðýný belirterek, Ban’ýn, kendisini, doðal olarak Kýbrýs Türk lideri olarak ziyaret ettiðini dile getirdi.

BM’nin görüþmelere iliþkin ifadeleri çerçevesinde, kendilerinden iki tarafýn liderleri olarak bahsettiðini ifade eden Talat, bunu bildiðini söyledi. Talat, sözlerinin devamýnda BM’nin, görüþme yerinin önemli olmadýðý þeklindeki kendi görüþüyle hemfikir olduðunu da ifade etti.                               

“Seçim baþlýðýna henüz geçmedim”

Talat, Cumhurbaþkanlýðý’na iliþkin adaylýðýný açýklamadýðýný anýmsatarak, seçimler baþlýðýný henüz açmadýðýný söyledi.

Geç kalmadýnýz mý sorusu üzerine Talat, “Hayýr” yanýtýný verdi ve seçim yasaklarýnýn, seçimlerden iki ay önce baþladýðýný, seçim kampanyasýnýn ise ilgili öngörü temelinde seçimden bir buçuk ay önce baþladýðýný ifade etti.

Bir baþka soru üzerine Talat, çözüm isteyen liderlerin þu anda müzakerede bulunmasýnýn büyük bir fýrsat olduðunu bu nedenden dolayý bu önemli fýrsatýn kaybedilmemesi gerektiðini belirtti. Talat, bu anlam çerçevesinde, bunun; görüþmeleri sürdürmek ve sonuçlandýrmak için uygun zaman olduðuna inandýðýný ayrýca görev süresinin sonuna kadar çözüm bulmak ve ulaþmaktaki ýsrarýnýn nedeninin de bu olduðunu söyledi.

Hristofyas’ýn, çözümün, görev süresinin dolmasýna deðin bulunmasýnýn önemine iliþkin olarak, kendisiyle hemfikir olmamasýnýn nedenlerinden bir tanesinin de, kendisinin seçimleri kazanacaðýný ve Türkiye’nin (Talat’ý) kendisini desteklediðini düþünmesi olduðunu ifade eden Talat, Kýbrýslý Türklerin, belki mutlak deðil ama baðýmsýz bir demokrasiye sahip olduðunu anlayamadýðýný belirtti.

“Sol, fýrsatý kaçýrýyor”

Hristofyas’ýn durumu doðru deðerlendirip (kestirip) deðerlendirmediði sorusu üzerine Cumhurbaþkaný Mehmet Ali Talat, kendi anlayýþýna göre, Hristofyas’ýn çoðu zaman yanlýþýnýn bu olduðunu söyledi.

Hristofyas’ýn, Kýbrýslý Rumlarýn, herhangi bir zaman takviminin bir aþamada hakemliði empoze edeceði þeklindeki görüþüne baðlý olduðunu, ayrýca doðal olarak durumlarý farklý yorumlamasýnýn mümkün olduðunu ifade eden Talat, bunun Kýbrýs Rum tarafýnda ýsrar haline geldiðini ve süreçte engel olduðunu belirtti. Talat, maalesef Hristofyas’ýn hükümet ortaklarýnýn ve muhalefetin davranýþlarýndan þüphe duymasý nedeniyle bu ýsrardan kurtulamadýðýný söyledi. Hristofyas’ýn çözüme yönelik olarak ilerlenmesi için bazý zaman takvimlerini böylelikle kabul etmediðini ifade eden Talat, Hristofyas’ý eleþtirmediðini ve suçlamadýðýný da belirterek, bu açýdan balkýdýðý zaman Kýbrýs’taki solun yegane bir fýrsat kaçýrdýðý konusunda haklý olunduðunu dile getirdi.